VOV4.M’nông: Đah nu^h Rđe, cheh tanh rui brai ntơm bah kăl e bu m^n lah nău kan êng bah bu ur dơm. Ndr^ yơn đah bu klô ndăm Y Dhông Buôn Yă ta buôn Ky, nkual [on têh Buôn Ma Thuột, n’gor Dak Lak, cheh tanh rui brai lah nău kan đâng dơ âk nău gân djăng đo\ng. Kơt nti êng, yơn Y Dhông mô dơn g^t cheh tanh ma hôm g^t tanh rup ndrang âk ntil bah nu^h Rđe ma a[aơ kơt lah ho\ bơi roh hêng đo\ng.
Ntơm bah jê|, rnôk ăp bu klô ndăm jê| ndrel du rơh năm deh ta buôn Ky [ư dăk pănh s^m ri Y Dhông Buôn Yă nar măng njôm wa\r bah meng khâng tanh brai, uănh ăp me, ăp yuh tanh brai. Ăp blah bok phôi ôi nah đah ăp rup ndtang ntơr ue\h, gu\r êr âk ntil [ư Y Dhông gân djăng, u\ch kơt nti gay ma cheh tanh jêng. Ndr^ yơn, rnôk dăn kơt nti cheh tanh, Y Dhông geh bu rlăch dun yor bah ntơm tât a[aơ, bu klô bu klău mô ho\ tă geh nu^h nti cheh tanh đêt.
Mô geh nu^h săm nt^m nti, yơn đah nău u\ch ro\ng, Y Dhông le\ joi kơt nti êng, uănh ăp me ăp yơ trong lêk sro brai, rmăn bok, trong [ư cheh tanh rup ndrang lôch nê dăn prăk me bơ\, rvăt hôch brai s^t cheh tanh êng. Lôch ăp tơ\ nti hôch, Y Dhông le\ cheh tanh êng ăp blah bok bôk năp, mô dơn cheh tanh ue\h, Y Dhông hôm g^t cheh tanh âk ntil rup ndrang bah nu^h Rđe ma đêt nu^h g^t tât đo\ng. Y Dhông gơih joi ăp rup ndrang mhe đo\ng. Ntu\k hăn tât, saơ nu^h cheh tanh ma geh rup ndrang mha êng lah Y Dhông nchro\ng uănh trong cheh tanh du\t na nê|, mô dơn nê manh s^t gay kơt nti cheh tanh an dơi. Y Dhông nkoch:
Nău dja mô geh du hê nti he ôh yor he lah bu klô, yơn đah nău u\ch ro\ng bah he ri he le\ uănh ăp yơ\ wa tâm [on cheh tanh lôch nê kơt nti, [ư t^ng. A[aơ ri gâp le\ hăr ăp rup ndrang, ăp ntil rup ndrang gâp cheh tanh blău da dê hôm. A[aơ hăn tât ăp [on lan nkual jru ngai ri gâp saơ geh du\t âk rup ndrang ntơr ue\h, gâp manh s^t gay kơt nti n’hanh mât ndray tay gay jêh aơ tay păng mô roh hêng, kon său he uănh gay păng g^t.
Wa H’ Duyên Buôn Yă, mê| Y Dhông nkoch, rnôk ntơm nti cheh tanh, le\ ma rnăk rlăch dun da dê, mô an păng nti n’hanh [ư nău kan dja. Săk wa H’Duyên nơm, nu^h du\t u\ch an oh kon mât ndray tay ăp rnoh khlay way ơm, mô an kon bu klô nti cheh tanh đo\ng. yơn tât rnôk ti pah măt saơ blah bok kon cheh tanh, păng mơ d^ng an kon nti cheh tanh tay.
Lor bôk năp rnôk păng ntơm [ư lah păng [ư hôch, păng drăng ăp khâng rui brai jê| n’hanh păng kơt nti êng trong cheh tanh. Gâp g^t ri gâp mpăng păng mô an păng, lah mô dơn nti nău kan nê. Lah ăp oh yuh bu ur ma păng g^t blău kơt nê ri gâp rhơn, yơn păng lah kon bu klô jêng gâp mô u\ch an păng nti. Yơn ma păng mô djăt, jêng gâp mô dơi mpăng păng đo\ng, a[aơ ri an păng nti dơm.
Đah săk soan têh dăng, hôm geh nău ue\h dăng ti đo\ng jêng ăp ndơ geh [ư ma Y Dhông [ư luh kơt bok phôi, troi bu klô geh [ư têh jong da dê n’hanh trong rse brai lhăt lơn đah ăp ntil bok ndrel [ư. Y Dhông le\ geh giải pe tâm rlong [ư cheh tanh bok ta Nar hội Văn hoá- Thể thao [on lan ăp rnoi mpôl đê| Nkual [on têh Buôn Ma Thuột tâl 9 [ư tâm khay 3 năm aơ. Nô lah bu klô ndăm lor bôk năp râng tâm rlong nkô| nău dja tâm du bông 9 tơ\ Nar hội dơi [ư.
Uănh khlay ăp nău ue\h êng n’hanh săk ntơr ndơ nsoh rnoi he, Y Dhông le\ m^n rvê âk mpeh nău ngăn geh a[aơ, [on lan dôl mbrơi mbrơi [ư roh chuêl ăp ndơ nsoh way ơm. Âk tơ\, Y Dhông so\k êng prăk rvăt ndơ, rgum ăp băl bu ur ndrel rơh gay nt^m nti trong cheh tanh, mô dơn nê an nkre nu^h i blău cheh tanh d^l. yơn dơn geh bar pe nar dơm, lôch ăp nău nđơr bôk năp, t^ng băl mpôl mbrơi mbrơi ntlơi yor mô dơi t^ng gay [ư lôch jêh bok.
Gâp nti an ăp băl bu ur tâm [on đo\ng, yơn ma khân păng mô geh nău ro\ng kơt he, jêng he nt^m n’hanh khân păng geh nău g^t du đêt đo\ng. He rvăt rse brai s^t, sro lôch tâm khâng hôm an khân păng cheh tanh, jêng bok ri he an khân păng d^l. yơn ma khân păng saơ d^l mô hôm gơih nti đo\ng. Gâp saơ nău dja du\t rngot yor lah dơn du hê bar hê mô u\ch dơm ri mô jêng nkoch , yơn tâm [on he ri gâp saơ lah mô hôm geh nu^h u\ch nti cheh tanh tay đo\ng.
Rlău ma cheh tanh bok, Y Dhông hôm joi g^t mpeh ăp ntil ndơ uh goh way ơm bah nu^h Rđe, nti tu\r ch^ng goh gong, uh mbuăt, n’hôm. Mhe aơ, Y Dhông rhơn dơi hăn ndrel mpôl g^t blău uh goh bah buôn Ky tât thủ đô Hà Nội [ư rdâk tay n’hanh nkra tay jay jong bah nu^h rđe ta Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam. Njăr trong hăn le\ an tay tâm săk nô âk nău nkah n’hanh ăp nău saơ mhe, rnôk râng [ư ngăn ngăn, [ư lôch jêh jay jong way ơm bah rnoi nu^h he. Lôch ăp nău tă g^t [ư ngăn ngăn, nô lơn ma ro\ng n’hanh uănh khlay ăp văn hoá way ơm n’hanh u\ch mbra [ư tay le\ n’hâm soan he nơm gay ăp rnoh khlay nê mô roh hêng./.
Nu^h rblang: Điểu Thân
Viết bình luận