VOV4.M’nông: Ơi kônh wa n’hanh băl mpôl! T^ng nău ôp uănh bah Uỷ ban Dân tộc, gu\ ur sai tâm dăch ndu\l mham dôl lah nău nkoch dôl mbơh njrăng lor ta âk nkual [on lan rnoi mpôl đê|, nt^t kơt nkual yôk yang mpeh Bắc n’hanh Tây Nguyên. Tâm gu\ ur sai tâm dăch ndu\l mham, rlău ma nău deh kon geh ji tâm rêng (kơt mô saơ măt uănh, guh khar săk, ntô kuh rsap, ji chrai mham bah ndu\l me),, ri hôm geh nău hêng rnoi deh đo\ng, mô săk jêng ue\h rnoi nu^h, n’hanh [ư geh ma nău ji ngot ach o ta nkual [on lan rnoi mpôl đê|. Ta nkuâl yôk yang Võ Nhai, n’gor Thái Nguyên nha hôm geh nu^h kơt nê| đo\ng.

            Nô Âu Xuân Đình ta [on Chẽ xã Dân Tiến, nkuâl Võ Nhai năm aơ 35 năm deh, yơn uănh ranh lơn rđ^l đah năm deh. Muh măt chai nđôch, nar sa. Nê lah nău djơh bah ăp tơ\ mơ\ mih nar ta lo\ sre, mir ba, ndrel đah ăp măng rngeh mât chăm bar kon hăn nhih dak si.

            Ur sai nô Âu Xuân Đình n’hanh yuh Lục Thị Tự tâm gu\ nsum rlău 10 năm. Yuh nô lah băl mpôl dăch, kon kônh kon wa, ndr^ jêng le\ bar hê kon Âu Đình Khánh n’hanh Âu Thị Thuỳ Dương bah khân păng geh nău ji chrai mham ơm bah ndu\l me da dê, du nău ji tâm rêng mô dơi bah. Rvoah rvăch, lôch yur mham, hôm n’gluh sắt an kon, yơn năm 2014, mon Âu Đình Khánh le\ rvoănh ji roh ntlơi me bơ\.

            Mon i têh ri ho\ roh hôm, roh năm 2014 di 10 năm deh. Mon ji chrai mham, păng chrai mham ngăch ngăn, lơh lêk tơm mham luh bah glo nting. Păng lêt rgănh ngăn. Ntơm bah jay hăn ju\r đa khoa, ri ju\r phòng cấp cứu, lôch nê rgâl lăp tâm khoa Nhi. Hăn bơi tât hôm bar njuat tay đo\ng, lah lăp tâm phòng dôl pư kon ta ti saơ pl^k du tong ntôn lah ndơ êng [a [a\, pư lăp an bác sỹ but uănh. So\k n’glai ntâp so\ng tâm nuih, rhuăt luh saơ mham brâp nđôch, rnôk nê hôm hôm năn đo\ng ôh.

            Nô Đình n’hanh yuh Tự bol ma du rnoi deh dăch dêh yơn rôih tâm gu\ nsum bol ma me bơ\ mô an, a[aơ mô g^t nu^h nduih. Wa Dương Thị Ngoan, me nô Đình lah: “Lah hôm, đă hôm, lah du ndu\l deh tâm dăch ngăn, yơn khân păng mô djăt. A[aơ geh nău tât dja…”

            Bonh đă yơn khân păng tâm ro\ng ri phâm blău lơh, đă mô an so\k khân păng lah mô dơi pha lah dơm. Krit ngăn ư\h. Me a[aơ du săk du hê, me ranh hôm dơn kơl ăp oh kon đê| đă mbơm dơm. Ntơm nơh bar ding rnăk wâl mô an so\k ôh yơn ma bar hê păng rôih he mô blău [ư đo\ng ôh.

            Bơi bar pe jât năm aơ, ăp khay ur sai nô tâm pă nsum, nju\n bar hê kon hăn Hà Nội yur mham. Ăp tơ\ du\t mpêt ngăn roh 3 tât 5 rkeh prăk đo\ng. Prăk manh hăn kan an bu, yuh nô ntêm an le\ ma kon hăn nhih dak si mô to\ng đo\ng. Jo\ jo\ mpôl kon se mơ geh du nsiăt puăch, du mbâr ka. Bok aơ, kônh wa wa\r kiău ma yô| nđach ndjôt an dơm.

            Nău nkoch bah rnăk nô Âu Xuân Đình n’hanh yuh Lục Thị Tự lah ngoăy tâm du\t âk nu^h bah nău tâm gu\ ur sai tâm dăch ndu\l mham dơm…hôm geh ta ăp n’gor  mpeh yôk yang, nkual geh âk [on lan rnoi mpôl đê| gu\ rêh đo\ng. T^ng thạc sỹ, bác sỹ Đoàn Kim Phượng, Ntu\k rgum rêng nău ji bah rnoi deh (Đại học y Hà Nội). Nău tâm gu\ ur sai mô to\ng năm deh n’hanh tâm gu\ ur sai tâm dăch ndu\l mham mbra an tay bah kơi âk nău tât khuch jo\ jong an rnăk wâl n’hanh lam rêh jêng kon nu^h. Tâm gu\ ur saơ ơm roh trong hăn nti, nău kan, hu\ch săk jêng ue\h rnoi nu^h, n’hâm soan me deh n’hanh kon se jê|.

            Nău tâm gu\ ur sai tâm dăch ndu\l mham ri ho\ bah ơm le\ dơi khoa học an saơ lah păng [ư ăp nău tât khuch du\t jêr năl lor an rnoi deh. Bu way kuăl lah hêng rnoi deh n’hanh nău dja dơi nkoch trêng lam hvi đo\ng gay phâm [ư nău tâm gu\ ur sai tâm dăch ndu\l mham hu\ch bah. Tâm gu\ ur sai tâm dăch ndu\l mham khuch tât du\t âk nkô| nău, yơn ntoh lư lah 3 nkô| nău tơm geh tât n’hâm soan n’hanh rnoi deh bah kon nu^h. Nê lah nău dơi deh nse; bu\n ntreo geh quet nte bah ndu\l me, deh kon geh ji quet nte n’hanh rnoh kh^t âk tâm [on lan. Nău tâm gu\ ur sai tâm dăch ndu\l mham tă bah rêng gen ji an rơh kon său bah kơi, lah gen nê ma gu\ tâm rnoi deh ma tâm gu\ ur sai tâm dăch ndu\l mham ri ăp gen nê geh trong rgum tay gen nsum, jêng lah bar gen nhâp ndrel rgum tâm du săk ri săk nê mbra mpơl nău ji ri nê lah nkô| ndơ lơh d^ng tâm gu\ ur sai tâm dăch ndu\l mham păng [ư luh hô nău ji gen ru\.

            T^ng Thạc sỹ, bác sỹ Đoàn Kim Phượng ăp nău tât khuch bah tâm gu\ ur sai tâm dăch ndu\l mham lah du\t têh păng mbăk anh nkre ăp nău tât mô g^t năl lor an âk rơh kon său bah kơi.

            Đah ăp nu^h rnoi mpôl đê|, yor mpôl khân păng le\ đêt nu^h hôm ma nău tâm gu\ ur sai tâm dăch ndu\l mham kơt le\ nkoch lah khuch tât nău dơi deh nse, păng [ư n’hao rnoh geh ji n’hanh n’hao rnoh âk kh^t jêng nău mât rnoi deh đêt. Lah mât kơt nău way ơm an tâm gu\ ur sai tâm dăch ndu\l mham ri mât rnoi deh rlău ăp rơh kơn lah du\t jêr, yor rnoh âk nu^h mbra hu\ch tă bah bôk năp lah mô geh nău dơi deh nse, tâl bar lah geh quet nte, tâl pe đo\ng lah rnoh kh^t yot âk.

            Gay bah ir nău tâm gu\ ur sai tâm dăch ndu\l mham ri lor rnôk tâm gu\ ur sai nău mbơh nti, sơch lah du\t n’hâm khlay đah ăp băl mom, nê lah nău njrăng đă bah bác sỹ Đoàn Kim Phượng đah le\ rngôch ăp băl mom dôl tâm rnoh năm deh gu\ ur sai.

            Đah ăp băl mom ma ho\ tât năm gu\ ur sai, gu\ mpeh tâm rêng ndu\l mham, gâp njrăng đă ăp băl mom lah hăn mbơh nti rêng ndu\l mha ntơm tâm gu\ ur sai, jêng lah mbra [ư le\ rngôch ăp xét nghiệm gay uănh năl he geh ăp nău ji tâm rêng mham đo\ng lah mô, ntơm bah nê dơi ăp nu^h mbơh nti rêng ji ndu\l mham bu ndơ\ luh ăp nău njrăng đă tâm di, gay an ur sai bah ir geh nău deh kon rêng kop ji./.

Nu^h rblang: Điểu Thân