VOV4.K’ho- Nàng kờ` kơryan mờ g^t go\ cau pơrlòng ngui ală ma\y mok công nghệ cao blăc pơrlồm tàm dơ\ pơrlòng, mpồl cau pơgru Hìu bơsram Đại học Tây Nguyên neh kơlôi sơnơng mờ mòn gơ tùi “ Ma\y jòi g^t ma\y mok nàng lơh jơnau pơrlòng”. Ma\y dềt, nggờc, buơn ngui mờ ngui jo\ tơngai den tàng broă rcang sơn dră blăc pơrlồm tàm ală dơ\ pơrlòng lơh geh cồng nha.

Ma\y jòi g^t ma\y mok blăc pơrlồm tàm dơ\ pơrlòng bơh mpồl cau pơgru Hìu bơsram Đại học Tây Nguyên dê, là ma\y mok điện tử dềt pơn ndrờm mờ dùl nơm ma\y tính at tê 15 inch, kơn jơ\ mìng 400 gràm, priă mòn lơh mìng pơgap 5 tơlak. Ma\y geh ală ma\y jòi sền sóng âm tần 100Hz-20kHz, bơta ngài uă ngan là 8 thơk, bal mờ cảm biến từ trường biến thiên bơh ală ma\y mok blăc pơrlồm công nghệ cao gơlik geh tu\ khi ngui tàm ală dơ\ pơrlòng.

Ma\y mok lơh broă geh cồng nha, neh geh ngui tàm bàr pe Hìu bơsram Đại học  mờ Trung tâm pơrlòng bơsram ma\y rơndeh

Kỹ sư Tôn Thất Trường Nam – gơ wèt Hìu bơsram Đại học Tây Nguyên, cau atbồ mpồl cau kơlôi sơnơng mòn lơh ma\y pà g^t, nàng blăc pơrlồm tàm dơ\ pơrlòng, kơnòm bơsram, cau bơsram dờng digơlan ngui ală ma\y mok pa mờ rlăc rlèo ngan bè: dar từ trường, tồr iăt grai khoah, điện thoại lơh bè thể ATM, ma\y yal jơnau tơng^t bluetooth tàm tơrbo\ mờ tồr iăt “ dềt ngan” nàng yal tơngume pơrlòng neh geh mã hoá lik bơdìh kơnờm cau mblàng mờ yal sơlơ\u wơl mờ cau tàm dơ lam gam pơrlòng in lơh jơnau pơrlòng.

Kỹ sư Nam pà g^t, tu\ ngui ma\y do tàm ală dơ\ pơrlòng, broă cau bơsram dờng ngui ală ma\y mok công nghệ cao geh buơn ngan g^t go\, mờ bơsong:

Ală ma\y mok blăc pơrlồm yal jơnau tơng^t sùm geh bơta bal là pờ tơlik geh sóng geh tần số hơđơm 9 Khz, mờ là tềl tơngo\ từ trường. Ai ma\y bơh mpồl kơlôi sơnơng dê den geh dờp geh jơnau tềl tơngo\ do nàng dong cau pơgru sền dơ\ pơrlòng mờ cau lùp sền in gơtùi g^t go\ ală mpồl cau pơrlòng gam lơh broă blăc pơrlồm. Tu\ ai ma\y mok tus rềp tàm bơta ngài pơgap 8 thơk den jơnau ntas sơlơ dờng mờ gơtùi  sơn`o loh làng cau pơrlòng gam lơh blăc pơr lồm tàm dơ\ pơrlòng nàng bơsong tơn.

Priă jền mòn lơh ma\y mìng 5 tơlak 

Bơyô Nguyễn Thị Ngọc Mai, cau bơsram dờng khoa Khoa học Tự nhiên mờ Công nghệ Hìu bơsram Đại học Tây Nguyên pà g^t, ală ma\y mok pa tu\ do, pa mờ lăc lèo ngan nàng drơng broă blăc pơrlồm tàm dơ\ pơrlòng, tu\ do geh tăc uă ngan tàm drà, tàm ală màng internet, facebook… Khà priă blơi ală bơta ma\y do kung ờ uă priă,  mìng bơh 200 tus 2 tơlak priă lơm tàm dùl nơm ma\y. Uă cau bơsram dờng hàm nhơl, ờ bài bơsram mơya kờ` geh cồng nha bơsram niam sùm blơi ală ma\y do rê ngui nàng kờ` sơn dră mờ cau sền pơrlòng. Oh đơs là, ngui ma\y jòi g^t nàng g^t go\ ală ma\y mok blăc pơr lồm do là kờ` pal geh ngan, nàng kờ` gàr niam bơta ring bal tàm ală dơ\ pơrlòng:

Jat oh den ma\y do là geh kuơ ngan ai tiah pơrlòng tàm hìu bơsram in. Uă ngan bơyô ngui ma\y mok blăc pơrlồm geh là ờ ring bal ngan mờ ală bơyô tryang tryồng bơsram. Mpồl kơlôi sơnơng mòn gơs ma\y do là geh kuơ ngan, ma\y do dong ală bơyô ờ gơ tùi lơh blăc pơrlồm tai mờ pal bơsram ngan ngồn, pơrlòng ngan nàng lơh geh tiah bơsram tàm pơrlòng niam.

Máy dềt mìng mờ dùl nơm ma\y tính at tê

Jat Tiến sỹ Nguyễn Thanh Tân - Trưởng phòng Thanh tra Pháp chế - Hìu bơsram Đại học Tây Nguyên pà g^t, pah nam bal mờ broă pơgồp bal mờ sở Giáo dục mờ Đạo tạo ală tiah bơyai lơh dơ\ pơrlòng jơh bơsram kấp pe dà lơgar, den hìu bơsram kung bơyai lơh pơrlòng tơn jơh bơsram, jơh kỳ bơsram, jơh môn, trình, tín chỉ… ai cau bơsram dờng in. Tàm ală dơ\ pơrlòng do, uă ngan cau bơsram ngui ma\y mok nàng blăc pơrlồm. Broă ngui ma\y jòi g^t ală ma\y mok bè do, neh pà go\ ală cồng nha chờ hờp ngan.

Tơnơ\ tu\ bol a` ai ma\y mut ngui den neh g^t go\ rlau 60 nă cau bơsram dờng blăc pơrlồm mờ bol a` neh lơh glài; mờ tàm dơ\ pơrlòng pa do ngan den ờ gam go\ tai cau bơsram dờng ngui ală ma\y mok công nghệ cao nàng blăc pơ lồm tàm dơ\ pơrlòng tai. Hìu bơsram jờng rơ uă ngan cồng nha broă lơh kơlôi sơnơng bơh mpồl do dê, gơ neh dong lơh tơrmù blăc pơrlồm tàm dơ\ pơrlòng, dong broă lơh bơh hìu hìu bơsram kung bè broă bơsram is bơh cau bơsram dờng dê geh tơnguh loh làng.

Tus tu\ do, mpồl kơlôi sơnơng neh mòn gơs 4 nơm ma\y. Ală ma\y do gam drơng broă sền gròi dơ\ pơrlòng tàm ală Hìu bơsram Đại học Tây Nguyên, Đại học Thủy Lợi (Hà Nội), Học viện Y Dược cổ truyền Việt Nam, Trung tâm pơrlòng bơsram ma\y rơndeh bơh Sở Giao thông Vận tải càr Gia Lai.

Tàm tơngai tus, mpồl geh pơn jat tai kơlôi sơnơng, lơh niam pa ma\y geh dềt rlau tai, geh bơta mhar g^t mhar mờ mhar rlau tai. Jơnau kờ` là geh dong kờl ală Hìu bơsram Đại học cao đẳng, trung học chuyên nghiệp tàm gùt lơgar mờ ală Sở Giáo dục mờ  Đào tạo ngui ma\y tàm ală dơ\ pơrlòng, ngan là dơ\ pơrlòng tơn jơh bơsram kâp pe dà lơgar.

Cau mblàng K’ Hạnh