VOV4.Jarai - {ơi să guai dêh ]ar Mang Mrai, tơring glông Sa Thầy, tơring ]ar Kontum hmâo sa bôh sang hră djă anăn Đại tướng Võ Nguyên Giáp, yua kơ Binh đoàn 15 ({irô ding jum wai lăng Khul ling tơhan dêh ]ar ta) pơdo\ng. Hrom hăng sang hră anai, Binh đoàn 15 ăt tuh pơ plai pơdo\ng laih mơn ha rơtuh bôh sang hră pơkon [ơi glông guai dêh ]ar gah dưr kual }ư\ Siăng, ngă gal brơi kơ ]ơđai djuai ania [ia\ nao sang hră.

            Amăng krah hơdôm kual dlai klô [ơi guai dêh ]ar Mang Mrai, sang hră djă anăn Đại tướng Võ Nguyên Giáp kah hăng anih pơsit rơđah: sa ring bruă klă hiam, pha ra hăng tơlơi tơnap mơng kual lon anai. Mông pơdơi [ia\, ha rơtuh ]ô ]ơđai sang hră tơbiă [ơi lan sang hră, jua ngui ngor ơ-or ngă prai lui tơlơi hyal amial mơng kual lon kơnong kơ dlai hăng ]ư\. Mo# Tống Khánh Linh, djuai ania Mường, ]ơđai sang hră anih 9, lu thun hmâo mă hră pơanăn ]ơđai sang hră rơgơi, ră ruai:

             “Dưi hrăm amăng sang hră djă anăn Đại tướng Võ Nguyên Giáp jing sa tơlơi ư-ang prong amăng kâo. Kâo amra gir run hrăm rơgơi pioh tơdơi anai djru [ia\ pran pô, hrăm tui gru hiam mơng Đại tướng pioh pơdo\ng lon ia.”

            Sang hră pơtô mơng anih sa truh kơ anih 5 hăng mơng anih 6 truh anih 9 Võ Nguyên Giáp hmâo giăm truh 350 ]ô ]ơđai le\ ană bă neh wa djop djuai ania, mơnuih mă bruă kơ plah tơsiong Khul bơwih [ong ling tơhan pơgang lon ia mrô 78, Binh đoàn 15. Anai le\ sang hră tui hơdră do# glăi tơhrơi. Nai Nguyễn Trung Hưng, Kơ-iăng Khoa sang hră brơi thâo, hlâo dih, bruă pơtô hăng hrăm [ơi kual anai bưp lu tơlơi tơnap. }ơđai sang hră khom nao pơ\ anih ataih, bơ\ nai pơtô ]ơđai tơnap hyu pơsur biă, dưi djă pioh ]ơđai nao sang hră. Lom hmâo sang hră yua kơ Binh đoàn 15 djru pơdo\ng, djru laih bruă pơtô pơhra\m geh gal hloh. Tơlơi gum tơngan hrom mơng hơdôm ling tơhan djru [ing nai pơtô ]ơđai [ơi Mang Mrai hmâo dong tơlơi gir run pioh hơkru\ pơsir tơlơi tơnap, ngă giong klă bruă pơhra\m mơnuih [ơi kual guai dêh ]ar:

             “Mơ-ak biă lom sang  hră  dưi djă anăn Đại tướng Võ Nguyên Giáp, anai le\ tơlơi ư-ang hăng abih bang nai pơtô hăng ]ơđai sang hră. Ngă tui hơdôm tơlơi klă hiam anun, sang hră amra amăng [rư\ hơkru\ pơsir hơdôm tơlơi tơnap, kiăng amăng [rư\ pơđ^ tui kơja\p bruă pơtô pơhra\m. Khă tơnap tap dơ\ hơpă ăt khom bơkơtưn pơtô klă, hrăm klă mơn.”

             Să Mang Mrai ataih mơng kual krah tơring ]ar Kontum năng ai `u 80km nao gah kual Dơnung Yu\. Samơ\ kiăng dưi rai pơ\ anai, khom rơngiă ha mơkrah hrơi găn rơgao jơlan kơdư dơnung bôh pơtâo hăng hơdôm pluh bôh ia ]roh hnoh. Jơlan tơnap nao rai yơh tơlơi tơnap tap prong kơ tơlơi đ^ kyar lu mơta bruă mơng kual guai Mang Mrai, amăng anun hmâo bruă pơtô pơhra\m. Lăng [uh tơlơi anai, 2 thun hlâo dih, Khul bơwih [ong ling tơhan pơgang lon ia mrô 78, Binh đoàn 15 gơgrong hlâo ba tơbiă tơlơi hăng gong gai hăng gơnong bruă pơtô pơhra\m să, pơdo\ng sang hră 2 gưl, gưl sa hăng gưl 2 djă anăn Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Đại tá Nguyễn Thăng Thanh, Khoa git gai Ping gah Khul bơwih [ong ling tơhan pơgang lon ia mrô 78 brơi thâo, bruă po\k sang hră djru laih mơnuih mă bruă [ơi plah tơsiong huăi ba glăi ană bă pơ\ plơi pha kah hăng hlâo dih. Ăt gơnang kơ anun, bruă bơwih [ong – pơgang lon ia mơng puih kơđông ling tơhan dưi ngă tui truh kih prong. Hơdôm thun rơgao, Khul bơwih [ong ling tơhan pơgang lon ia mrô 78, Binh đoàn 15 ba jơlan hlâo na nao gah mrô bruă, mrô gơnam ngă rai mơng đang war. Đại tá Nguyễn Thăng Thanh, lăi:

            “Lom hmâo sang hră [ơi giăm kual m[s do# giong [ing ]ơđai amăng [rư\ dưi ba rai pơ\ anai kiăng hrăm hră amăng sang hră djă anăn Đại tướng. Mơng anun, pơjing rai tơlơi hơđong pran jua, bo\ng glăi [ơi guai dêh ]ar tơnap tap anai. Mơnuih mă bruă hur har hloh djru pơdo\ng kual m[s do# pơhlôm, mơng anun, djru pơdo\ng sang bruă kơjăp ph^k.”

            Hrom hăng sang hră  djă anăn Đại tướng Võ Nguyên Giáp [ơi să Mang Mrai, rôk tui guai dua bôh tơring ]ar Gialai hăng Kontum, do# hmâo hơdôm rơtuh bôh sang hră pơtô ]ơđai ane\t, sang wai lăng ]ơđai; hơdôm pluh bôh sang hră gưl 1, gưl 2 hăng gưl 3 dưi hmâo Binh đoàn 15 pơdo\ng pioh kơ bruă pơtô pơhra\m, pơhra\m mơnuih. Lăi nao kơ bruă tuh pơ plai kơ bruă pơtô pơhra\m mơng puih kơđông, Thiếu tướng Đặng Anh Dũng, Khoa pơtrun bruă Binh đoàn 15, brơi thâo:

             “Ara\ng tơnap tap ara\ng rai hăng pô, rai pơ\ anai kiăng pơtlaih [un rin, tơnap tap, da mơ\ pioh ană bă ara\ng [u thâo hră. Tui anun khom hmâo sang hră, khom  pơtô. Sang hră gưl sa hmâo kơnuk kơna rông, truh [ing ]ơđai prong le\ sang hră gưl 2, [ing gơmơi khom pơdo\ng. Do# tơguan kơ ngăn drăp Kơnuk kơna, do# tơguan kơ ngăn drăp tơring ]ar hă tơnap tap biă. Kơnong kơ kiăng pơdo\ng sang hră, ngă brơi bruă wai lăng pơtô pơhra\m, [ing nai rai pơ\ anai pơtô mơtam. {u dah tơlơi ruai, [ing ]ơđai djuai ania [ia\ kiăng nao sang hră, dưi do# glăi, [ong huă agaih hơdjă, dưi hmâo [ing nai bơwih brơi, hmâo tơlơi ngui ngor… Nao sang hră mơng [ing gơmơi le\ [ing ]ơđai dưi hrăm tơlơi Yuan, truh hrơi hrăm gưl 1, [ing ]ơđai amra plai [ia\ dleh tơnap tui hmao jơlan hơdră hrăm. “Ara\ng do# pơ\ hơpă le\ do# pơ\ anun” [ing ]ơđai prong, djă jă bôh thâo [ơi anai amra ke\ ph^, nao pơ\ hơpă leng kơ po\t glăi pơ\ anai pơdo\ng, đa le\ pơdo\ng pơkra pơsat ơi yă, am^ ama [ơi anai. Yua mơng hơdôm mơnuih anun jing hơdôm mơnuih wai lăng guai dêh ]ar. Ta ngă tui anai le\ djơ\ biă hăng tơlơi pơmin mơng Ping gah, Kơnuk kơna ba m[s rai wai pơgang guai dêh ]ar.”

            Rôk tui glông guai dêh ]ar gah dưr kual }ư\ Siăng, bruă pla kyâu hăng pla mơnuih hơdôm pluh thun rơgao mơng [ing ling tơhan Binh đoàn 15  djru ngă brơi laih đang kơ su bluh đ^ hiam, hơdôm bôh plơi pla trơi pơđao hăng hơdôm rơnuk pơgi kơdih anai bă kơ tơlơi ]ang rơmang. Sa “guai dlai klô”, sa “guai do# hơd^p mơda” sit nik pơjing [ơi anai pioh pơgang kơja\p guai lon ia.

                                                                        Siu H’ Prăk: Pô ]ih hăng pôr