Tơdroăng ki nếo xía vâ a peăng xêi lơ 19/8, drêng nâ Nguyễn Thị Bích, ối a tơring Khoái Châu, kong pơlê Hưng Yên rơtế [ă péa ngế kuăn ối tơx^n lăm troh a Tíu ôm hyô Bản Đôn, tơring {uôn Đôn vâ châ xah tiô tour ôm hêi kơto rui, hiăng tro rui toi hrot kơ’neh a’nâi hiăng chiâng tro rong ó [ă hiăng thâ djâ khăm pơlât a hngêi pơkeăng. Klêi kơ’nâi ai tơdroăng xía vâ mê, teăng mâ Ko\ng ti Ôm hyô Biệt Điện (tíu ki pơkuâ ngăn tơdroăng Ôm hyô Bản Đôn) hiăng tối pơtâng, pơtê tơdroăng ki ăm kuăn mơngế kơto rui lăm xah ôm hêi.

Ngoh Nguyễn Xuân Thủy, môi ngế tơmối ối a kong pơlê Vĩnh Phúc hiăng hên hdroh troh a Bản Đôn lăm xah hêi tối tiah kố, um méa rui hiăng hmâ châ ô eăng [ă Bản Đôn hên hơnăm hdrối mê hía nah, [ă hiăng châ khu tơmối tung tơnêi têa [ă kong têa ê ‘nâi. Maluâ ti mê, tơdroăng ki kơto rui prôk tâ tá kơpong ôm hyô [ă tơkêa luâ têa kroăng Srêpok hiăng ôh tá ro, ôh tá hơniâp môi tiah hdrối nah, mê tíu kố kal athế hơ’leh túa ăm tơmối mot ôm hyô ga tro tâ vâ tơ’mot hên ngế tơmối troh ngăn, ôm hyô.

‘’Pin athế tah lôi túa ki ăm rui pơto kuăn mơngế lăm ôm hyô, xua ga xâu xía khât. Ai 3 troh a 4 ngế kơto kơpêng ro\ng rui, klêi mê, ăm rui prôk tâ tá kong kế, têa kroăng, la xuân ôh tá ai hơniâp ro ki klâi. Rơpo\ng á hiăng hmâ lăm ôm hyô a kong têa Siam. Akố, vâi pro tíu ki ôm hyô ‘na rui cho tro tơdroăng păng ‘nâng. Mơngế Siam vâi ăm rui ối tung môi kơdroăng ki ai kơnâng meăm, ăm khu rui kơtú [along, kơtâu maraton, pro xiêk pin ngăn hơniâp ro khât. Mâu vâi kuăn á tâng ối achê kơnâng ăm rui kâ priât la xuân tơniăn há’’.

Khu ngăn ‘na kuăn kiâ Châu Á a Việt Nam pơkâ thế kong pơlê Dak Lak kal pơtê tour ôm hyô ăm rui pơto kuăn mơngế vâ păn roăng rui hngêi châ tơniăn

Nâ Hà Nhi Phương Thảo, mơngế lo ing pơlê kong kân Hồ Chí Minh troh a Bản Đôn ôm hyô, ai tối tiah kố, dế nôkố, khu rui hngêi a Dak Lak dế kơdroh hên ó, tá hâi ai kuăn. Tơdroăng ki ăm rui pơto, chơ mơngế, kế tơmeăm kô pro khu rui thăm rế ôh tá chiâng ai kuăn, thăm nếo rế hía kô rế hlâ hía rui. Kơvâ ôm hyô kal mơjiâng mâu tour ôm hyô ai tơdjâk troh a rui pro ti lâi ăm i ro tâ, tơtro tâ. Nâ Hà Nhi Phương Thảo tối:

‘’Tiô á, kal athế tơmiât ai troăng hơlâ ki vâ pro tour ôm hyô ai tơdjâk troh rui, la ôh tá ăm rui pơto tơmối ôm hyô. Pơtih, mơjiâng mâu tour tí tăng kơdró chêng rui a Bản Đôn, tơku\m po mâu tour veăng lăm xup um, mơhum [ă rak ngăn, păn roăng ăm rui, tâng hmôu pơ ăm rui pơto kuăn mơngế kô tơdjâk troh ivá dêi rui, klêi mê ah rui kô hlâ hía’’.

Hên mâu kăn tối, tour ôm hyô kơto rui a Bản Đôn ôh tá tơtro xếo, kơvâ ngăn ‘na ôm hyô kal hơ’leh tiô troăng hơlâ ki nếo lâp plâi tơnêi

Tiô tơdroăng chêh tối dêi Khu tơku\m ngăn ‘na kuăn kiâ châu Á a Việt Nam (Aninals Asia) tối ăm ‘nâi, lâp kong pơlê Dak Lak dế nôkố ai dâng 145 khu rui. Tung mê, ai dâng 100 khu rui kong, ki u ối cho 44 to rui ki hiăng châ rup xo ing kong ‘mâi pơ-êp, hnê pơtâp a hngêi. Khu rui ki kố ki hên cho a mâu tơring Lăk, {uôn Đôn, Krông Ana [ă pơlê kong kơdrâm {uôn Ma Thuột.

Tiô Tie#n sih Tuấn Bendixsen-Kăn teăng mâ Khu ngăn ‘na kuăn kiâ kong Châu Á a Việt Nam tối, dế nôkố, tung lâp plâi tơnêi ôh tá ai kong têa ki lâi ki pơ-ep, xúa rui hngêi vâ pơto chơ kuăn mơngế ôm hyô, malối cho ăm mơngế kơto rui. A Việt Nam, kơxo# khu rui ki châ hnê pơtâp rế hía rế kơdroh, ki xiâm ga, xua mâu ki păn rui hiăng ăm rui pơto chơ kuăn mơngế, kế tơmeăm lối hơngăm ó. Tâng pơtối ối pêi pro tơdroăng kố, mê tơdroăng ki păn roăng - rak ngăn rui kô ôh tá châ tiô tơdroăng pói rơhêng vâ.

Tie#n sih Tuấn Bendixsen tối ăm ‘nâi, sap ing hơnăm 2018 troh nôkố, Khu xiâm ngăn ‘na kuăn kiâ kong Châu Á a Việt Nam hiăng veăng kum ăm Tíu xiâm păn roăng rak ngăn rui Dak Lak lối 60 rơpâu dollars Mih, dâng 1 rơtal 400 rơtuh liăn vâ tíu xiâm kố veăng kum mâu khu păn roăng rui hơ’leh túa ki ăm rui pơto bu chơ kuăn mơngế, mê kô ăm rui châ xah hêi, pêi pro mâu tơdroăng ki pơro vâ kuăn pơlê châ ngăn.

‘’Ôm hyô ăm mơngế kơto rui kô chiâng ai mâu tơdroăng ki xía vâ ăm mâu tơmối ki kơto. Rêm ngế hiăng ‘nâi, rui cho kuăn kiâ tung kong maluâ hiăng châ ‘mâi pât, mơhriâm, pơtâp la rui xuân ối rak dêi hiâm tuăn hngêng ko xua hiăng hmâ rêh ối tung kong kế, tâng pêi cheăng tơbrêi lơ ing tơdroăng ki vâ tăng kơdrâi kơnốu, ing mê, ga kô ti loi [ă kô pro mâu tơdroăng xâu xía ăm kuăn mơngế. Ngin hiăng hên hdroh tối pơtâng ăm kơvâ ngăn ‘na ôm hyô kong pơlê Dak Lak kal athế pơtê tơdrêng tơdroăng ăm rui pơto chơ kuăn mơngế, kế tơmeăm vâ pôi tá ai tơdroăng xía vâ, [ă xuân vâ pơtối châ păn roăng - rak ngăn rui i tơniăn. Khu pơkuâ ngăn ’na kuăn kiâ kong Châu Á a Việt Nam xuân hiăng pơkâ thế Vi [an hnê ngăn kong pơlê Dak Lak hơ’leh túa ki ăm tơmối kơto rui, mê kal athế ăm rui châ xah ôm hêi [ă kum há liăn ngân vâ pêi pro mâu tơdroăng kố. Tâng pin chiâng pro mâu tơdroăng kố, mê khu rui hngêi kô châ păn roăng, rak ngăn tơniăn [ă châ mơnhông tơ-[rê’’.

Hên mâu kăn tối tiah kố, kal mơjiâng tour ôm hyô tơtro [ă rui ôh tá xê êa ôm hyô kơto ro\ng rui

Hâi lơ 29/7 pơla hdrối kố nah, Khu ngăn ‘na chiâk deăng [ă mơnhông thôn pơlê dêi kong pơlê Dak Lak hiăng tơru\m cheăng [ă Khu ngăn ‘na lâp plâi tơnêi ‘na kring vế kuăn kiâ, tơmeăm kong a Việt Nam hiăng tơku\m po roh hôp séa monhên ngăn tơdroăng ki khoh chiâng ai tơhôu, tơxiăn pơla rui [ă mơngế a Dak Lak. Ki hên, tiô rơkong tơpui tối a roh hôp mê mơnhên, ki xiâm khoh chiâng ai tơdjâk troh tơdroăng ki tơplâ pơla rui [ă kuăn mơngế hdrối kố nah, xua tơdroăng rêh ối dêi rui ôh tá châ tơniăn, kong kế rế hía rế iâ; tơdroăng ki ăm rui pơto chơ kế tơmeăm lối hơngăm, lối tơbrê mê pro rui chiâng rơkăm, rơ-e\n, hêng hôu khoh hnó kơdê tơná kuăn mơngế ki păn roăng.

Vâ châ pơtối rak ngăn rui tơniăn, tơ-[rê [ă kơdroh tơdroăng tơplâ pơla kuăn mơngế [ă rui, ai hên rơkong tối pâ thế [ă Vi [an hnê ngăn kong pơlê Dak Lak kal athế mơjiâng tơniăn tơdroăng rêh ối tung kong [ă mâu tíu ki ăm rui prôk lăm tung kong vâ rui châ pơtối ai kuăn. Pôa Huỳnh Trung Luân - Kăn pơkuâ ngăn tíu xiâm rak vế ngăn rui kong dêi Dak Lak tối mâu troăng hơlâ vâ kơdroh tơdroăng tơxiăn tơpâm dêi rui [ă kuăn mơngế vâ châ pơtối păn roăng - rak ngăn rui châ tơ-[rê tung la ngiâ.

‘’Troăng hơlâ pêi pro ki apoăng, ngin kô mơjiâng 9 khu ki rak ngăn, păn roăng khu rui vâ re\ng châ hnê tối ăm kuăn pơlê a mâu cheăm ki hmâ ai rui lo kâ ’nhê báu prái alâi. Pâ thế Vi [an hnê ngăn kong pơlê Dak Lak roăng rak ngăn kong vâ ăm khu rui rêh ối tung mê vâ khu rui châ ối, rêi nhâ, xah hêi, ai kuăn; klêi mê, hnối mơjiâng pro mâu tơdroăng tơkêa pêi tung ôm hyô ki tơtro, ai tơdjâk troh mâu khu ki păn roăng rak ngăn, ôh tá ăm kuăn mơngế xúa rui vâ pơto chơ kuăn mơngế, kế tơmeăm tiah dế nôkố, mê kal athế ai mâu tơdroăng kum ăm rui châ xah hêi, pro pơro; klêi mê, khu ôm hyô kong pơlê xuân kơdroh tơdroăng ki xúa rui ăm châ xah leh mơd^ng. Pin xuân chiâng xúa um méa rui ki vâ pro pơro ăm khu rui tung hâi leh mơd^ng mê’’.

Tuấn Long chêh

Nhat Lisa tơplôu [ă tơbleăng