VOV4.Jarai-Lơ 16/3, sui mơng anai 41 thun pơklôn adih, kual lo\n Kontum, jing sa amăng hơdôm anih blah wang kơtang biă mă rơnuk blah ayăt Mi, dưi pơklaih rơngai laih. Tơgu\ đ^ mơng anih blah wang, asăp apui, djai bru\, rơngiă rơngiom, 41 thun rơgao Ping gah, gong gai kơnuk kơna, ling tơhan hăng mơnuih [on sang Kontum djă bong kjăp pran jua tơlơi gum pơgop djuai ania, man pơdong plơi pla. Hrom hăng ia ho\u ia hang laih anun drah kơtăk, hơdôm kual lo\n djơ\ boh [ôm, phao kơtoang rai tơplu\k yua kơ put jrao ngă hlak anun, ră anai ru\ đ^ yơh, ba glăi tơlơi hok mơak trơi pơđao phrâo.

            Dong mơng plơi prong Kontum rôk tui jơlan amur Hồ Chí Minh, nao pơ ngo\ pơyu\, kơnong rơngiă 2 mông đ^ amăng rơdêh ôtô truh pơ tơring kual Đak Glei. nao pơ plơi, să kual ataih hloh kah hăng Đak Man, Đak Blô, Đak Choong, Ngọc Linh...rơngiă hơdôm pluh mơnit dong đ^ rơdêh, yua jơlan glông nao rai phrâo  hiam. Hrom hăng jơlan amur Hồ Chí Minh, rơdêh nao rai ako\ tlôn mơtam, mơng dơnung nao pơ kơdư, gah kơdư rai pơ dơnung, ơi A Thế, djuai ania Jeh Triêng, plơi Đông Lộc, să Đak Man hơdor glăi:

            Blan 4 thun 1997 phrâo pơ]lah să, jơlan nao rai tơnap tap biă mă, aka [u hơmâo jơlan pơko\n kơnong rơbat tơkai đô] sit rô nao rai, jơlan dơlut bơyan hơjan, [ui amăng bơyan phang, hlâo adih rơmung do\ lu, nao rai hu\i biă mă. Truh ră anai ană plơi pla ta [uh baih, jơlan Hồ Chí Minh găn nao, rô nao rai mơak klă yơh, rơdêh nao rai ăt amu` mơn.

Jơlan amur Hồ Chí Minh ]răn găn nao pơ tơring glông Đak Glei

            Kiăng dưi hơmâo tơlơi pơblih phrâo anun, hrom hăng tơlơi djru tuh pơ alin mơng kơnuk kơna, Ping gah, mơnuih [on sang tơring glông Đak Glei ăt găn rơgao 41 thun man pơdong, luh lu ia ho\u (ho#)  ia hang, drah kơtăk. Tơdơi kơ hơdôm hrơi pơklaih rơngai mơtam, tơring glông hơmâo ngă sa bruă hơkru\, ngă hmua pơtem pơdai, djru mơnuih [on sang [ơi Đak Glei lui h^ bruă ngă hmua tla#o amăng hăng gai rơmol, proai pơdai hăng đing ju\. Tal blung sư\ rơbư\ mơn ngă hmua ia bơyan phang, pla lu djuai phun pla phrâo kah hăng kơphê, kơsu, phun bơr....ră anai juăt laih hăng mơnuih [on sang, dưi pơhrui glăi lu hloh.

            Jing să blung a pla kơphê amăng tơring glông, Đak Choong ră anai sang hlơi lêng kơ pla djuai phun pla anai soh. Kah hăng sang ano\ [ing ơi A Thuôk, plơi {ê Rê, [ing A Duông, A Anh, plơi Đak Glei...r^m thun pơhrui glăi truh hơdôm rơtuh klak prak mơng bruă pla kơphê. Ơi A Mô, Khoa git gai Ping gah să Đak Choong brơi thâo:

            Mơnuih [on sang ta pok pơhai bruă mă bơwih [ong huă phrâo đ^ biă pơkă hăng hlâo. Hơnong pơhrui glăi lu mơn. Tơlơi [un rin do\ mơn samơ\ ư\ rơpa le\ abih laih. Tơlơi anun yơh mơak biă mă. Ră anai, să gơmơi, mơnuih [on sang djop anih pơdong sang hiam, rơgoh, sang man hăng simăng. Pơkă hăng thun 1996, ră anai sang man pơdong hăng simăng truh kơ 70%.

            Hrom hăng bruă djru mơnuih [on sang ngă tui boh thâo phrâo ia rơgơi, kiăng pơblih [iă tơlơi juăt hơđăp ngă hmua pla pơjing, tơring glông Đak Glei ăt kơtưn tuh pơ alin pơkra jơlan nao rai truh pơ kual plơi pla, ngă gêh gal kơ bruă s^ mơdrô, pơtrut tui bruă pơkra pơjing gơnam s^ mơdrô pơđ^ kyar. Truh ră anai, 11 boh să, boh nik `u să tơnap tap, kah hăng Mường Hoong, Ngọc Linh, să Xốp, Đak Blô ăt hơmâo jơlan rơdêh prong dưi nao rai truh pơ să amăng bơyan hlim tu\, bơyan phang hnun mơn. Hre\ apui lơtrik dêh ]ar dăng nao truh pơ djop plơi baih. {u bơngơ\t đơi dong tah gơnam [ong mơnong yua, eng ao buh r^m hrơi, mơnuih [on sang Đak Glei do\ pơ kual ataih hai, kual plơi pla mơnuih djuai [iă ră anai pơblih laih mă bruă, ngă pơdrong laih anun man pơdong kual plơi pla phrâo. Hơdôm să, ba gru hlâo kơ bruă man pơdong plơi pla phrâo kah hăng Đak Môn, Đak Pet, Đak Kroong jing sa tơlơi pơ-ư pơ-ang mơng mơnuih [on sang [ơi anai. Hơmâo giăm 45 rơbâo ]ô mơnuih [on sang, rơbêh 82% mơnuih djuai ania [iă, kơnang kơ bruă ngă hmua đô], tơring glông Đak Glei dưi pơtong sit hăng bruă ba phun pla pơjeh phrâo pioh ngă hmua pla pơjing, pơđ^ tui hơnong pơhrui glăi. Ơi A Phương, Kơ-iăng khoa tơring glông Đak Glei brơi thâo:

            Tơring glông pơtum git gai pơđ^ kyar 3 mơta pơjeh djuai mơnong pla phun. Mơta sa le\, pla kơsu, dua le\ kơphê laih anun tlâo le\ phun bơr. Kơsu pla [ơi 3 boh să gah dơnung tơring glông, Đak Long, Đak Môn, Đak Kroong. Ră anai hơmâo 1.100 ektar. Phun kơphê lo\n rơ-ơ\ pơ 6 boh să pơngo\ kah hăng Đak Blô, Đak Man, Mường Hoong, Ngọc Linh, să Xốp. Truh thun 2020 đơ đam phun kơphê pla amra đ^ tui 1.600 ektar. Phun bơr pla lu le\ [ơi să Đak Pet hăng tơring kual Đak Glei. Tơring glông pơhro\ [iă hmua tơju\ pơdai hăng pla hơbơi [lang.

            Nao pơ Đak Glei tơdơi kơ 41 thun pơklaih rơngai, Kontum amra [uh lu tơlơi yom kơ bruă rơngai lo\n ia, tơlơi hơđong rơnuk rơnua. Hrưn đ^ kơtang biă mă bơwih [ong huă mơnuih mơnam, pơgang bruă hơđong dêh ]ar hăng ]uk pơkra 130 km jơlan goai dêh ]ar rơnuk rơnua hơđong, gơyut gơyâo mơak hăng dêh ]ar Lao. Hăng pran jua kjăp mơng mơnuih ayăt mă krư\ đưm adih jing [ing mơnuih ping gah, arăng kơđol [ơi sang mơnă Đak Glei, pran jua tơgu\ hơkru \mơng plơi Xốp Dùi blah ayăt Prang hing ang, dưi blah rơngai Đak Glei, Đak Pet hăng tơlơi dưi blah glăi tơlơi ư\ rơpa, pơluk mơgu amăng 41 thun rơgao, Đak Glei glăk ]ih pioh lu bơnah hră grư đưm tơlơi ră ruai phrâo amăng kual yu\ pơngo\ kual }ư\ siăng hing ang.

                        Nay Jek : Pô ]ih hăng pôr