Giữa những bức tranh thư pháp treo trên dây phơi; những cuốn sổ to, nhỏ, những tệp giấy đủ màu đặt ngăn nắp trên bàn, chị Nông Thị Kính, người Nùng An, xóm Quốc Dân, xã Quảng Uyên niềm nở giới thiệu những sản phẩm từ giấy bản do gia đình sản xuất.

Chị hào hứng chia sẻ phương pháp cổ truyền nhuộm màu từ lá cây rừng trước con mắt thích thú của các du khách.

Nghề làm giấy bản của người Nùng An ở xóm Dìa Trên, nay là xóm Quốc Dân, xã Quảng Uyên có từ lâu đời. Trải qua hàng trăm năm, nghề làm giấy bản không dừng lại ở quy mô hộ gia đình, phục vụ tín ngưỡng cộng đồng, dịp lễ, Tết.

Với sự định hướng của Sở VHTT&DL tỉnh Cao Bằng, Ban Quản lý Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Non nước Cao Bằng, nhận thấy tiềm năng từ chính ngôi nhà sàn 5 gian, lợp ngói âm dương đông ấm, mát hè, vợ chồng chị Nông Thị Kính và anh Nông Văn Thành đã quyết định cải tạo nhà mình thành điểm dừng chân đón khách du lịch. 3 phòng riêng có cửa để cho khách nghỉ, còn một phòng là phòng đôm, rải đệm ra mặt sàn để cho khách nghỉ và cộng đồng. Anh chị cũng ăn ở, sinh hoạt cùng với khách.

Ngoài cung cấp dịch vụ lưu trú homestay, khách đến đây còn được trải nghiệm quy trình làm giấy bản, được sống và làm việc như một người Nùng An.

Từ những khổ giấy truyền thống nhỏ hẹp, được sự hỗ trợ tư vấn mẫu mã của các ban ngành, anh Thành, chị Kính sáng tạo thêm các khổ giấy lớn, đóng thành quyển sổ lưu niệm, làm quạt xòe, làm giấy vẽ tranh thư pháp...

Nhờ ứng dụng công nghệ, con gái chị Kính đưa các sản phẩm và phòng nghỉ homestay lên nền tảng xã hội như TikTok, Facebook và app đặt phòng Booking.com… Khách du lịch khắp nơi - từ Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh cho đến du khách quốc tế từ Pháp, Đức, Nga... đã tìm về tận bản để tận mắt chứng kiến nét văn hóa độc đáo này.

“Mình ước chừng mỗi năm cũng thu được khoảng tầm 50 - 60 triệu đồng. So với ngày xưa gấp 3 – 4 lần rồi. Mình hướng dẫn trải nghiệm: làm quạt này, làm sổ khâu sổ này, làm giấy, phơi giấy”. - Anh Nông Văn Thành cho biết.

Làm du lịch không chỉ đem lại nguồn thu nhập cho gia đình, quan trọng hơn, nó thắp lên ngọn lửa nối nghề. Các con của anh chị giờ cũng thành thạo các khâu lọc giấy, phơi giấy, nhuộm màu… biết cùng bố mẹ tiếp khách bằng sự chân phương, mộc mạc của người vùng cao.

Còn chị Nông Thị Kính nhận thấy, làm du lịch giúp chị có động lực giữ nghề  nhiều hơn: “Chị rất đam mê cái nghề của cha ông để lại, muốn giữ gìn để truyền đời này sang đời khác. Sắp tới, chị cũng nghiên cứu làm sản phẩm đa dạng hơn, để mọi người hài lòng và biết đến nhiều hơn. Đi theo học tập các mô hình du lịch khác, chị về nhà phát triển làng giấy của mình nhiều hơn”.

Điều đáng quý là chị Kính không giữ niềm tự hào ấy cho riêng mình. Nhận thức được rằng "một cây làm chẳng nên non", chị vận động, liên kết 13 chị em phụ nữ trong làng cùng làm du lịch cộng đồng, cùng khôi phục và giữ nghề giấy bản.

Từ nghề thủ công thuần túy thành sản phẩm du lịch, người dân Nùng An xóm Quốc Dân đã mở ra cho mình sinh kế mới. Họ đồng lòng gìn giữ di sản, phát triển bền vững trên mảnh đất quê nhà./.