VOV4.K’ho – Lồi nhai 5 pa do, tàm [òn dờng Dà Làc, càr Lâm Đồng, Bộ Nông nghiệp mờ Phát triển nông thôn bơyai lơh pơrjum lam lơh rơndap broă sền gàr, tam wơl mờ bơtàu tơnguh brê kơ\ kơljap tiah Tây Nguyên, tơngai bơh nam 2016 tus nam 2030. Mùl màl, bulah broă atbồ, sền gàr brê tàm Tây Nguyên lơh geh uă cồng nha niam, mơya kung gam uă tiah gơlik geh uă bơta kơl mus brê, gơlik geh kal ke, mờ kai ngai sơlơ lac lèo, tràl sơbil, geh mpồl bal; bă brê geh is tàm tiah do pơn jat tai gơmù…

Jat cồng nha yal bè bơta geh ngan brê nam 2018 dê, kờp jơh bă ù geh brê bơh ală càr Tây Nguyên dê là rlau 2 tơlak 557 rbô 300 lồ, gơguh 3 rbô 502 lồ pơndrờm mờ nam 2017, khà jơm glòm brê gùt tiah do geh 46%.

                 Iơm sơnơm khi lơh chi brê chơt nàng sơgràm ai ù gam gơlik geh uă tàm Tây Nguyên

Tàm nam 2018, mpồl lơh broă geh gơnoar neh git go\ 4 rbô 114 broă lơh tìs jơnau cih bè sền gàr mờ bơtàu tơnguh brê, gơmù 844 dơ\ pơndrờm mờ bal tu\ nam 2017, mờ bă brê gơtìp hoàc huơr 255 lồ, gơmù 92 lồ pơndrờm mờ nam 2017.

Bulah sền bal broă atbồ, sền gàr brê tàm Tây Nguyên lơh geh uă cồng nha niam, mơya mùl màl kung gam uă tiah gơlik geh uă bơta kơl mus brê, gơlik geh kal ke, bal mờ kai ngai sơlơ lac lèu, tràl sơbil, geh mpồl bal; bă brê geh is tàm tiah do pơn jat tai gơmù…

Jat ồng Y Giang Gry Niê Knơng, Phó Chủ tịch UBND càr Dak Lak yal, broă lơh atbồ, sền gàr brê bơh ală càr Tây Nguyên dê ndrờm gam pal kong mờ uă kal ke mờ bơta lòng:

“Tus tu\ do  tàm càr Dak Lak mờ ală càr Tây Nguyên den khà brê gơmù uă ngan, bulah geh uă bơta sền gròi, mơya broă bơsong bơh gơnoar atbồ ală kấp dê ờ hềt geh cồng nha uă, ngan là tàm broă prap gàr, bơtàu tơnguh mờ tơnguh bă brê.

Dak Lak kung bè Lâm Đồng mờ ală càr ndai sơl, ngai do khi ờ kơl tai mờ khi iơm sơnơm khih lơh tờm chi chơt, tàm tu\ kiểm lâm halà ală mpồl lơh broă ndai ờ gơtùi pah ngai nggui hơ đơm tờm chi brê”.

Ai ồng Nguyễn Văn Sơn, Kuang atbồ Sở Nông nghiệp mờ Phát triển nông thôn càr Lâm Đồng den đơs là, bulah càr neh sơlơ tơnguh uă mờ lam lơh ring bal uă broă lơh tàm broă atbồ, sền gàr, mơya bơta kơl mus brê sơ gràm ù kung gam gơlik geh mờ ngai sơlơ ờ gơtùi sền gròi, broă lùp khàu, đal git cau lơh tìs là bơta kal ke ngan:

“Khà broă lơh tìs ờ gơmù dùl êt lơi tơn, tàm tu\ tơngai bè tu\ do, bè broă lơh tìs ờ di là mut tàm brê nàng koh kơl hơ\ sồng pơndiang lòt tac, mờ là koh kơl nàng ai ù tac den geh kuơ rlau, broă do là kal ke ngan. Mờ ală broă lơh tìs bè do dilah ờ bơsong jơh den broă atbồ, sền gàr brê ờ geh cồng nha”.

                                                        Gùt anih pơrjum

Đơs tàm pơrjum, Thứ trưởng Thường trực Bộ Nông nghiệp mờ Phát triển nông thôn, ồng Hà Công Tuấn đơs là, nàng kơryan, tơmù bơta roh brê, hời rơ hời tam wơl, bơtàu tơnguh brê geh cồng nha, ai bă brê geh 2 tơlak 720 rbô lồ mờ tơnguh khà jơm glòm brê tus 49,2% jat jơnau kờ` mờ rơndap broă sền gàr, tam wơl mờ bơtàu tơnguh brê kơ\ kơljap tiah Tây Nguyên neh ai tơlik, bal mờ lam lơh geh cồng nha ală cơ chế, chính sách gam geh ngui tu\ do, ală mpồl tam mờ sền gàr brê, ală tiah bơh ală càr dê pal tơr gùm jơh bơta pràn nàng bơsong jơh ală bơta kơl mus brê gơlik geh:

“A` geh sră nggal mblàng mhar, ờ hềt di là ngan ngồn, den đah khà kờp bol he dê neh yal, sền sơwì brê pah nam, ngan là nam 2018 pơndrờm mờ rùp sền gròi do den geh bơta tìs ndai, gơmù mờr 4 rbô lồ, mờ uă ngan là brê geh is.

Pa do gơlik geh bơta sơ gràm phà đơs bal, ngan là gơ wèt mờ brê nho, broă lơh khoàng tờm [ồm dà sơnơm, lơh aniai phan kuơ brê… mơya gơ lơh bè bol he ờ hềt krà` cê tàm broă tàm dră, ngan là broă lùp khàu, jòi bàn ală broă lơh tìs. Dilah bol he ờ hềt krà` cê kơryan broă lơh tìs do den digơlan gơ gơs dùl bơta gơ rề uă là ngòt rơngơt ngan”.

Kờ` lơh jat ală jơnau kờ` bơh rơndap broă dê, Bộ Nông nghiệp mờ Phát triển nông thôn geh ală kơ nòl kuơ màng bè: Sền gàr rlau 2 tơlak 200 rbô lồ brê geh is gam geh tu\ do; sền gàr, atbồ brê ờ lời gơlik geh tam pìt tam phà, sơ gràm brê mờ sơlơ tơnguh rlau tai broă atbồ brê [òn lơgar, pơn jat tai jàu brê nàng làng bol in sền gàr.

Bal mờ hơ\ là kơ nòl tam wơl mờ bơtàu tơnguh brê mờ broă lơh tam brê, bal mờ khà mùl màl bè: Tam 7 rbô 100 lồ brê rơcang gàr bồ tô mờ brê kuơ màng; tam 136 rbô 600 lồ brê lơh sa; đal git bă tiah ròng brê hòn wơl, kờp bal geh 36 rbô 600 lồ pah nam, tam brê jơm rơ hiơm 48 tơlak 400 rbô tờm.

Bộ Nông nghiệp mờ Phát triển nông thôn kung sồr ală mpồl lơh briă geh gơ rềng mờ 5 càr Tây Nguyên lam lơh ring bal ală broă lơh nàng lơh jat broă rơndap lơh neh geh k^.

Ală càr Tây Nguyên pal lơh lài ală kơ nòl broă gam ờ tơl bơh rơndap broă dê tàm tơngai bơh nam 2016 tus nam 2020; mơkung lam lơh kơnòl broă jal mhar, sền gàr mờ bơtàu tơnguh brê, bơtàu tơnguh tam mờ sền gàr brê ngui công nghệ cao, sền gàr brê [òn lơgar, tơnguh broă lơh, bơtàu tơnguh phan lơh gơs bơh broă tam mờ sền gàr brê. Kuơ màng, ală càr pal bơtàu tơnguh broă tam mờ sền gàr brê jat ròt bơta kuơ lơh geh, bơtàu tơnguh tiah tam brê, atbồ brê kơ\ kơljap mờ lơh sră cơng tàng brê…

Cau mblàng K’Duẩn