VOV4.M’nông: Ơi kônh wa n’hanh le\ băl mpôl!  Ta năp nu nău âk g^t wât jru hvi Trung Quốc an lah, đơn bầu geh tu tơm bah Trung Quốc n’hanh ndơ Trung Quốc, âk nu\ih m^n njêng âm nhạc, nu\ih pâl đơn bầu Việt Nam le\ an lah: đơn bầu lah drăp ndơ bah Việt Nam, n’hanh dăn đă ân geh trong mpla nsơ âk gay an saơ đah lam ntur neh” đơn bầu lah ndơ kreh way ơm bah rnoi nu\ih Việt Nam. 

         Nu^h Việt Nam kăl e ho\ geh nău lah: “Đơn nông nu^h nkrêh nu^h nê djăt êng/ nơm săk bu ur lơi djăt đơn nông”. Du nău nt^m nti oh kon ma u che me bơ\ he le\ blău hôr ue\h mbơh nkoch nău gân djăng bah đơn nông du rse âk nu^h [on lan g^t dja. Mpơl nău hôr ue\h bah nău nteh đơn nông ndjôt nuih n’hâm Việt nê le\ lăp tâm nuih n’hâm mô g^t dah âk rơh kơn.

            Nghệ sĩ Nhân dân Nguyễn Tiến an lah, ntơm ho\ bah ơm, đơn nông le\ jêng mham mblay bah nu^h Việt Nam, du nău nt^t, du ndơ ntơ văn hoá bah nu^h Việt:

            Đơn nông ntoh ta âk ntu\k ngăn bah tơm nam, tơm ba, bah [on lan ngai ngât bu geh du mblâm đơn nông đo\ng. Tâm ăp băl đơn, poăn rse, prao rse, tâm ban nhạc cải lương, nhạc cung đình Huế ri ntoh âk đơn nông da dê. Bah kơi Cách mạng Khay 8 an tât a[aơ he [ư đơn nông du\t to\ng ăp, le\ geh du\t âk tác phẩm têh nchih an đơn nông. Nê lah nău hun hao du\t ngăch bah ndơ nkrêh đơn nông.

            Bol ma tât a[aơ mô ho\ geh nu^h g^t đơn nông geh bah ntơm luh, yơn le\ d^ng nu^h Việt năl lah đơn nông lah ndơ nkrêh bah nu^h Việt da dê, le\ geh bah du\t ơm kăl i kăl e. Đah ăp nu^h hăn rlău 2 rơh tâm lơh tâm su mbro mbrăng bah rnoi nu^h, nău nteh đơn nông way geh du\t gân djăng. Ma nău [oh pơk bah Radio nău ngơi Việt Nam, [on lan lam dak, tahen gu\ ta ntu\k tâm lơh tâm su kơt le\ gân djăng nău nteh đơn nông bah Đức Nhuận đah “N’h^r kon Nam Bộ”, “Hà Nội- Huế- Sài Gòn”, “Vũ khúc Tây Nguyên”, “Quê tôi giải phóng”…Nău nteh đơn nông bah NSUT Mạnh Thắng đah nău nkrêh “Vì miền Nam” le\ rgop buăt nthoi tâm ro\ng tahen [on lan tâm ăp năm khay tâm lơh tâm su rklaih luh miền Nam dơn ngoăy neh dak. Nău nhạc rnoi nu^h lah nsum n’hanh nău nteh đơn nông lah êng le\ [ư kon nu^h tâm ru\ch gu\ dăch nsum lơn. Nghệ sĩ Nhân dân Thanh Tâm an lah:

            Nău nhạc mô geh nău ngơi, nu^h djăt g^t năl êng ri ăp nu^h djăl năl êng du trong. Đơn nông le\ to\ng di đah nău u\ch geh bah nu^h nghệ sĩ nchih rklă. Ăp tác phẩm mhe ăp nu^h tơm nchih ns^t tay n’hâm n’hôr rơh mhe da dê ri đơn nông to\ng di ue\h đah nău u\ch geh bah nău nchih mhe.

            Nău nteh đơn nông mô dơn u\ch ro\ng ta Việt Nam ma le\ rêng lam tât âk ntu\k lam ntu\r neh đo\ng. Rlău n’gul rach năm aơ, kơp ntơm bah rnôk nghệ sĩ đơn nông Mạnh Thắng nkrêh đơn nông kalơ sân khấu nkual [on têh ơm yău Yangon (Myanmar), tât ăp rơh hăn nkrêh lam ntu\r neh bah ăp mpôl njroh mprơ Việt Nam, đơn nông le\ jêng ndơ nkrêh dơi lam ntu\r neh u\ch ro\ng, chu\n mbah. Âk nhạc sĩ nkrêh đơn rnoi nu^h Trung Quốc du\t u\ch kơt nti nkrêh đơn nông Việt Nam. Năm 1966 rnôk hăn nkrêh ta Trung Quốc, nghệ sĩ đơn nông Đức Nhuận le\ nti an nghệ sĩ dak băl nkrêh đơn nông Việt Nam tâm 45 nar. Tât năm 1969, ăp nghệ sĩ Trung Quốc t^ng nti nkrêh tay đơn nông bah nghệ sĩ Đoàn Anh Tuấn… đơn nông Việt Nam le\ t^ng jâng ăp nghệ sĩ hăn nkrêh an bu djăt uănh lam ntu\r neh, kơl băl mpôl dak bah dih g^t wât lơn mpeh neh dak, nuih n’hâm kon nu^h Việt Nam. Nhạc sĩ Đỗ Hồng Quân, Kruanh Hội Nhạc sĩ Việt Nam nkoch:

            Kơt du trong hăn ue\h di mô dơi rgâl. Nê lah đơn nông du ntil đơn ơm yău ho\ geh bah ơm, bah hang rbăn rơh nu^h aơ bah rnoi nu^h Việt Nam. Đah trong rdâk njêng n’hanh [ư đơn nông ma ti, n’gâr nkar, lha, bah ăp ndơ do\ng [ư du\t rnoi đê| tâm ban kơt ntoh luh bah đơn nông nkre đah nău rêh bah nu^h tâm [on lan Việt Nam đo\ng. Nău nê mô dơi lah mô dơn. Ăp băl mpôl dak bah dih u\ch joi g^t wât kloh, jru mpeh đơn nông ri ân hăn tât Việt Nam, n’hanh dơi nu^h rnâng kan, ăp nghệ sĩ bah Việt Nam khân păng rblang, nt^t an trong nkrêh lôch nê djăt dơi nău nteh ngăn ri khân păng mơ saơ nău ue\h, nău khan mbro bah đơn nông bah rnoi nu^h he.

            Ntơm bah rơh aơ tât rơh êng [a [a\, ntơm bah ăp nu^h mô g^t lư săk tât ăp nu^h ntoh lư.., đơn nông le\ geh ntu\k gu\ tâm di tâm nău rêh âm nhạc, nău rêh jêng Việt Nam. Nău du rnoi nu^h mô lah du neh dak nê nơh dơn djăt ndơ nkrêh bah du dak êng [a [a\ lah nău way dơm. Tâm ban kơt, ăp kađăch ơm kăl e Việt Nam wơt dơn n’hanh do\ng ăp ndơ uh goh bah Trung Quốc, mô lah mhe aơ he wơt dơn ndơ uh goh bah phương Tây. Nê lah nău way êng tâm rnôk tâm nđu\r tâm mâp n’hanh kăr văn hoá. Dơn geh du nău ân so\ng dăng lah n’hanh mbơh kloh mpeh tu tơm luh, uănh khlay nău ngăn le\ tă geh kăl e, uănh khlay [ư tơm văn hoá bah ăp dak, mô dơi yor ma du nkô| nău nê nơh ma mô kloh rvoah nău m^n, nkoch nklă nău kăl e, bol nê lah du nău kăl e bah 1 ntil ndơ nkrêh djăt way ơm./.

Nu^h rblang: Điểu Thân