Trong đời sống văn hóa của đồng bào Nùng, phong tục cưới hỏi là một nghi lễ đặc biệt quan trọng, mang đậm bản sắc dân tộc.

Người Nùng quan niệm, mọi việc trước hôn nhân phải được chuẩn bị thật chu đáo thì đôi uyên ương mới có cuộc sống gia đình viên mãn, hạnh phúc. Lễ cưới không chỉ là sự hợp hôn của hai cá nhân mà còn là sợi dây liên kết bền chặt giữa hai dòng họ.

Ngày nay, nam nữ thanh niên người Nùng được tự do tìm hiểu và yêu đương. Khi quyết định tiến tới hôn nhân, hai gia đình sẽ cùng nhau lo liệu. Ông Lục Văn Òi ở xã Phục Hòa, tỉnh Cao Bằng cho biết, để phù hợp với nhịp sống hiện đại, đồng bào đã chủ động giản lược nhiều nghi thức rườm rà, kéo dài.

Tuy có sự cách tân, nhưng những nghi lễ cơ bản từ xa xưa đều không bị bỏ qua.

Một đám cưới truyền thống vẫn phải trải qua các bước bắt buộc như: lễ xin lá số, lễ ăn hỏi và lễ cưới chính thức. Trong chuỗi nghi lễ này, ông mối, bà mối đóng vai trò vô cùng quan trọng. Bằng tài khéo ăn nói, họ là cầu nối gắn kết hai bên thông gia.

Đến ngày lễ ăn hỏi, nhà trai phải chuẩn bị đầy đủ các sính lễ truyền thống như chia sẻ của ông Lương Văn Nhẳng ở xã Phục Hòa, tỉnh Cao Bằng.

Cùng với gà, lợn, nhà trai còn mang theo xôi đỏ, rượu nếp và những bộ trang phục, trang sức truyền thống dành riêng cho cô dâu.

Đặc biệt, ngày rước dâu là thời khắc những nét đẹp văn hóa độc đáo nhất của người Nùng được phô diễn.

Khi chú rể đến cổng nhà gái, tục lệ té một chút nước vào đoàn đón dâu sẽ được thực hiện nhằm xua đuổi vận hạn, mang lại may mắn. Trên trang phục chú rể thường thắt thêm dải lụa đào rực rỡ, tượng trưng cho sợi tơ hồng xe duyên.

Trong suốt buổi lễ, điệu hát sli, hát cọi mộc mạc, đằm thắm là món ăn tinh thần không thể thiếu. Đồng bào mượn lời ca để xin phép lên cầu thang, xin vào nhà, xin chỗ ngồi, và cất lên lời dạt dào cảm xúc cảm ơn công sinh thành của cha mẹ, khiến không gian ngày vui thêm rộn rã, đậm đà tình làng nghĩa xóm và vẫn được lớp trẻ hôm nay như ang Hoàng Văn Cường ở xã Cao Lộc, tỉnh Lạng Sơn gìn giữ. 

Việc giản lược những thủ tục không còn phù hợp, đồng thời duy trì các nghi lễ và hình thức sinh hoạt văn hóa cốt lõi đang giúp phong tục cưới hỏi của người Nùng tiếp tục được thực hành trong đời sống hôm nay./.