VOV4.M’nong: Geh ntru\nh [ư tâm rơh ntơm năm 2010-2015, lo\ mât ân tât a[aơ, nau kan bah rmôt nchrăp lor rnôk gu\ ur sai ho\ n’hanh dôl geh nau săk rnglay ngăn tâm nau kan mô geh tâm gu\ ur sai ê tât năm, tâm gu\ tâm băl mpôl dăch dak mham tâm n’gor aơ. Ko\ ndrel bah nê, nau blau mpeh mât chăm n’hâm soan deh nse bah nu\ih [on lan tâm nkuăl, ngăn lah mom ndăm geh n’hao prêh. Wa Phạm Thị Tuyết Nhung, Groi kruanh N’gâng kan rnoh nu\ih deh nse rnăk vâl n’gor Dak Lak, ân gi\t:

 ‘Nau gi\t rbăng bah on nur ngăn lah oh nur bu ur tâm năm deh kon ko\ kơt lah ăp rnăk vâl geh kon tâm năm hao têh druh ko\ geh n’hao lơn tay. Ăp oh tâm năm têh druh ndăm ko\ gi\t nau tam bah luật tâm gu\ ur sai n’hanh rnăk vâl, nau tâm gu\ ur sai ơm, tâm gu\ ur sai tâm dăch dak mham geh n’huch âk đo\ng. Tâm 6 khay bôk năm, ti\ng nau kơp ê ăp mhe geh 4 nu\ih tâm gu\ tâm dăch dak mham. Rnoh tâm gu\ rnôk ê tât năm lah 34/1.503 nu\ih. Nau tâm gu\ ur sai ơm, tâm dăch dak mham ko\ n’huch”.

Mô êng knu\ng nkoch trêng mpeh luật tâm gu\ ur sa, nau khuch bah nau tâm gu\ ur sai ơm, tâm gu\ ur sai tâm, dăch dak mham, ăp nkô| nau kơt nau tâm gu\ bu ur bu klô đăp mpăng der bu\n bah dih nau u\ch, ăp nau ji geh ntưp bah trong tâm bi\ch ur sai, HIV/AIDS, joi băl, tâm ro\ng, nau tama boh rnăk vâl, me mbơ\...ăp rmôt kan bah năp nau tâm gu\ ur sai ho\ jêng ntu\k rnơm ngăn, kơl an ăp băl mom gi\t tât nau mât chăm n’hâm soan lor ma deh kon, gu\ ur, sai.

Yuh Lương Thị Hoàng Kim Chi, nu\ih tâm rmôt lor ma tâm gu\ ur sai, Thôn 1, xã Hoà Tiến, nkoch:

 ‘Geh râng rmôt kan aơ ri gâp saơ ăp nau gi\t ma ba năp nơh nơm mô gi\t ri nơm ê to\ng ri  Rmot kan aơ bu ko\ mbơh nkoch ân nơm gi\t tât naui geh gay nchrăp lor ma tama gu\ ur sai, kơt la: Ăp nau tam geh bah nau kan khám săm n’hâm soan lor ma gu\ sai, năm nơm dơi gu\ sai, du đê| nau kan der bu\n, rnôk bu\n ri mhâm nau hăn khám, a[aơ geh nau khám săch kon se mhe deh, gay năl ăp nau ji bah kon se mhe deh”.

Hôm yuh Trần Thị Phương Loan, nu\ih kan tâm rmôt, [ư nau kan ta rmôt kơl lor rnôk gu\ sai bah Phường Tân Tiến, Nkuăl [on têh Buôn Ma Thuột, n’gor Dak Lak nkoch, ăp nu\ih tâm rmôt ntơm bah nau mi\n prêng, mô jang ri ho\ jang lơi, n’hao nau gi\t mi\n lơn lor ma rnôk lăp kan snum tâm rmôt. Bôk năp knu\ng geh 30 nu\ih râng rmôt aơ, tât rnôk aơ ri rnoh aơ ho\ hao tât 50 nu\ih hôm.

“Ba năp nơh r[u\n tâm rmôt, kơt lah ăp druh ndăm ri mô geh janh ngăn ôh, mô geh janh nau mbơh nkoch, tâm nchră nau blau. Yơn tât rnôk aơ, ăp nu\ih tâm rmôt kơt lah druh ndăm, kon se mhe têh ho\ jang nkoch nau lơn, nchrăp lor ăp nau ôp tâm nau rêh. Rnôk geh nau ôp ri ko\ geh na ơh kloh rah vah, ko\ ggeh mbơh kơt mpeh nau tâm u\ch rnôk hao tehe, nau gi\t mpeh năm hao têh, ko\ kơt lah ăp nau ê gi\t mpeh rnăk vâl, băl bên”.

Nau nchrăp kan bah ăp cán bộ [ư kan mô lah nu\ih pah kan nsum lah: Hăn tât năp ngih, goh ăp mpông ngih, nkoch bri, bonh đă gay [on lan gi\t, tă bah nê [ư rgâl nau mi\n n’hanh nau kan. Wa Phạm Thị Tuyết Nhung, nkoch nau nkoch ueh tâm nau kan bah nơm:

 ‘ Geh nu\ih tâm Mdrak rnôk gâp tât mâp ri gâp ko\ nkoch tât nau khuch bah nau tâm gu\ ur sai rnôk ê tât năm, ko\ kơt lah nau kan  tama gu\ ur sai tâm dăch dak mha, ri bu djăt, bu mô hôm janh tama gu\ ur sai ơm tay ôh. 4 năm ba kơi nê bu gu\ ur sai đah du hê nu\ih êng. N’hanh nê ko\ lah du nau ma nơm saơ nơm geh nau dơi bah bôk nau kan. Kơt lah nơm tât mâp ri tă nau bu u\ch tâm gu\ ri bu mô hôm tâm gu\ tay ôh n’hanh bu tama uănh kơt lah nu\ih băl nu\ih mơng. Jêh nê 4 năm ri bu tâm gu\ ur sai n’hanh a[aơ bu geh nau rêh ueh. Nu\ih rnoi Mông. Nu\ih nê ko\ lah nu\ih u\ch tâm gu\ kon kônh, kon yơ đo\ng”.

Bol ma tơm prăk kơl an nau kan aơ mô âk, nklăp 60 rkeh/nau kan/năm, geh nar r[u\n rgum ri du hê cán bộ knu\ng geh dơn 90 rbăn/nar nkoch bri, yơn đah du nau nsôih n’hao prêh n’hâm soan ân [on lan, n’hao nau gi\t rbăng ân nu\ih mom, hun hao nau kan rnoh nu\ih, khân păng hôm nsôih mât ân ueh ăp nau kan tâm rmôt kan aơ ơm”./.

                                                                                                 Nu\ih rblang: H’Thi