VOV4.M’nông: Tâm rnôk ăp trong nchrăp kan têh mpeh tăm mắc ca dôl nha ntru\t nsôr [ư ngăch ta Lâm Đồng ri âk nu^h tăm ntil tơm dja tu\p tâm nău rêh dâk gâng yor tơm mô an play. Tơm ntil mô săk jêng ue\h nha lah nău klach rvê ru\ hôch đah âk neh tăm mắc ca ta n’gor đo\ng.

            Rlău 5 năm bah năp nơh, lôch nău mbơh g^t bah n’gâng kan ta ntu\k, wa Nguyễn Đức Hồng, ta thôn Liên Hà, xã Liên Hà, nkuâl Lâm Hà (Lâm Đồng) ký ton rvăt 100 tơm mắc ca ndop măt bah du doanh nghiệp. lôch rnôk tăm rlu\ tâm mir cà phê bah rnăk wâl, n’hanh rlău du mông nar jo\ jong mât chăm, tât a[aơ ăp tơm mắc ca le\ hao jêng du\t ue\h, n’ging lha mpu\m yơn lơn âk tơm mô geh play. Wa Nguyễn Đức Hồng nuih ăl lah:

            “Rnăk gâp tăm 100 tơm yơn mô an geh play jêng mpôl hên sreh jăng dơm, a[aơ hôm rong tay 20 tơm. Ăp tơm hôm [a [a\ dja a[aơ dơm hôm geh bar pe tơm an play dơm yơn rlơ\ tay mô ue\h jêng”.

            Ndrel du năm tăm đah wa Nguyễn Đức Hồng, wa Trần Đức Xuân, ta xã Liên Hà, nkuâl Lâm Hà (Lâm Đồng) rvăt rlău 100 tơm mắc ca bah doanh nghiệp s^t tăm rlu\ tâm mir cà phê bah he. Bol mât chăm di rnoh yơn 1/3 rnoh tơm mắc ca dja le\ geh kh^t, rnoh hôm [a [a\ bol mô hao jêng ue\h yơn dơn geh bar pe tơm an luh play dơm, ma r^ng geh ăp tơm geh ntơm bah 1 tât 2kg play dơm. Wa Trần Đức Xuân an g^t:

            “Mắc ca dja ntơm nơh gâp rvăt bah công ty Đức Anh. Aơ mô di lah mắc ca ndop măt, yor kơt nê| geh play du\t đêt ma play păng mô tâm ban ơm”.

            T^ng wa Nguyễn Anh Tuấn, Cán bộ ntru\t nsôr tuch tăm xã Liên Hà, nkuâl Lâm Hà (Lâm Đồng), lam xã geh rlău 10ha mắc ca dơi rlong tăm tâm rnôk dja, yơn lơn âk kon ntil tăm ma găr mô di lah ndop măt kơt nău ton. Lôch rnôk dơn saơ kon ntil mô đăp mpăn jêng ue\h, kônh wa [on lan n’hanh n’gâng kan ta ntu\k joi tât công ty Đức Anh gay ôp kloh yơn ăp tơ\ hăn ôp joi mô saơ da dê:

            “Geh Công ty Đức Anh tât ôp gay ma tăch ntil, mbơh lah tăch kon ntil an kônh wa tăm gay pơk hvi ntu\k tăm. Rnôk bôk năp tâm ton đah kônh wa lah ăp an kon si ntil ndop măt săk jêng ue\h yơn lôch rnôk n’hao ntil s^t tăm ri saơ kon ntil mô di lah tơm ndop măt ma lah tơm tăm ma găr.  Tâm rnôk Công ty Đức Anh dja tăch kon si ntil ri dơn so\k du gâl prăk dơm, hôm n’gul rnoh prăk rnôk tât nar ton ri mô saơ plơ\ tay so\k, ma kônh wa [on lan ôp joi ri mô dơi mâp đo\ng”.

            Gay geh 1ha mắc ca, kônh wa ta xã Liên Hà ân ntuh kơl nklăp 20 rkeh prăk gay rvăt kon si ntil, mô ho\ kơp prăk rvăt phân poh n’hanh mông nar mât chăm tâm rnôk 5 năm. Yơn a[aơ, rnôk saơ ntil mô săk jêng ue\h ri ăp ntil ho\ lăn hôm, kônh wa roh le\ ma tơm prăk nđăp ma geh wa\ng sa ndrel đah mông nar khlay.

            T^ng wa Phạm S, Groi kruanh UBND n’gor Lâm Đồng, lam n’gor a[aơ geh rlău 950ha mắc ca, tâm rnoh dja geh tât rlău 70% neh tăm tă bah [on lan tăm êng ma ăp ntil tơm mô g^t kloh tu tơm luh jêng ru\ hôch âk nău tât rmoh rman lah nău mô dơi der bah. Gay rgâl nău dja, UBND n’gor Lâm Đồng le\ an do\ng săm[u\t rđău đă n’gâng kan tuch tăm ta n’gor n’hao dăng nău kan mât uănh săk jêng ue\h tơm ntil, rmal ngăn ăp ntu\k, ăp nu^h pă an, tăch rgâl nti\l mô săk jêng ue\h, mô g^t kloh tu tơm luh. Wa Phạm S, lah:

            “N’gor Lâm Đồng le\ rđău đă Sở Nông nghiệp n’hanh Phát triển nông thôn ân n’hao dăng pah kan mât uănh ngih dak. Âk sơch ăp mir tơm me tă bah Sở Nông nghiệp n’hanh Phát triển nông thôn pă an săm[u\t kơp dơn, đăp mpăn to\ng di tơm ndop măt. N’hanh ân tăm du mir ntơm bah 2 tât 3 ntil, lah tăm 1 ntil ri mbra khuch tât rnôk luh mbach kao bah tơm mắc ca, mbra an săk geh mô âk”.

            Tơm mắc ca tăm ma găr mbra mô săk play, aơ lah nău ho\ dơi năl geh ngăn ta Tây Nguyên. Gay geh ăp mir tơm di rnoh săk jêng ue\h, nău sơch, yơng ntil ân t^ng [ư di quy định ta thông tư 18/2012 bah Bộ Nông nghiệp n’hanh Phát triển nông thôn mpeh mât uănh [ư yơng, tăch rgâl ntil tơm jong nar n’hanh tơm sa play yơng ma trong ndop măt. T^ng thông tư dja, gay geh tơm ntil mắc ca nsing nơm, ân sơch luh tơm ntil me, geh mir tơm me, du rêng kan du\t đêt 7 năm gay [ư lôch jêh ăp to\ng. Tâm rnôk nê, ta Tây Nguyên, kơt lah mô ho\ geh doanh nghiệp i to\ng di ăp nău way mhe nkoch bah lơ nê. Tăm âk mắc ca rnôk mô ho\ dơi geh tơm ntil đăp mpăn, tâm ban ma “Mon jay ta choih dơm”, geh ma nău roh prăk măt, ntrôl nu^h [on lan tu\p tâm nău rêh jêr jo\t./.

Nu^h rblang: Điểu Thân