Phong slư, những bức thư bằng lời ca
Thứ năm, 15:17, 12/11/2026 Hoàng Cường, Úy Thương Hoàng Cường, Úy Thương
[VOV4] - Tại Thái Nguyên, phong slư vẫn được cất lên trong những dịp lễ, tết và sinh hoạt cộng đồng của người Tày. Những câu hát gửi gắm tâm tư, tình cảm đôi lứa đã và đang được trao truyền từ lớp người cao tuổi cho thế hệ kế cận.

Theo tiếng Tày, “phong slư” có nghĩa là “bức thư”. Trước đây, khi chưa có điện thoại và các phương tiện liên lạc hiện đại, những lá thư là cách người đang yêu gửi trao nỗi nhớ, tình cảm và những điều khó nói thành lời. Những tâm tư ấy được gửi vào lời ca mộc mạc, giai điệu đằm sâu, tạo nên sắc thái riêng của phong slư. Lớn lên trong tiếng hát của ông bà, chị La Thị Chuyên (thôn Quang Thành, xã Chợ Rã, tỉnh Thái Nguyên) sớm yêu và gắn bó với làn điệu dân ca này:

"Là người Tày ở vùng cao, miền núi, nhiều năm qua tôi rất yêu thích và hát các làn điệu dân ca của dân tộc Tày mình, trong đó có làn điệu phong slư. Từ hồi nhỏ tôi đã được nghe ông bà, cô chú hát lượn vào dịp mừng nhà mới, đám cưới, lễ hội… Các cháu trẻ bây giờ vẫn rất đam mê và có trách nhiệm là phát huy, gìn giữ, tuyên truyền để cho thế hệ trẻ biết là dân tộc Tày của mình còn có làn điệu hát Phong Slư hay và hấp dẫn thế này"

Phong slư thường được hát trong những dịp lễ, tết, hội xuân, mừng nhà mới, đầy tháng và cả ở những phiên chợ. Người hát đối đáp, gửi vào lời ca nỗi nhớ và tình cảm dành cho nhau. Đây cũng là dịp đồng bào thực hành và trao truyền phong slư để người trẻ có dịp nghe, học những câu hát của dân tộc mình. Ông Ma Đình Ngọc, Ủy viên Ban Chấp hành Hội Di sản Then Việt Nam, phụ trách các tỉnh phía Bắc, cho biết: "Văn hoá của người Tày, Nùng có nhiều văn hoá đặc sắc, phong phú, trong đó có làn điệu hát phong slư, các đôi nam nữ yêu nhau sẽ gửi cho nhau những lời hát tình cảm, da diết từ thời xưa cho đến tận bây giờ. Chúng tôi vẫn tiếp tục sưu tầm, quảng bá cho các hội viên của các Câu lạc bộ về bản sắc văn hoá quý báu này, để mọi người cùng biết là dân tộc Tày còn có làn điệu phong slư rất hay và ý nghĩa.”

Ở một số xã phía Bắc tỉnh Thái Nguyên, phong slư còn được duy trì trong sinh hoạt văn hóa cộng đồng. Khi nhịp sống thay đổi, cơ hội thực hành làn điệu trong đời sống thường ngày cũng ít đi. Những nghệ nhân, người cao tuổi và các câu lạc bộ văn nghệ giữ vai trò quan trọng trong việc sưu tầm, truyền dạy, tạo thêm dịp để người dân cùng hát và lớp trẻ làm quen với phong slư. Nghệ nhân dân gian Văn Tiến Khởi, thôn Bằng Lãng, xã Chợ Đồn cho rằng, muốn giữ phong slư thì cần tiếp tục tạo dịp để mọi người cùng hát, cùng nghe. Hát phong slư là làn điệu có từ xa xưa và được gìn giữ đến ngày nay. Đây chủ yếu là những câu hát đối đáp, giao duyên, thể hiện tiếng lòng của tình yêu đôi lứa. Ai cũng muốn được nghe và mong muốn gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc mình mãi về sau.”

Với người Tày, phong slư gắn với những câu chuyện tình cảm, ký ức gia đình và cuộc gặp gỡ ở bản làng. Khi nghệ nhân, người cao tuổi có dịp truyền dạy và người trẻ cùng tham gia, làn điệu này tiếp tục được cất lên trong sinh hoạt cộng đồng ở Thái Nguyên./.

Hoàng Cường, Úy Thương

Viết bình luận

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC