Xã A Lưới 1 cách trung tâm thành phố Huế khoảng 70 km về phía Tây. Mất khoảng 2 giờ đồng hồ đi xe máy hoặc ô tô, vượt qua cung đường đèo uốn lượn là có thể đến với "miền di sản xanh".

Đường đèo quanh co, đồi núi trùng điệp, rừng xanh ngút ngàn với những đám mây trắng lơ lửng khiến cho bức tranh thiên nhiên nơi đây vừa hùng vĩ, vừa nên thơ.

Hồ Thị Thanh Hương, một người con của đồng bào Tà Ôi hào hứng giới thiệu về vẻ đẹp quê mình: "Đường quanh co rất là đẹp. Hai bên có đồi núi ni, khi mình đi buổi sáng, sáng sớm mình sẽ gặp được sương mù. Sau đó sẽ lên một đoạn đèo như đèo Kim Quy, đến đèo A Co mình sẽ cảm thấy rất là mát, như là Đà Lạt thứ hai".

Con đường trải nhựa vào trung tâm xã thẳng tắp, rộng thênh thang. Mọi xô bồ dường như bỏ lại. Nơi đây chỉ có sự mát lạnh và tĩnh lặng của rừng. A Lưới 1 là nơi sinh sống của đồng bào dân tộc thiểu số như Pa Cô, Tà Ôi, Cơ Tu... Nếp sống trong những ngôi nhà sàn vẫn được bà con gìn giữ từ bao đời nay.

"Mình lên tới các bản làng và cái đầu tiên mình sẽ bắt gặp được là những cô gái đang dệt zèng ở cửa nhà. Em cũng rất tự hào em là người con của đồng bào Tà Ôi. Nghề truyền thống dệt zèng được cha mẹ truyền tặng cho em. Khi đến đây, du khách sẽ được trải nghiệm các văn hóa như tham quan bản làng ni, trải nghiệm một ngày làm người Pa Cô, Tà Ôi cùng với bản làng của em". - Hương nói.

Giã gạo, soi ếch, bắt cá, hái rau rừng, làm bánh a quát, sinh hoạt trong không gian ngôi nhà sàn Pa Cô, Tà Ôi, Cơ Tu... là điều bạn có thể trải nghiệm khi đến nơi này. Người dân xã A Lưới 1 giờ đã biết làm du lịch cộng đồng. Họ có những farmstay, homestay nghỉ dưỡng lấy ý tưởng theo không gian sống truyền thống của người dân địa phương.

Đặc biệt là làng du lịch sinh thái cộng đồng A Nor. Anh Hoàng Thanh Duy, Giám đốc Hợp tác xã Du lịch sinh thái cộng đồng A Nor cho biết, làng có 25 hộ dân. Hiện tại, 13 cơ sở lưu trú đang hoạt động phục vụ du khách lưu trú qua đêm. 

"Đến đây, du khách sẽ cảm nhận được nét đẹp lao động của ông cha ngày xưa. Ngày xưa, không có máy xay xát, cho nên muốn sử dụng những hạt gạo người dân phải dùng cối, chày, tách những hạt trấu ra để có hạt gạo. Làm bánh a quát cũng là bánh truyền thống của đồng bào mà khách có thể thử" - Anh Duy cho hay.

Đồng bào dân tộc thiểu số nơi đây có đời sống tinh thần phong phú. Những làn điệu như ka lơi, xiêng, ba booch, cha chấp trước đây ngân vang trong mùa lễ hội, trong những buổi sinh hoạt gia đình hay lao động sản xuất. Nay, những người con của núi rừng A Lưới 1 sẵn sàng đem bản sắc văn hóa cha ông để lại cho du khách trải nghiệm, hiểu hơn về cộng đồng dân tộc mình.

Hồ Thị Thanh Hương chia sẻ: "Giới trẻ chúng em cũng rất mong muốn truyền thống của mình được gìn giữ như làn điệu dân ca, điệu múa của người đồng bào Pa Cô nói chung và Tà Ôi nói riêng. Em cũng muốn điệu múa, làn điệu dân ca của chúng em bay xa hơn, để du khách trong và ngoài nước biết đến. Khi đặt chân lên A Lưới, tất cả du khách đều được trải nghiệm và hòa chung với người dân bản địa, cùng hát, cùng múa lửa trại".

Ông Hồ Văn Thôi, nghệ nhân cồng chiêng có tiếng của xã A Lưới 1 cho hay, các nghệ nhân lớn tuổi thường xuyên truyền dạy cho thế hệ trẻ phong tục. Giúp họ hiểu, yêu văn hóa cha ông mình và phát huy nó.

"Vẫn luyện tập cồng chiêng, truyền dạy lễ hội để cho con cháu và các anh em xung quanh làng của mình và tất cả khách du lịch tới để nhìn thấy". - Ông Thôi nói.

Những lễ hội như tết Aza, lễ lên nhà mới, lễ cúng dệt zèng xưa kia chỉ diễn ra trong cộng đồng. Giờ đây bạn có thể lên A Lưới 1 vào mùa lễ hội để hòa mình vào những nét văn hóa độc đáo riêng có của đồng bào thiểu số./.