VOV4.Jarai - Hơdôm thun je# hăng anai, tơlơi rơngiă kơ phê ara\ng do\p hăng hơdôm bruă ngă mơng [ing kle\ do\p hmâo bơdjơ\ nao lu biă [ơi hơdôm tơring ]ar kual }ư\ Siăng, amăng anun hmâo tơring ]ar Lâm Đồng. {ơi anăp bơyan pe\ kơ phê anai, kiăng pơhlôm tơlơi hơđong [ơi tơring ]ar, Kông ang tơring ]ar Lâm Đồng po\k pơhai hăng glak po\k pơhai lu jơlan truh hăng hơdôm anom kông ang amăng đơ đam tơring ]ar.

            Sit truh bơyan pe\ kơ phê, tơring ]ar Lâm Đồng ]ơkă mă hơdôm pluh rơbâo ]ô mơnuih mă bruă tui bơyan mơng hơdôm anih anom pơkon rai mă bruă apah. Hăng anai ăt le\ mông [ing hyu kle\ do\p mă tu\ pioh ngă bruă kle\ do\p kông ngăn, kơ phê mơng m[s. Bôh nik `u, [ơi tơring ]ar Lâm Đồng ăt hmâo laih mơn hơdôm tơlơi pơdjai mơnuih yua kơ [ing kle\ do\p ngă mă mơnuih hyu mă bruă pe\ kơ phê ba truh. {ơi anăp tơlơi anai, ngă tui tơlơi ]râo ba mơng Gru\p apăn bruă Kông ang tơring ]ar Lâm Đồng, Kông ang hơdôm tơring glông, plơi prong [ơi tơring ]ar pơdo\ng laih bruă mă hăng kơtưn wai lăng [ing mơnuih le\ mơnuih hyu mă bruă. {ơi să Dă Sar – sa amăng hơdôm kual phun pla kơ phê mơng tơring glông Lạc Dương, tơring ]ar Lâm Đồng, hơdôm hrơi anai hmâo laih rơbêh kơ 1.000 ]ô mơnuih mă bruă  mơng hơdôm anih anom rai do# pioh mă bruă apah. Khul  kông ang să hmâo po\k pơhai laih lu jơlan pioh wai lăng, pơgang pơhlôm hăng djă pioh tơlơi hơđong amăng bơyan mơyan. Ơi Lơ Mu Na Len, Khoa Kông ang să Dă Sar, brơi thâo:

             “Sa le\ [ing ta pơ phô brơi kơ gưl Ping gah, gong gai pơ phun bruă abih bang m[s pơgang tơlơi rơnuk rơnoa lon ia [ơi hơdôm bôh plơi. Dua le\ kơtưn pel e\p, wai lăng mơnuih amăng sang ano#, kơtưn hyu tir  mlăm biă `u amăng bơyan pe\ kơ phê anai. Hrom hăng pơtrut kơtang hơdôm bruă [ơi hơdôm gru\p wai lăng mă pô [ơi hơdôm bôh plơi pla.”

            Bơ\ [ơi tơring glông Đức Trọng, hrom hăng bruă po\k pơhai hơdôm jơlan pơgang le\ kông ang tơring glông ăt pơdo\ng laih mơn gru\p hyu pơ\ plơi pla pioh pơtô ba, gum hrom khul kông ang să, tơring ]ar ngă klă bruă pơgang tơlơi rơnuk rơnoa, hmao thâo, pơgăn hăng pơsir hơdôm tơlơi truh, biă `u [ơi hơdôm anih anom hmâo lu mơnuih hyu mă bruă do#. Đại tá Phan Văn Thông, Khoa Kông ang  tơring glông Đức Trọng, tơring ]ar Lâm Đồng, brơi thâo:

             “Kông ang tơring glông ngă laih hăng glak ngă klă bruă pơgang hlôm hlâo, wai lăng [ing rai mă bruă pơ\ plơi pla, yap wot hơdôm sang ano# hmâo apah mơnuih mă bruă rai mă bruă amăng bơyan pe\ kơ phê, po\k hră pơ-ar rơkâo pioh wai lăng. Pơgang hlôm [ing kle\ do\p mơng anih pơkon rai  luk puk hăng ara\ng laih anun ba truh tơlơi sat [ơi plơi pla. Kông ang tơring glông ăt pơdo\ng mơn kơ]a\o bruă, hyu lăi pơthâo hơdôm jơlan gah, mơne\] mơng [ing kle\ do\p. Hrom hăng anun, pơtrut kơtang hơdră abih bang m[s pơgang, pơgăn [ing kle\ do\p, amăng anun hmâo hơdôm hơdră jua teng lăi pơthâo tơlơi rơnuk rơnoa, hơdră wai lăng mă pô.”

            Amăng hơdôm thun je# hăng anai, bruă lăi pơthâo bruă mă [ơi tơring glông Đức Trọng hăng hơdôm kual pơkon mơng tơring ]ar Lâm Đồng pơlar ta`. Khă bruă bơwih brơi anai jing bruă prong amăng bruă pơsir bruă kơ mơnuih kiăng bruă mă, samơ\ ăt hmâo laih mơn hơdôm bruă dưi lăng le\ mơnuih mă bruă hmâo ara\ng kơtư\ juă, [o\ng găn prak mă bruă… Kiăng ngă pơhlôm hơđong tơlơi anai, Kông ang tơring glông Đức Trọng kơtưn laih, gơgrong hlâo amăng bruă pel e\p hră ako# sang, pơke\ hrom pơsur hyu lăi pơthâo, mơng anun bruă wai lăng ăt kah hăng bruă ngă tui tơlơi phiăn mơng hơdôm pô bơwih bruă anai hmâo pơđ^ tui laih. Amai Vũ Thị Thu, Khoa sa sang bruă lăi pơthâo bruă mă [ơi Đức Trọng, brơi thâo:

             “Sang bruă [ing gơmơi hlâo kơ mă bruă rai pơ\ anai ngă hră e\p bruă mă le\ [ing gơmơi ngă djop hơdôm mơta hră pơ-ar, hră pơ-ar hăng anih do# djop [ơi sang bruă hlâo kơ ]ơkă mơnuih mă bruă. Tơdơi kơ anun, lom pô kiăng mơnuih mă bruă kơ hơdôm pô đang le\ hmâo hlôm hră pơ-ar mơtam kơ mơnuih mă bruă anun rơđah đông, mơng anun amra thâo rơđah mơnuih mă bruă anun mă bruă kơ pô đang hơpă.”

            Bơyan pe\ kơ phê thun anai pơ phun laih, hăng anih anom s^ mdrô kơ phê [ơi rơnoh dlông kah hăng ră anai, mơnuih pla kơ phê mơ-ak biă. Khă hnun hai, kiăng tơlơi mơ-ak kơ bôh than mă bruă dưi pơhlôm ako# tlôn, [u hmâo tơlơi rơngiă ngiom, rơngiao kơ tơlơi gum hrom kho\p mơng khul công ang, kiăng hmâo tơlơi gum hrom klă mơng bơnah m[s amăng bruă ngă tui bruă abih bang m[s pơgang tơlơi rơnuk rơnoa lon ia.

                                                          Siu H’ Prăk: Pô ]ih hăng pôr