VOV4.Jarai -  Tơdơi rơbêh kơ 3 thun ngă tui ako# bruă “Kơtưn lăi pơthâo, pơtô pơhra\m tơlơi phiăn kơ mơnuih apăn bruă hăng m[s kual guai dêh ]ar”, tơlơi rơnuk rơnoa bruă kơđi ]ar, tơlơi hơđong pơhlôm mơnuih mơnam [ơi kual guai dêh ]ar tơring ]ar Daklak hmâo tơlơi pơ plih rơđah biă. Mrô tơlơi ngă soh phiăn rơnuk rơnoa guai dêh ]ar, gah bruă wai lăng pơgang dlai klô hăng tơlơi rơnuk rơnoa hơđong hro\ trun lăp yap ba biă. Mơnuih apăn bruă, m[s ngă tui klă tơlơi pơtrun, hơdră bruă mơng Ping gah, tơlơi phiăn mơng Kơnuk kơna, hrom hăng  Ling tơhan pơgang guai dêh ]ar  pơgang kơja\p pô [ơi guai dêh ]ar hăng pơdo\ng kual guai dêh ]ar jai hrơi jai kơja\p kơtang.

            Să [ơi guai dêh ]ar Ea Bung, tơring glông Ea Su\p, tơring ]ar Daklak hlâo dih jing anih anom hmâo tơlơi ara\ng phă dlai, hyu đom bua lua pơnah  hlô dlai [u djơ\ phiăn kơtang t^t [ơi kual guai dêh ]ar, jing anih hmâo lu tơlơi sat răm mơnuih mơnam hăng hmâo lu tơlơi kơđi prong. Po\k pơhai ngă tui ako# bruă “Kơtưn lăi pơthâo, pơtô pơhra\m tơlơi phiăn kơ mơnuih apăn bruă hăng m[s kual guai dêh ]ar mơng thun 2013-2016”, [ing apăn bruă tơhan, [ing ling tơhan Puih kơđông pơgang guai dêh ]ar Đá Bằng – Ling tơhan pơgang guai dêh ]ar tơring ]ar Daklak hrom hăng ping gah, gong gai hăng hơdôm khul gru\p plơi pla pơtrut kơtang bruă hyu lăi pơthâo, pơtô brơi tơlơi phiăn amăng m[s. Gru\p hyu mă bruă m[s gum hrom klă laih hăng hơdôm khul gru\p kah hăng khul ling tơhan hơđăp, khul đah kơmơi, khul mơnuih ngă đang hmua hăng gru\p hlăk ai să Ea Bung pơ phun lu bruă mă hmâo bôh yôm pơke\ hăng bruă kơdo\ng glăi [ing ngă soh, tơlơi sat răm mơnuih mơnam; pơdo\ng hơdôm tơlơi pơkă pơkôl amăng khul, mơnuih amăng khul hyu lăi pơthâo, gum hrom klă bruă pơsir kơđi hơdôm tơlơi bơdjơ\ bơsao [ơi plơi pla [u pioh hmâo dong [ing ngă soh, tơlơi sat răm mơnuih mơnam… Wa Nguyễn Thị Phượng, Khoa Khul đah kơmơi să Ea Bung, tơring glông Ea Su\p, tơring ]ar Daklak brơi thâo:

            “{ing gơmơi gum hrom laih hăng puih kơđông pơhrua hrom hơdôm mông jơnum mơng khul. {ơi hơdôm mông jơnum prong [ơi să le\ ba mu\t hơdôm tơlơi phiăn kah hăng tơlơi rơnuk rơnoa  guai dêh ]ar, phiăn kơdo\ng taih amang amăng sang ano# hăng s^ mdrô đah kơmơi ]ơđai muai… Khă sa bôh să kual guai dêh ]ar, samơ\ hơdôm thun rơgao Khul đah kơmơi akă hmâo hlơi găn gao guai dêh ]ar ]a ]ot ôh. Adơi amai ăt thâo rơđah mơn  kơ jơlan hơdră lăi pơthâo tơlơi phiăn pioh mă yua amăng  bôh nik kah hăng pơsur mơnuih amăng kơnung djuai, sang ano# pô,  ană rơkơi [u ngă soh tơlơi phiăn pơgang tơlơi rơnuk rơnoa guai dêh ]ar, tơlơi sat răm mơnuih mơnam [ơi plơi pla.”

            Să Ea Bung gơnang kơ tui anun hơdôm hrơi rơgao mrô mơta tơlơi ngă soh phiăn, biă `u ngă soh tơlơi pơkă [ơi guai dêh ]ar hăng tơlơi phă dlai klô. Ling tơhan hrom hăng neh wa djop djuai ania  mu\t hrom pơdo\ng să kual guai dêh ]ar jai hrơi jai pơplih phrâo.

              {ơi să guai dêh ]ar Krông Na,  tơring glông Buôn Đôn, [ing apăn bruă tơhan, ling tơhan  Puih kơđông pơgang guai dêh ]ar Srê-pốc ăt lăng tui klă mơn [ơi să, po\k pơhai lu hơdră sit nik, kah hăng pơdo\ng kơtu hơdrôm hră tơlơi phiăn, hơdră “Jua teng m[s pơgang guai dêh ]ar”, “Jua ko\k rơnuk rơnoa”, “plơi [u hmâo hlăk ai ngă soh phiăn”… Tui hăng đại uý Phạm Văn Hứng, Mơnuih apăn bruă kơđi ]ar Puih kơđông pơgang guai Srê-pốc, kiăng m[s thâo hluh hăng ngă tui klă hơdôm tơlơi pơkă amăng tơlơi phiăn, [ing apăn bruă tơhan, ling tơhan pơgang guai dêh ]ar blung hlâo khom djă kơja\p  pran jua klă hiam ling tơhan Wa Hồ, giăm m[s hăng ngă gru hlâo pioh m[s đăo gơnang:

            “{ơi să  Krông Na hăng bôh than hmâo lu djuai ania, rơbêh kơ 80%  mrô mơnuih djuai ania [ia\ hơđăp [ơi anai, rơbêh kơ 62% le\ sang ano# [un rin hăng [un rin [ơ [ia\...   Lom ngă tui ako# bruă [ing gơmơi  hơduah e\p lăng to\ng ten kơ mơnuih hyu lăi pơthâo pioh pơsit rơđah  bôh yôm hơdră, jơlan gah hăng khul mơnuih hyu pôr pơhing djơ\ hăng bôh thâo mơng m[s. Kơnong  kơ  hăng ling tơhan pơgang guai dêh ]ar, [ing gơmơi amra ngă tui klă bruă 4 gum hrom anun le\: [ong huă hrom do# hrom, ngă hrom hăng pơhiăp hrom tơlơi djuai ania [ia\ kiăng m[s thâo hluh, m[s đăo gơnang; mă bruă kiăng m[s [uh hăng m[s ngă tui.”

            Amăng 3 thun ngă tui ako# bruă “Kơtưn lăi pơthâo, pơtô pơhra\m tơlơi phiăn kơ mơnuih apăn bruă hăng m[s kual guai dêh ]ar”, Ling tơhan pơgang guai dêh ]ar tơring ]ar Daklak hrom hăng gong gai hăng hơdôm gơnong bruă apăn bruă anai gum hrom pơ phun hyu lăi pơthâo 96 tal brơi rơbêh kơ 82.000 wot ]ô mơnuih hơduah e\p lăng hơdôm hơdră bruă phrâo, phiăn phrâo mă yua. Hrom hăng anun, pơsur laih neh wa jao no#p 35 [e\ phao hăng mơnong ngă pơtuh;  m[s hmâo lăi pơthâo laih lu tơlơi pơhing yôm phăn, gum hrom kơdo\ng glăi [ing ngă soh phiăn… Ơi Lê Tiến Dũng, Kơ-iăng Khoa Jơnum min m[s să Krông Na, tơring glông Buôn Đôn, tơring ]ar Daklak lăi:

             “Hlâo kơ poh pơhai ako# bruă le\ tơlơi ngă soh phiăn [ơi să Krông Na hmâo lu tơlơi pơplih dleh tơnap. Biă `u hơdôm tơlơi ngă soh phiăn wai lăng dlai klô, ngă soh tơlơi pơgang rơnuk rơnoa [ơi guai dêh ]ar hăng ngă rung răng [ơi anih hmâo lu mơnuih…  Kơtưn lăi pơthâo pơtô juăt tơlơi phiăn kơ mơnuih apăn bruă m[s să Krông Na, m[s hmâo ngă tui klă laih tơlơi phiăn, hơdôm bruă ngă soh, mrô mơta tơlơi ngă soh phiăn hro\ trun laih.  Tơlơi pơke\ hrom kơplah  hơdôm khul rơđah đông kah hăng: gưl ping gah gong gai, hơdôm khul gru\p m[s; khul ling tơhan pơgang guai dêh ]ar, khul wai lăng dlai kyâu hăng khul  kông ang m[s hmâo tơlơi pơke\ hrom kơja\p, na nao hloh. Hyu lăi pơthâo hmâo lu bôh tơhnal rơđah đông”.

                                                                        Siu H’ Prăk: Pô ]ih hăng pôr