Ở làng Chăm Lâm Thuận, xã Hàm Thuận Bắc, tỉnh Lâm Đồng, ông Thông Long là cái tên quen thuộc với người dân địa phương. Không chỉ là nghệ nhân thổi kèn saranai có tiếng, ông còn là người dành nhiều tâm huyết cho việc bảo tồn và truyền dạy loại nhạc cụ truyền thống gắn liền với đời sống văn hóa của đồng bào Chăm.

Với ông, việc gìn giữ tiếng kèn saranai không chỉ là bảo tồn một loại hình nghệ thuật dân gian mà còn là gìn giữ một phần hồn cốt văn hóa dân tộc. Chính vì vậy, nhiều năm qua, ông kiên trì truyền nghề cho con cháu và thanh thiếu niên trong làng để những thanh âm truyền thống không bị mai một theo thời gian.

Bà Thông Thị Hạnh, Trưởng Ban Công tác Mặt trận thôn Lâm Thuận cho biết, ông Thông Long là tấm gương tiêu biểu trong cộng đồng người Chăm. Không chỉ nỗ lực phát triển kinh tế gia đình, ông còn tích cực tham gia các hoạt động xã hội, xây dựng nông thôn mới và giữ gìn các giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc.

Theo bà Hạnh, từ một gia đình còn nhiều khó khăn, nhờ chăm chỉ lao động, kinh tế gia đình ông Long đã dần ổn định. Điều đáng quý hơn là ông luôn dành thời gian truyền dạy nghề thổi kèn saranai cho lớp trẻ, góp phần duy trì đội ngũ nghệ nhân kế cận phục vụ các lễ hội truyền thống của cộng đồng.

Dù đã bước sang tuổi ngoài 70, ông Thông Long vẫn dành nhiều thời gian cho các hoạt động của địa phương. Ngoài việc tham gia công tác cộng đồng, ông còn được tín nhiệm bầu làm già làng, đồng thời đảm nhận vai trò trông coi, tổ chức các nghi lễ tại đền thờ Pô Chei của người Chăm ở địa phương.

Vào mỗi dịp hè, căn nhà của ông lại trở thành lớp học đặc biệt dành cho những em nhỏ yêu thích tiếng kèn saranai. Theo ông Long, để thổi được loại nhạc cụ này không hề đơn giản. Người học phải biết cách lấy hơi, giữ nhịp và hòa quyện thanh âm với tiếng trống ghi năng, paranưng trong các nghi lễ truyền thống.

Dù số lượng học viên không nhiều, ông vẫn tận tình chỉ dạy. Với ông, chỉ cần có người muốn học thì ông sẵn sàng truyền lại tất cả những gì mình biết để giữ gìn nét đẹp văn hóa của dân tộc.

Ông Thông Long chia sẻ, bản thân học thổi kèn từ khi còn trẻ và gắn bó với nhạc cụ này suốt cuộc đời. Điều khiến ông vui nhất là hiện nay đã có những học trò đủ khả năng thay ông tham gia biểu diễn, phục vụ các nghi lễ và lễ hội của cộng đồng người Chăm.

Ông mong muốn thế hệ trẻ tiếp tục kế thừa, thực hành đúng các nghi thức truyền thống của cha ông để văn hóa Chăm được bảo tồn và phát huy trong đời sống hiện đại.

Đối với người Chăm, kèn saranai không chỉ là một nhạc cụ dân gian mà còn là nhạc khí thiêng, hiện diện trong nhiều nghi lễ quan trọng của cộng đồng. Thanh âm của kèn saranai hòa cùng tiếng trống ghi năng, paranưng đã trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống văn hóa tinh thần của người Chăm qua nhiều thế hệ.

Hôm nay, những học trò được ông Thông Long truyền dạy đang tiếp tục giữ gìn và lan tỏa những giai điệu ấy. Mỗi khi tiếng kèn saranai vang lên giữa làng Chăm, đó không chỉ là âm thanh của lễ hội mà còn là tiếng vọng của ký ức dân tộc, nhắc nhở các thế hệ về trách nhiệm bảo tồn những giá trị văn hóa truyền thống.

Bằng tình yêu với văn hóa dân tộc và sự tận tụy trong công tác cộng đồng, ông Thông Long đã trở thành một trong những người góp phần giữ gìn bản sắc Chăm giữa cuộc sống hiện đại. Những thanh âm saranai mà ông nâng niu, truyền lại hôm nay sẽ tiếp tục vang lên trong các thế hệ mai sau, như lời gửi gắm về một cuộc sống bình yên, đoàn kết và hạnh phúc.