Nâ Ngân Thị Tơ, ối a thôn Ea Pil, tơring MDrak tối ăm ‘nâi, rơpo\ng nâ ai 2 ha tơnêi pêt kơtếo. Rơnó hdrối nah, kơnôm rak ngăn tro, kong prâi tơniăn le\m mê châ xo dêi dâng 220 ta#n kơtếo, ôh tá riân kơxo# liăn ‘no hrê dêi rơpo\ng ối châ xo dâng 80 rơtal liăn. Laga, rơnó kơtếo hơnăm kố, xua tơdjâk dêi kong mêi khía mơhot têa kân lân lu rôh má 12 plong mot a khế 11 hơnăm nah pro tâi tâng [ăng tơnêi pêt kơtếo dêi rơpo\ng tro lơleăng kơtong tâi, hnối tơdjâk troh rơno xông kân dêi kơtếo tung pơla vâ chiâng xik, mê kơtếo ôh tá dâi le\m, chu kơdroh hên khât. Nâ Ngân Thị Tơ tối tiah kố: rơnó kố, châ xo liăn bu bê ăm tơdroăng ki ‘no liăn rak ngăn xo hiăng mơhúa:

‘’Hơnăm nah kơtếo le\m tâ hơnăm kố, châ hên tâ há, môi ha ngin á kố châ lối hr^ng ta#n. Laga, hơnăm kố, xua tơdjâk dêi kong mê khía mơhot plong mot kố nah, xiâm kơtếo tro lơleăng kơtong tâi tâng mê chiâng kơdroh ki dâi le\m, kơdroh hên khât, vâi krâ nho\ng o tro lu\p hên khât. Môi ha mơni bu châ dâng 60 – 70 ta#n xo’’.

{ă ngoh Lê Văn Đen, ối a thôn 13, pơlê kân Ea Knốp, tơring Ea Kar, ăm ‘nâi: Rơpo\ng ngoh pêt lối 6 ha kơtếo, rơnó hdrối nah châ xo liăn laih vâ chê 300 rơtuh liăn. La hơnăm kố kong prâi ôh tá tơniăn, kơtếo xuân ôh tá dâi le\m, yă liăn mung mâu ngế ki ko xuân tâk [ă malối yă kơtếo tê ăm hngêi kơmăi xuân kơdroh tâng vâ pơchông [ă hơnăm nah, mê rơpo\ng á trâm hên xơpá. Ngoh Lê Văn Đen tối:

‘’Hơnăm kố liăn mung mâu ngế pêi cheăng ko kơtếo kơnâ khât, xua kơtếo lơleăng kơtong tâi tâng, ko pá mê mung vâi cheăng mơhá liăn kơnâ khât. Hơnăm nah, hnoăng cheăng pêi môi ngế bu sap ing 170 – 180/1ha, xua kơtếo lơleăng kơtong mê hơnăm kố athế mơhá ăm vâi 200 – 220 rơpâu liăn/1ha. Tá hâi riân, kơtếo kơdroh ôh tá ai têa xik. Rơnó hdrối nah, ko\ng ti roê ôh tá kơdroh klâi ai 930 rơpâu/ta#n vâi roê tâi, mê hơnăm kố têa kơtếo sap ing 8 – 10 phân nếo châ ko\ng ti roê yă 80, kơ’nâi mê mê bu ối pá kơdâm 7 – 8 phân vâi roê bu 50% tiô yă pơkâ tê’’.

Pôa Lê Tuân, kăn pơkuâ {ơrô roê kơtếo, Ko\ng ti tơlo liăn roê kơtếo xik 333 Dak Lak tối ăm ‘nâi, nôkố, tíu cheăng kố dế tơru\m tâi tâng ôh tá kơdroh klâi ăm dâng 7 rơpâu ha kơtếo dêi mâu rơpo\ng kuăn pơlê a péa tơring Ea Kar [ă MDrak. Rơnó kơtếo hơnăm kố, xua tơdjâk dêi rôh kong mêi khía mơhot kân rôh má 12 plong mot [ă kơtếo xuân kơdroh. Vâ to\ng kum kuăn pơlê pêt kơtếo tơkâ luâ mâu tơdroăng xơpá, klêi kơ’nâi kong mêi khía mơhot hiăng tơkâ luâ tíu cheăng hiăng xo 4 rơtal 800 rơtuh liăn vâ to\ng kum mâu rơpo\ng ki tro lu\p. {ă ‘na tơdroăng ki roê, kơtếo ôh tá le\m tung pơla kố xua tơdjâk sap ing Tơkêa ATIGA drêng xúa nâp hnoăng mơhá liăn tê xik ngi kong têa ê sap ing mâu kong têa kơpong Đông Nam Á mot ngi Việt Nam châ xúa. Pôa Lê Tuân, tối:

‘’Tiô troăng hơlâ ki tê roê dêi ko\ng ti nôkố, yă roê kơtếo ki le\m a chiâk ai dâng 800 rơpâu liăn/1ta#n, tơkéa vâ tối, kơdroh 130 rơpâu liăn/ta#n tâng pơchông [ă hơnăm nah. Ki xiâm dêi tơdroăng kơdroh kố cho xua hdrối nah yă xik tê châ sap ing 14 – 15 rơpâu/1kg la hơnăm kố bu ối 12 rơpâu xo. Kố cho tơdjâk dêi tơkêa ATIGA, drêng nâp hnoăng liăn mơhá tê xik ngi kong têa ê a Việt Nam kơdroh sap 40% chu ối 5%, mâu hngêi kơmăi mơjiâng pro xik tung tơnêi têa athế tơxup [ă mâu hngêi kơmăi tung kơpong’’.

Xua tro tơdjâk kong mêi khía mơhot kân, [ăng tơnêi pêt kơtếo tro lơleăng kơtong tâi tâng, kơtếo ôh tá le\m. xik xuân ôh tá hên, mâu ngế ki pêt kơtếo a mâu tơring peăng mâ hâi lo dêi kong pơlê Dak Lak athế chiu tơkâ luâ rơnó kơtếo ki ôh tá dâi kố, hmôu pơ loi tơngah rơnó hơnăm kơ’nâi ah kô châ hên. La vâi xuân ối pơtối pêt kơtếo há lơ ôh, lơ hơ’lêh pêt hdrê ki ê, drêng kơtếo pêi lo kố yă tê ôh tá tơniăn.

                        Tuấn Long chêh

Katarina Nga tơplôu [ă tơbleăng