VOV4.M’nông: Năm 2016- Năm [ư âk nău kan chính trị khlay bah neh dak, lah năm ntơm t^ng [ư năuu\ch tât wa\ng sa, chính trị, rêh jêng kon nu^h bah dak he lvang năm 2016- 2020 đo\ng. Tâm ăp nău tât mô g^t năl lor bah trôk nar, rgâl duh nđik trôk nar, le\ma nău roh đăp mpăn chính trị lam ntu\r neh đo\ng,Việt Nam le\ geh năm ntơr ue\h đah âk nău nkah ue\h ndrel đah ntul rlong tâm păch nsum.

            1. Đại hội đại biểu lam dak tâl XII bah Đảng geh nău dơi ue\h lăng.

            Đại hội đại biểu lam dak tâl XII bah Đảng [ư ntơm bah nar 20 tât 28/1 ta Hà Nội lah nău kan chính trị geh nkô| khlay mha êng tâm năm 2016. Nghị quyết bah Đại hội ntro\ng năl 6 nău kan rgum khlay an lvang năm 2016- 2021 mpeh n’hao dăng rdâk njêng Đảng, hun hao wa\ng sa- rêh jêng kon nu^h, nsrôih ơm ndơ\ neh dak he jêng dak công nghiệp t^ng trong ue\h mhe; rdâng lơh ngăn mât njrăng nâp dăng đăp mpăn neh dak, [ư tơm, dơn ngoăy, lam le\ rngôch neh dak. Wa Nguyễn Phú Trọng dơi sơch [ư tay Tổng Bí thư bah Đảng./.

2. Săch đại biểu Quốc hội khoá 14 n’hanh đại biểu Hội đồng nhân dân ăp gưl; uănh tay n’gâng kan ngih dak

 Rlău 67 rkeh nu\ih [on lan, geh rlău 99% rnoh nu\ih [on lan lam dak le\ râng nklăch ph^u. {ư lôch ueh bah rơh săch đại biểu Quốc hội khoá 14 n’hanh đại biểu Hội đồng nhân dân ăp gưl năm kan 2016-2021 tâm nar 22/5/2016 lah du njoăt hăn khlay tâm trong ndâk njêng, rgum uănh tay n’hanh [ư ueh ngih dak pháp quyền n’hanh [on lan [ư tơm xã hội chủ nghĩa. Đồng chí Trần Đại Quang, Uỷ viên Bộ chính trị, dơi Quốc hội săch [ư Kruanh dak; Đồng chí Nguyễn Xuân Phúc, Uỷ viên Bộ chính trị, dơi Quốc hội săch [ư Thủ tướng Chính phủ; Đồng chí Nguyễn Thị Kim Ngân, Uỷ viên Bộ chính trị, dơi Quốc hội săch [ư Kruanh Quốc hội. Kruanh dak, Chính phủ n’hanh Thủ tướng Chính phủ năm kan 2016-2021 nsrôih ndâk njêng du Ngih dak kloh ueh, nâp nâl, so\ng dăng, ndâk njêng jâng hành chính mhe, so\ng nău way kan, kloh rah wah, rhăt jăp kỷ luật, kỷ cương, mât ueh [on lan [ư tơm xã hội chủ nghĩa./.

            3. Đảng mpơl nău nsrôih chính trị âk tâm nău [ư kloh ue\h rmôt pah kan.

            Nghị quyết tâm nchră tâl 4 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá XII lah rjăp tay nău nsrôih n’hanh ndơ\ luh ăp trong nkra dăng gay n’hao dăng rdâk njêng, dăp rgum di tay Đảng; nking nchăng, ntrôl ru\ch nău hu\ch hêng mpeh nău m^n chính trị, gu\ rêh ue\h, ăp nău mpơl [ư rgâl duh jêr êng tâm ndrăng nơm. Ndrel đah ăp rơh nău tih têh dơi ndơ\ luh nkra rmal lhăt, 3 nkô| Uỷ viên Trung ương Đảng n’hanh âk nhih pah kan, âk nu^h kan gưl têh êng [a [a\ geh rmal tă bah tât geh nău tih, sa khâm. Ăp nău kan dja dơi nău lư rhơn rnê, rdâk tay nău nsing nơm bah cán bộ đảng viên n’hanh [on lan đah Đảng, Ngih dak./.

4. Rnoh doanh nghiệp mhe ndâk njêng geh du\t âk

Thủ tướng Chính phủ săch năm 2016 lah năm lam dak ntơm rdâk nău kan. Knơm du\t âk nuih n’hâm n’hanh nău nsrôih, năm 2016 saơ âk doanh nghiệp mhe ndâk njêng n’hanh geh trong rgâl na nê| mpeh ueh nâp. Kơp tât dăch le\ khay 12/2016, geh rlău 103.000 doanh nghiệp mhe ndâk njêng, nkôp đah rnoh 94.700 bah năm 2015. Ndrel đah rnoh doanh nghiệp, lam dak geh rlău 24.500 doanh nghiệp plơ\ tay pah kan, hao bơi 32% nkôp đah rơh.

Ăp rmôt tăch rgâl rgum lăp ntu\k ta\ch tâm nar khay ntơm rdâk nău kan n’gu\r răm yor tâm ton bah kruanh rđau kan neh dak mpeh du chính phủ rgop nău mhe, so\ng dăng, rho\ an ăp nău hun hao bah doanh nghiệp. Việt Nam n’hao 9 gưl mpeh ntu\k ntô ta\ch rgâl tâm năm 2016 t^ng uănh lah bah Ngân hàng lam ntur neh knơm rgâl sam [u\t sam tra ndâk njêng doanh nghiệp, ndơ\ prăk soay, g^t đah u\nh nar. Trong rdâk njêng nău kan têh dăng, âk nău nsing nơm ne\ mbra ntru\t tât nu nău hun hao wa\ng sa rêh jêng bah neh dak năm 2017 n’hanh ăp năm bah kơi./.

            5. Sa nkrah Nhih máy Thủy điện Lai Châu ơm lơn 1 năm rđ^l đah trong nchrăp.

            Trong nchrăp [ư Thuỷ điện Lai Châu lah dak bât thuỷ điện têh tâl pe dơi [ư ta dak me sông Đà, le\ rngôch 3 rmôt máy đah le\ rngôch công suất 1.200MW; geh nău kan njrăng dak bu\k mpeh khay mih, pă an dak mpeh khay wai an bri dâng mpeh bah lơ. Dak bât [ư lôch ơm 1 năm rđ^l đah Nghị quyết bah Quốc hội tâm ban đah nău pă an ơm lơn an trong rse điện gưl ngih dak bơi 4,7 rmen kW điện, [ư ns^t geh an ngân sách Ngih dak nklăp 5000 rmen prăk, rgop khlay đăp mpăn rnă njrăng u\nh nar lam dak./.

6. N’hao mât ndray, [ư ueh ăp ndơ khlay văn hoá rnoi mpôl đêt

Năm 2016, ntop tay drăp ndơ văn hoá bah Việt Nam na nê| dơi UNESCO kơp dơn lah drăp ndơ văn hoá mô mpơl săk ntoh măt bah ăp kon nu\ih. Ne\ lah dah u\ch nău t^ng [ư brah Mẫu Tam Phủ (t^ng me) bah nu\ih Việt, n’hao rnoh drăp ndơ văn hoá mô mpơl săk ntoh măt bah ăp kon nu\ih ta Việt Nam hao âk 11 ntil. Rlău ma ne\, 2 drăp ndơ êng lah Thơ văn ta jay Cung đình Huế n’hanh Mộc bản Ngih sam [u\t Phúc Giang (nkuăl Can Lộc, Hà Tĩnh) dơi UNESCO nchih săk tâm drăp ndơ sam [u\t ơm mpeh tâm bôk nău nkah g^t tay lam ntur eh nkual châu Á-Thái Bình Dương./.

            7. Pâl nđaih Việt Nam wơt 10 rkeh tơ\ năch dak bah dih.

            N’gâng kan pâl nđaih geh njuat hun hao du\t n’hâm nkah ue\h: tât rnoh 10 rkeh tơ\ năch dak bah dih pâl nđaih ta Việt Nam; rho\ do\ng 62 rkeh tơ\ năch tâm dak. Việt Nam dôl năl di lah du ntu\k tât ue\h, đăp mpăn n’hanh dêh bên tâm nkual châu Á- Thái Bình Dương. Aơ lah trong ntơm khlay gay n’gâng kan pâl nđaih t^ng [ư tât gay jêng n’gâng kan wa\ng sa khlay bah neh dak tâm năm 2020./.

8. Khuch djơh ntu\k ntô gu\ âm ta dak lêng hô ngăn ta miền Trung

Nău Công ty TNHH Gang Thép Hưng Nghiệp Formossa Hà Tĩnh n’hoch dak djơh mô tâm di ăp chất khih luh dak lêng le\ khuch hô ntu\k ntô dak lêng bah ăp n’gor miền Trung bah Hà Tĩnh tât Thừa Thiên Huế, khuch tât rhiăng rbăn nu\ih [on lan joi nău rêh ta dak lêng. Aơ lah nău khuch jru ngăn, du\t n’hâm ji nuih mpeh nău săch ăp nău nchrăp [ư ntuh kơl, nsrôih mô an dơi rgâl ntu\k ntô n’hanh nău rêh nu\ih [on lan gay so\k tay nău geh wa\ng sa, bôl têh kđôi. Ăp ngih pah kan dơi kan le\ n’hanh dôl uănh m^n tay gay rmal nău [ư bah ăp rmôt kan, êng nu\ih geh tât nu nău aơ./.

            9. Trôk nar tât ndal, lơh khuch khat hô tâm lam dak.

            Duh phang, dak lăp tiăt boh ta bri dâng, Tây Nguyên, Nam Trung bộ du\t hô tâm 100 năm rlău aơ lơh hang rkeh nu^h geh tât khuch, lơh roh huach bar pe jât rbăn rmen prăk. Duh phang lơh hvi 70% neh tuch tăm ta Tây Nguyên n’hanh Nam Trung bộ. Dak lăp tiăt boh jru tâm bri dâng tât 90km. nău dja mô ho\ tă ntoh tâm kăl e ta Việt Nam. Tâm ăp nar kêng du\t năm, mih dak bu\k geh mbro ta miền Trung, lơn lah nam Trung bộ, lơh ndâp băm lam hvi, lơh bơi 100 nu^h kh^t n’hanh roh, bơi 200.000 mblâm jay geh ndâp băm. Le\ rngôch rnoh khuch khat nchroh tât bơi 10.000 rmen prăk./.

10. Nău lưi lơi, ăp nău mô rjăp mpeh nău wât bah kon nu\ih [ư khuch mô jê|

Tâm năm, geh ăp nău u\nh sa ta Hà Nội. Tp Hồ CHí, Bình Dương, Đồng Nai, Long An, Bình Thuận, geh nău [ư kh^t sôt rmanh âk nu\ih. Prah tâm tom ndeh bôl hu\ch âk, yơn ta lam dak hôm e geh âk prah tâm tom ndeh du\t jru, [ư khuch khat hô. Prah tâm tom ndeh mô knu\ng [ư khuch khat rngot njê an nu\ih prah tâm tom ma lơi an bah kơi đah rnăk wâl kơt mbak jâk an kon nu\ih. Nău mbơh bah Rmôt kan tâm di ueh nâp n’hanh mât jrăng nu\ih do\ng ndơ Việt Nam (Vinastas) mpeh dak mắm geh hàm lượng thạch tín rlău nău ntru\nh, yơn mô nkoch kloh lah thạch tín hữu cơ mô lah vô cơ le\ âk ngih pah kan báo chí nkoch nchih, [ư klach rvê ji nuih an kon nu\ih. Ngih pah kan dơi kan năl nanê| aơ lah ăp nu nău tih ngăn n’hanh geh nău tih ăp nău ntru\nh bah pháp luật. Nu nău dơi uănh lah du “Nău kan nkoch trêng “djơh” gay ndơ\ nău kan dak mắm way ơm lăp tâm nău jêr./.

Nu^h nchih rblang: Điểu Thân n’hanh Y’Sưng