Những bộ trang phục Dao Đỏ nổi bật bởi sắc đỏ và các đường thêu tỉ mỉ. Để hoàn thành một sản phẩm, người thêu phải kiên nhẫn đếm từng đôi chỉ, lựa chọn màu sắc và sắp xếp hoa văn. Chị Lý Mẩy Lai cho biết, một tấm khăn trải bàn có thể mất từ 4–5 tháng, thậm chí một năm mới hoàn thành.

7 tuổi, phụ nữ Dao Đỏ đã được các bà, các mẹ, các chị dạy thêu. Từ việc đếm chỉ thêu, đến lựa chọn màu sắc, rồi thiết kế hoạ tiết. Tất cả đều phải nằm lòng và phụ thuộc sự sáng tạo của mỗi người phụ nữ.

Không chỉ là sự kỳ công, thổ cẩm Dao còn là cuốn "nhật ký" bằng hình ảnh. Nếu không nghe những nghệ nhân như bà Lý Mẩy Chạn giải thích, có lẽ du khách chỉ thấy đó là những hình khối đẹp mắt mà không biết rằng cả núi rừng đang hiện hữu ở đó.

Đó là hoa đào, hoa mận khoe sắc. Đó là cây thông nhỏ, cây thông lớn, cây thông đỏ hoa nở vào tháng 4. Vạt áo với những nét thêu hình người, là người già, con trẻ, là cả một gia đình. Hay như hình dấu chân mèo, hình ruộng bậc thang… Mỗi đường thêu tượng trưng cho trí tưởng tượng phong phú.

Đặc biệt hơn, có những hoa văn mang tính biểu tượng cho sự trưởng thành và danh dự của người đàn ông Dao đỏ. 

Từ những bộ trang phục truyền thống mặc khi lên nương hay ngày cưới, giờ đây, hoa văn người Dao đã góp mặt vào đời sống đương đại. 

Phụ nữ Dao Đỏ ở Tả Phìn ngày nay cũng nhạy bén thay đổi mẫu mã để phù hợp với thị hiếu khách du lịch. Một tấm thổ cẩm có giá hàng triệu đồng không chỉ là giá trị kinh tế, mà là giá trị của sự kiên trì và niềm tự hào dân tộc.

Thay vì chỉ thêu những bộ đại phục nặng nề, tốn cả năm trời để hoàn thiện cho riêng mình, chị Lai và bà con trong bản đã học cách "thu nhỏ" thế giới hoa văn Dao Đỏ vào những vật dụng đời thường. Đó là những chiếc khăn trải bàn, túi xách, hay những miếng vải trang trí treo tường…

Được thành lập từ năm 2012, HTX Kinh doanh tổng hợp Giấc Mơ Đỏ đã trải qua không ít thăng trầm. Sản phẩm chủ yếu của HTX đều từ nghề truyền thống của người Dao Đỏ. 

Bà Lý Mẩy Chạn – một người con ưu tú của xã Tả Phìn, cũng là Giám đốc HTX Kinh doanh tổng hợp Giấc Mơ Đỏ chia sẻ, thêu thùa không chỉ là kỹ năng, mà là bản sắc bắt buộc của phụ nữ Dao. Nhưng để bán được hàng, cần một tư duy khác.

“Khách phải thích, khách mới mua. Khi làm một sản phẩm tôi đều suy nghĩ về nhu cầu của khách hàng”. Bà Chạn nói./.