VOV4.Jarai- Hrơi anai, lơ 22/5, dêh ]ar găn gao tơlơi ngui ngor prong, abih ba\ng mơnuih [ôn sang nao ple\ hră ruah khua GGWLPA m[s dêh ]ar ta tal 14, ruah khua apăn bruă pơ\ ala brơi mơnuih [ôn sang djo\p gơnong bruă, đ^ apăn bruă mơng thun 2016-2021. Mơak hro\m hb^t ha\ng tơlơi anai, mơnuih [ôn sang djuai ania [ia\ [ơi kual }ư\ siăng hơmâo nao ple\ hră, ngă tui tơlơi dưi pô, ruah mơnuiyh pơ\ ala brơi pô ta, pioh man pơdong lon ia, plơi pla pơdong kơtang.

    Kual }ư\ siang hrơi anai, dik dak mơak mơai, ]rih ]rang hla kơ, bơnga ama\ng hrơi ple\ hră ruah khua. Hrim pô yơh mưn  ama\ng pran jua, jing hrơi ngui ngor prong lon ia ta. Dơng mơng plơi prong truh pơ\ hơdôm plơi pla ala [ôn kual ataih braih kơbưi leng kơ kă hla kơ, păng bơnal ]ih boh hră pơtô pơblang hrơi ple\ hră ruah khua GGWLPA m[s dêh ]ar ta tal 14, ha\ng ple\ hra\ ruah khua apa\n bruă pơ\ ala brơi mơnuih [ôn sang djo\p gơnong bruă, đ^ apăn bruă mơng rơwang thun 2016-2021. {ơi djo\p jơlan glông nao rai, hrim anih ano\m [ơi hpă bưp lu mơnuih [ôn sang mơak nao ple\ hră ruah khua, [ơi hdôm anih ano\m ple\ hră kiăng kơ pô yơh ruah mă pô pơ ala brơi lăp kơ ah gơnang.

    Jăng jai pioh lui hơmua pơdai, dơng mơng mơguah ưm, mơnuih [ôn sang Buôn Nui, să Tâm Thắng, tơring glông }ư\ Jut, tơring ]ar Daknông hơmâo nao truh laih [ơi anih ple\ hră, pơ phun ple\ hră ruah khua, hơdôm mơnuih [ôn sang nao ple\ kơ mơnuih pơ\ ala brơi pô ta. Tơdơi nga\ lơ phet kơ kuh hla kơ [ơi anih ple\ hră, laih anun hmư\ ara\ng pơđok brơi jơlan hdră ple\ hră ruah khua,  pơ\ ala brơi mơnuih [ôn sang pơ phun ngă tui tơlơi dưi pô ple\ hră tal blung a, Ơi Y Thanh Buôn Krông [ơi Buôn Nui hơk mơak brơi thâo tui anai: “ Hrơi anai le\ hrơi tơjuh lơ 22/5 hrơi ple\ hră ruah đ^ khua apăn bruă pơ\ ala brơi mơnuih [ôn sang djo\p gơnong bruă, laih anun khua pơ\ ala brơi mơnuih [ôn sang [ơi [irô khua GGWLPA m[s dêh ]ar ta. Sang ano\ kâo laih anun hơdôm mơnuih [ôn sang ama\ng buôn lan, nao ple\ hră ruah khua GGWLPA m[s dêh ]ar ta, hơdôm khua  apa\n bruă ama\ng tơring ]ar, să. Hrơi anai kah ha\ng hrơi ngă lơ phet lon ia. Kâo ]ang rơmang abih ba\ng sang ano\ leng nao ple\ hră ruah khua, pel e\p ten hrim pô tơlơi hd^p mơda khua tơbia\ ana\n. Pơ pu\ bơni kơ abih ba\ng plơi pla leng mơak nao ple\ hră ruah khua”.

    {ơi anih ano\m ple\ hră [ơi Bon U3, tơring kual Ea Tling, tơring glông }ư\ Jut, tơring ]ar Daknông, hơmâo dik dak hrơi ngui ngor tar [ar dêh ]ar ta nao ple\ hră dơng mơng mơguah ưm. Tui ha\ng tơlơi lăi mơng mơnuih [ôn sang [ơi anai, wot dah truh 7 mông mơguah pơ phun ple\ hră, samơ\ neh met wai rai mơguah ưm bia\ ma\, mơna] rai pơdok lăng  tơlơi hd^p mơda, tơlơi mă bruă hơdôm khua tơbia\ ana\n, pơ\ ala brơi ngă khua GGWLPA m[s dêh ]ar ta tal 14, ha\ng ple\ hra\ ruah khua apa\n bruă pơ\ ala brơi mơnuih [ôn sang djo\p gơnong bruă, pioh ruah đ^ hdôm mơnuih lăp djơ\. Mơnuih [ôn sang H’ Oanh Buôn Krông, [ơi Bon U3, tơring kual Ea Tling hơk mơak lăi pơthâo brơi tơlơi min ama\ng pran jua pô, tơdưi kơ ple\ giong, tơlơi tu\ yua mơng pô `u tui anai: “Hrơi anai kâo mơak bia\ ma\, ama\ng tơngan kâo dja\ hră lơtri ple\ hră ruah khua hră ruah khua GGWLPA m[s dêh ]ar ta tal 14, ha\ng ple\ hra\ ruah khua apa\n bruă pơ\ ala brơi mơnuih [ôn sang djo\p gơnong bruă tơring ]ar, tơring glông, plơi pla kâo mơak bia\ ma\, laih anun đăo gơnang abih ba\ng khul khua g^t gai kâo hơmâo ruah đ^ tơdơi anai, amra gum djru lu hloh plơi pla ala [ôn tar [ar tơring ]ar Daknông lăi hjăn, tar [ar dêh ]ar ta lăi hro\m, kiăng pơđ^ kyar tơlơi bơwih [o\ng huă, bruă kđi ]ar, tơlơi gru grua phiăn juăt, mơnuih mơnam brơi tơlơi hiam hloh, tơlơi hd^p mơda mơnuih [ôn sang trơi pơđao yâo mơak hloh, huăi kơ [ah kơ [ap dơng tah”.

    {ơi plơi Sar, să Ya Chim, plơi prong Kontum, tơring ]ar Kontum, hrơi ple\ hră ruah khua dik dak mơak mơai hơmâo loa pơtô pơblang, bơnal băng rôn, tơlơi ]ih boh hră, boh nik [ơi anih ple\ hră ruah khua. Phrâo ple\ hra\ lơtri đu], mơnuih [ôn sang A Khoan brơi thâo: “ Neh met wa mơak bia\ ma\, kah ha\ng hrơi ngui ngor pô, neh met wa hơk kơdơk tơlơi ple\ hră ruah khua. Neh met wa ]ang rơmang nao ruah hdôm khua hơmâo gleng nao lu neh met wa hloh”.

Kia\ng tơlơi pơhing ple\ hră ruah khua truh pơ\ tơngia mơnuih [ôn sang, bôh nik gah mơnuih [ôn sang djuai ania [ia\, go\ng gai plơi pla  [ơi tơring ]ar Kontum, hơmâo ngă tui lu wot hyu pơtô pơblang, pơhra\m lui hlâo, tơlơi jơnum pơbưp ha\ng mơnuih [ôn sang. Rơngiao kơ anun, tơring ]ar Kontum iâu pơthưr hơdôm tha plơi, khua plơi nao truh pơ\ hrim boh sang ano\, nao truh pơ\ hơmua pơdai, hyu iâu pơthưr, pơtô brơi neh met wa. Mơnuih [ôn sang A Thik [ơi plơi Sar ră ruai; Neh met wa lu mơnuih aka\ thâo boh hră, aka thâo tơlơi yuăn, hơmua pơdai le\ ataih, [ia\ glăi pơ\ sang, tui hmư\ ama\ng loa pơhiăp, laih anun [lit ana\n hdôm khua tơbia\ ana\n [ia\ hmư\ truh [ơi ama\ng tơngia, truh mơta lăng nao mơng neh met wa. Gơnang kơ tha plơi, khua g^t gai plơi pla nao truh pơ sang, hơmua pơdai, wot dah mông hpă, pơtô glăi tơlơi pơhiăp mơng tha plơi, tui anun amu` thâo hluh, ta` hdor sui. Yua kơ anun neh met wa thâo hluh tơlơi ple\ hră ruah khua, ăt kah ha\ng tơlơi tu\ yua, tơlơi gơgrong ba pô, tui anun yơh, hrơi anai neh met wa nao ple\ hră ruah khua, hơmâo pran jua hur har bia\ma\, laih anun tum djo\p:“ Plơi pla pơ\ anai pơhiăp ha\ng tơlơi Jarai, tui anun yơh [ing ơi yă tha [u thâo boh hră ăt thâo hluh mơn. Ruah hơdôm mơnuih hơmâo tơlơi hd^p hiam, thâo rơgơi mă bruă, kiăng djru mơnuih [ôn sang. Mơnuih [ôn sang djuai ania [ia\ kia\ng lăi dleh tơnăp tap lu, kah ha\ng thun anai kơ sing pah, phang khôt ktang kah ha\ng anai, kiăng mơnuih [ôn sang gơnang jơlan hdră mơng kơnuk kơna ta”.

Rơluch Xuân: Pô ]ih ha\ng p

     Pơdơi h^ jăng jai hơdôm tơlơi tơnap tap yua kơ adai pơ-iă pơ-iong phang khôt ngă rai, mơnuih [on sang ruah khoa [ơi tơring ]ar Gialai ]ơkă hrơi jơnum prong mơak, đăo kơnang kơ kơ` pơgi ni anăp hơđong laih anun pơđ^ kyar.

     Thâo hluh kơ bruă mă tơlơi gơgrong ba yom pơphăn mơng pô ta amăng hrơi ple\ hră ruah khoa anai, tui anun khă hơmâo tu\ mă laih hră tơlơi pơhing ]ih pơthâo hăng 3 mơta tơlơi pơhiăp; tơlơi yuan, Jarai, Bahnar dong mơng ha blan hăng anai, samơ\ mơguah hrơi anai, amai Xuân pơ să Biển Hồ, plơi prong Pleiku ăt hơne] nao ta` mơng mơguah ple\ hră, kiăng nao e\p lăng tong ten anăn, thun tơkeng, sang ano\ bruă mă mơng [ing mơnuih tơbiă anăn pioh ruah ngă pô pơ ala kơ mơnuih [on sang dêh ]ar hăng pơ ala djop gưl tal anai. Yua dah tui hăng amai Xuân, nao ple\ hră le\ ta khom ngă djơ\ tơlơi gơgrong pô, khom ruah djơ\ mơnuih djop tơlơi gêh gal, thâo rơgơi, hơmâo pran jua hiam klă, tơpă hơnong pioh man pơdong lo\n ia pơgang ană plơi pla. Amai Xuân lăi: “Ruah khoa tal anai khom e\p ruah mơnuih thâo rơgơi, je\ giăm djru ană plơi, mơnuih tơpă, pran jua hiam klă biă mă”.

     Pơ Lâm Đồng hơmâo rơbêh 878 rơbâo 600 ]ô mơnuih ple\ hră ruah khoa [ơi 1.200 grup pơpha ngă anih ruah khoa amăng 47 boh să, phường, tơring kual lom tơring ]ar. Yua hơmâo prăp rơmet klă, pơtô pơblang tong ten lu hơdră, lu bruă ngă anun yơh tơlơi ruah khoa pơ anai kơdok kơdor mơtam, lu mơnuih [on sang hơmâo ple\ hră djă hla kơtri [uh [o# mơta soh. Djop pô mơnuih [on sang ple\ hră [ơi tơring ]ar Lâm Đồng nao ple\ hră hăng pran jua hur har laih anun tơlơi đăo kơnang lu pơ anăp. Mơnuih [on sang  K’Bran djuai ania K’ho pơ plơi Kon Tách Đăng, tơring kual Đinh Văn, tơring glông Lâm Hà lăi:

     Mơnuih [on sang pơ anai ngă hrom bruă ruah khoa hur har biă mă, djơ\ hrơi mơak nao ple\ hră ruah khoa, ruah mơnuih thâo rơgơi, tơpă hiam, pran jua klă thâo je\ giăm djru ană plơi pla, ruah mơnuih djơh hăng anun, lăp pơ ala kơ mơnuih [on sang.

     Tal ruah khoa anai, [ơi tơring ]ar Daklak hơmâo rơbêh 1 klak 200 rơbâo ]ô mơnuih ple\ hră, 1.849 boh anih ple\ hră, anăn mơnuih [on sang ]ih pơdah laih [ơi 184 boh să, phường, tơring kual djơ\ tơlơi phiăn pơtrun. {ơi anih ple\ hră ruah khoa [on Êbo\ng, să }ư\ Êbur, plơi prong {uôn Ma Thuôt, tơring ]ar Daklak, hrơi ple\ hră ruah khoa mơak biă mă hăng lu tơlơi ]ih pôr, pơdah thâo r^m hrơi pok amăng bro# pơtui, mơnuih [on sang kơdok kơdor mơn bơjak nao ple\ hră. Tui hăng mơnuih [on sang ple\ hră ruah khoa ơi Thiên lăi, mơnuih [on sang bơ ră ruai nao rai le\ hlâo kơ ple\ hră ruah pô hlơi, gơ`u kiăng thâo mơnuih anun hơmâo tơlơi gơgrong lu hloh laih anun pô ruah ăt gơgrong ba mơn mơnuih ta ruah, jing djơ\ mơnuih lăp mơnuih [on sang đăo kơnang biă mă kah ruah đ^. Mơnuih [on sang ơi Thiên brơi thâo:

     Amăng hrơi ple\ hră ruah khoa hrơi anai mơak tu\ yua biă mă, mơnuih [on sang hok kơdok. Kâo [uh tal ple\ hră anai, mơnuih [on sang hơmâo pơmin dơlăm ruah djơ\ mơnuih hơmâo pran jua djru ană plơi pla. }ang rơmang tơdơi anai, hlơi pô djơ\ anăn ruah khom glăm ba bruă mă gơ`u, jing pô pơ ala kơ mơnuih [on sang, pơ ala kơ tơlơi ]ang rơmang kơ mơnuih [on sang, pơgang tơlơi tu\ yua, ano\ kiăng mơng mơnuih [on sang, gum hrom man pơdong wai lăng lo\n ia plơi pla jai hrơi pơđ^ kyar hăng hơđong hloh.

     Ră anai, mrô mơnuih [ơi kual }ư\ siăng 5 klak 500 rơbâo ]ô, amăng anun mơnuih hơmâo anăn nao ruah khoa 3 klak 51 rơbâo ]ô. Tui hăng hơnong pơpha mơng Jơnum min ple\ hră ruah khoa dêh ]ar, đơ đam kual }ư\ siăng ruah mă 35 ]ô, ngă pô pơ ala mơnuih [on sang dêh ]ar tal 14 hăng 13 boh anih ple\ hră ruah; 344 ]ô pơ ala mơnuih [on sang tơring ]ar amăng 88 boh anih ple\ hră ruah khoa, hơmâo năng ai 2.250 ]ô ngă pô pơ ala mơnuih [on sang tơring glông hăng 601 boh anih ple\ hră ruah khoa, hơmâo năng ai `u 20.300 ]ô mơnuih pơ ala mơnuih [on sang gưl să hăng 4.496 boh anih ple\ hră.

     Yua hơmâo prăp rơmet tong ten r^m boh tơring ]ar, hrom hăng tơlơi khăp, pơpu\, tơlơi gơgrong mơng r^m ]ô mơnuih [on sang, đăo kơnang sit tal ruah pô pơ ala mơnuih [on sang dêh ]ar hăng pơ ala mơnuih [on sang djop gưl amăng kual }ư\ siăng amra tu\ yua hiam klă. Boh tơhnal ple\ hră ruah khoa djru hrom pơđ^ tui tơlơi dưi ngă khoa pô, ako\ pơjing khul gum hơbit prong, ngă tui truh kih hơnong pơtrun, bruă mă pơtrut tui tơlơi pơblih phrâo amăng dêh ]ar, man pơdong hăng pơgang Lo\n ia Việt Nam mơnuih mơnam ngă khoa pô.

Nay Jek: Pô ]ih hăng pôr