VOV4.M’nông: Kônh wa n’hanh băl mpôl dôt djăt nau tâm nchră kan đah du hê nai dak si Nhi, du y hê y tá n’hanh me mon Y Huê, 4 năm, rnoi Sêdang, ta xã Hiếu, nkuăl Kon Plông, n’gor Kon Tum. Jêh rnôk khám ji, nai dak si Cô-lin, rmôt nau dak si hăn khám săm ji bah Ntu\k kan Family Medical Practice ân gi\t, mon Huệ ji kop duh, sôt tâm mlông ko n’hanh geh brun tâm ndul. Yuh Y Nui, me mom Huệ ân gi\t, yuh rhơn ngăn n’hanh lah ueh ngăn ăp dak si yor kon yuh geh khám nau ji n’hanh pă dak si.

               Yuh Y Nui lah ngoai tâm rbăn nu\ih ta nkuăl Kon Plong geh nai dak si khám săm ji n’hanh pă dak si mô geh roh prăk tâm rơh khám săm ji hăn kơl an aơ. Tâm du pơh, ntơm nar 11-18/9/2016, rlau 100 nai dak si, y t\á, điều dưỡng viên, nu\ih ndrel hăn kơl an bah dak ba dih tât 9 xã bah nkuăl yôk Klong Plong, n’gor Kon Tum, tât khám săm ji nkre ân kônh wa ăp rnoi mpôl đê\. Nau rhơn geh mpoh ang tâm muh măt bah nu\ih [on lan ta Kon Plong, ngoai tâm puăn nkuăl ach o ngăn bah lam dak, rnôk khân păng mô êng geh khám nau ji, ma hôm geh pă ân phe, boh n’hanh ndơ sa êng êng. Tâm rơh aơ, tnoh măt ntu\k gu\ kan bah Israel ho\ pă ân [on lan Kon Plong 3.500 nklâm ndơ, du nklama khlay 5.500 rbăn, pă ân ngih dak si nkuăl du mlama máy siêu âm mhe ngăn, rnoh 600 rkeh, kơl an 300 rkeh ân xã Hiếu n’hanh Măng Bút khoan ntu dak kloh.

               Tâm nau nkoch đah phung hên, wa Mê-rat Ê-li-on, Nu\ih kan ntoh măt Israel ta Việt Nam ntu\k kan [ư khám săm nau ji mô geh roh prăk ân [on kan rnoi mpôl đê| ta Kon Plong ân gi\t, aơ lah rơh tal 3, rmôt kan ntoh măt Israel n’hanh ntu\k kan Family Medica Frantive [ư đah nkô| nau rgâl ueh lơn n’hâm soan bah [on lan tâm nkual yôk aơ. Wa Mê-rát Ê-li-on nkoch “Việt Nam n’hanh Israel lah băl bên, n’hanh rnôk mâp nau jêr jo\t, ri phung hên geh nau kan lôch n’hâm nơm gay kơl an ăp băl”.

               Nai dak si Cot-ra-phel, nu\ih ho\ rêh 25 năm ta Việt Nam, nkoch: Yôk bri Kon Tum lah êng, n’hanh âk nkuăl neh êng bah Việt Nam lah snum, ho\ jêng [on tơm tal 2 bah Wa. Êng nau kan tâm ntu\k khám ji, wa vay hăn tât ăơ [on lan ngai ngăn tâm nkuăl Tây Bắc ndrel Tây Nguyê, gay khám săm ji mô roh prăk ân kônh wa, n’hanh rơh hăn khám aơ ko\ kơt nê đo\ng:

                ‘ Kon tum tă bah jo\ mô hôm geh nau ngai mô lah mô mơng ôh đah hên. Gâp vay hăn ndrel ăp băl ndrel pah kan đah gâp đah ndeh honda tât ăp [on lan gay ma khám săm ji ân [on lan. Geh nu\ih ôp gâp lah: Lôch mai khám ji ri ôi taơ mai lo\ hăn si\t nkuăl [on têh lah?, ri gâp ơh: Gâp mô geh hăn si\t ôh ma gâp khám lôch 7 natr tâm ăp [on lan ân kônh wa ro”.

               Hôm nai dai si Israel Mai-cơn Al-khal nkoch, wa ho\ râng ăp nau kan hăn kơl an kơt aơ ntơm năm 1981 tâm âk nkuăl tâm lam ntur neh, kơt Lào, Campuchia, Irắc, nkuăl Ban-căng n’hanh mhe ngăn khay ba năp nê lah Syria. Yơn nkual neh n’hanh kon nu\ih Việt Nam, ngăn lah ta n’gor Kon Tum ho\ geh âk nau êng ngăn tâm nuih n’hâm wa:

                “Gay lah ngăn lah gâp rhơn ngăn rnôk hăn kan ta Kon Tum, geh râng nau khám săm ji ân nu\ih [on lan Việt Nam. Tâm ăp tơ\ râng nau hăn kơl an  kơt aơ, gâp saơ nơm mra geh nau kơl an nu\ih [on lan đah nau kan bah nơm. Uănh tâm ăp muh măt bah kon se jê|, gâp lo\ mi\n tât nau kan bah nơm du\t n’hâm geh nau khlay”.

               Jêh du pơh hăn khám săm ji geh nau [ư, ho\ geh 8.261 nu\ih [on lan rnoi mpôl đê\ tya Kon Plong geh khám săm ji mô geh roh prăk. Ăp nai dak si ho\ saơ 6 nu\ih geh saơ ji play nuih tă bah ndul me, n’hanh du hê kon se geh nau ji play nuih geh lao tât ngih dak si Nhi đồng nkuăl [on têh Hồ Chí Minh gay ma năn săm. Êng nê, geh 20 nu\ih ji êng ho\ geh mpơl saơ nau ji nkra leo săm tâm ngih dak si nkuăl Kon Plong săm. Uănh tât nau kan tă geh tâm rơh hăn khám nau ji mô geh roh prăk rơh aơ, nai dai si Đào Duy Khánh, Giám đốc Ngih dak si n’gor Kon Tum, ngơi:

                ‘ Bôk nau kan aơ ho\ tât đah Kon Tum ri gâp nchră uănh lah tâm bar nau kan: Kan mâp đah nu\ih [on lan tâm ntuư\k yor ri ma [on lan geh mâp đah nai dak si nơih lơn, năn khám n’hanh năl nau ji bôk năp gay ma pă dak si săm, n’hanh tal bar ngăn lah bonh đă nu\ih [on lan [ư nau kan gu\ rêh sa ân kloh, ngêt ân kloh, gu\ ân kloh”./.

                                                Nu\ih rblang: H’Thi