Lạc vào những thánh đường cổ

Xã Châu Phong, An Giang được hình thành trên cơ sở sáp nhập 3 xã Phú Vĩnh, Lê Chánh và Châu Phong (cũ). Toàn xã hiện có gần 13.000 hộ dân. Trong đó, có đông đồng bào Chăm Islam sinh sống, tập trung chủ yếu tại 2 ấp Phũm Soài và Châu Giang.

Đại bộ phận đồng bào Chăm nơi đây chủ yếu theo hồi giáo Islam. Vì vậy, những thánh đường hồi giáo đã trở thành nét văn hóa đặc trưng. Mỗi làng thường sẽ có một thánh đường, hoặc tiểu thánh đường – đó là trái tim của cộng đồng, nơi sinh hoạt tôn giáo của bà con.

Nếu đến với ấp Châu Giang, bạn bắt gặp những công trình thiết kế mái vòm củ hành, củ tỏi, trên đỉnh có những biểu tượng hình ngôi sao 5 cánh đặt giữa hình trăng lưỡi liềm, đích thị bạn đang chiêm ngưỡng thánh đường Mubarak hoặc Azhar.

Ông Gô Sa Ly, phó giáo cả thánh đường MuBaRak cho biết, trong năm bà con nơi đây có nhiều nghi lễ sin hoạt tôn giáo như tháng Ramadan, tháng Haji. Du khách hoàn toàn được chào đón và có thể hòa nhập cùng người dân.

Tuy nhiên, bạn nên ăn mặc kín đáo, lịch sự, đặc biệt là khi muốn vào tham quan khu vực khuôn viên thánh đường. Bởi đây là một không gian thiêng liêng – nơi cầu nguyện, thể hiện đức tin của các tín đồ hồi giáo với nhiều nghi lễ tôn giáo.

“Nghi lễ tôn giáo cũng như lễ đón mừng tháng ramadan, lễ mừng thiên sứ, ngày sinh của thiên sứ, lễ mình đọc hoàn thành Koran, cũng như mình đọc hết quyết kinh Koran, hoặc là những lễ cưới… Bên cạnh đó cũng có những lớp học dành cho mấy em học kinh Koran, học những giáo lý, giáo luật của hồi giáo”. – Ông Gô Sa Ly nói.

Nếu muốn trở thành một người Chăm Islam, lưu lại những bức hình đẹp nơi đây, bạn cũng có thể thuê những bộ trang phục truyền thống của họ ở những xưởng dệt gần đó. Với giá giao động từ vài chục nghìn đồng/bộ, bạn tha hồ thả dáng bên những khuôn hình đẹp của thánh đường.

Trải nghiệm nghề dệt truyền thống

Không chỉ có những thánh đường tuyệt đẹp, nơi đây còn hấp dẫn du khách bởi nghề dệt truyền thống.

Nghề dệt thổ cẩm của người Chăm Islam có tuổi đời hàng trăm năm và khá nổi tiếng. Những sản phẩm làm ra chủ yếu phục vụ may mặc trong gia đình và trao đổi hàng hóa với các dân tộc khác. Nhưng nay, nó lại trở thành sản phẩm vô cùng hút khách du lịch.

Đến với xưởng dệt của gia đình ông Mohamad – xưởng dệt có tiếng của người Chăm Islam ở ấp Phũm Soài, xã Châu Phong, bạn có thể trải nghiệm những quy trình của nghề dệt truyền thống: như nhuộm vải, se sợi, cuốn chỉ, dệt vải…

Bà Saymah, vợ ông Mohamad tâm sự: “Tôi đây cũng muốn cho khách biết dệt bởi vì tôi thích. Tôi vui khi khách biết hoa văn của người Chăm, trải nghiệm nghề dệt của mình để biết văn hóa của mình như thế nào”.

Không chỉ trải nghiệm quy trình làm thổ cẩm, dệt vải, bạn cũng có thể đến đây nghe người dân kể chuyện với những phong tục tập quán độc đáo của mình, để cảm nhận một màu sắc Chăm thật khác trong bức tranh văn hóa của đại gia đình các dân tộc Việt Nam như cưới hỏi, ẩm thực.

Thưởng thức đặc sản của làng Chăm

Đến với làng Chăm Islam ở Châu Phong, ngoài khám phá văn hóa, bạn cũng sẽ có cơ hội thưởng thức những đặc sản nổi tiếng của nơi này.

Nếu bạn là người hảo ngọt, món bánh ha-pla-ta chấm sữa đặc sẽ là lựa chọn số 1. Bánh được làm từ bột mì, trứng, bơ. Phụ nữ Chăm sẽ nhào bột, cán, rồi cuộn tròn  và nướng trên chảo dẹt cho đến khi vàng ruộm, tạo thành những vòng xoáy đồng tâm đan xen nhau trông như một bông hoa nở.

Khi ăn, bánh có vỏ ngoài giòn rụm, nhưng bên trong lại mềm, dẻo, thơm ngậy mùi bơ. Ngoài ăn ngọt, người Chăm cũng thường dùng loại bánh này như một món mặn ăn kèm với cari bò vào các dịp lễ, tết, hội họp gia đình.

Bạn có thể khởi đầu hành trình thăm làng Chăm của mình bằng bữa sáng với bánh ha-pla-ta chấm sữa. Sau đó, đi xe lôi hoặc xe điện, hay xe máy để đến các cơ sở tung lò mò để trải nghiệm một món ăn đặc biệt của người Chăm.

Tung lò mò là tiếng địa phương, có nghĩa là lạp xưởng bò. Món ăn độc đáo này được làm từ thịt bò băm nhỏ, trộn mỡ bò, tiêu và các loại gia vị truyền thống. Sau đó, người Chăm nhồi vào ruột bò và phơi khô. Để bảo quản được thịt lâu, từ hàng trăm năm trước, người Chăm Islam đã sáng tạo ra món ăn này để dùng trong những dịp lễ quan trọng.

Đến các làng Chăm trong ngày nắng, bạn sẽ được nhìn thấy những dây tung lò mò được phơi trên rào cao trong những gia đình người Chăm. Giờ đây, tung lò mò của người Chăm đã trở thành sản phẩm được thực khách ưa chuộng, xuất khẩu đi muôn phương và trở thành một sản phẩm du lịch, cho khách xem và làm và thưởng thức ngay tại chỗ.

Người Chăm sẽ chế biến món tung lò mò theo đúng quy chuẩn của đạo Hồi. Khách được tận mắt xem quy trình sản xuất, được thưởng thức hương vị do chính những đầu bếp Chăm Islam đảm nhiệm. Đó cũng chính là sự nồng hậu của người dân mến khách muốn văn hóa Chăm đến gần hơn với du khách.

Ngoài tung lò mò, làm bánh bò nướng ha cô cùng nghệ nhân dân gian cũng là một trải nghiệm thú vị. Bánh được làm từ bột gạo, bột mì, nước cốt dừa, đường và đặc biệt là thịt quả thốt nốt chín tạo nên màu vàng tự nhiên cùng hương thơm thanh dịu, vị ngọt béo đặc trưng. Thứ bánh giản dị ấy cũng đã chinh phục những giảm khảo khó tính nhất để rinh về giải vàng tại lễ hội bánh dân gian Nam Bộ.

Sau khi tham quan lò nướng bánh, bạn cũng có thể nghỉ trưa ở những ngôi nhà cổ người Chăm để thưởng thức những món ăn như cà ri bò, gỏi sầu đâu, điên điển xào tép… những món ăn mang hương vị mảnh đất Tây Nam Bộ chắc chắn sẽ khiến bạn thích mê.