{a\ kơlo liăn khế tơniăn 4 rơtuh 500 rơpâu liăn môi khế, tơ’nôm liăn ki to\ng kum ki ê, Y Jo Ry Êban, hdroâng kuăn ngo Rơđế, ối a [uôn Kô Tam, tâ sôk ro [a\ tơdroăng dế pêi a kơpong ôm hyô ngăn kong kế pơlê pơla Kô Tam, pơlê kong kơdrâm {uôn Ma Thuột, Dak Lak. Y Jo Ry tối ăm ‘nâi, hơnăm 2013, mơgêi kơvâ công nghe# thông tin hngêi trung Đăi hok Tây Nguyên, ‘nâi tơdroăng mơjiâng pro tíu ôm hyô hiăng vâ kêi đeăng [a\ rah xo mơngế pêi cheăng, ngoh hiăng nâp hô sơ [a\ châ rah xo.

Klêi kơ’nâi apoăng tá hâi chiâng pêi cheăng, kơnôm ko\ng ti pro tơ’lêi hlâu hnê pêi cheăng ‘na ôm hyô [a\ tơgôu prôa hdroâng kuăn ngo, troh nôkố, hlá pêi hnoăng cheăng cho kih thuât dêi ko\ng ti, Y Jo Ry xuân cho kăn pơkuâ khu mơđah tơbleăng nghe# thuât hdroâng kuăn ngo, đi đo veăng hnê [a\ mơđah tơbleăng ăm tơmối ôm hyô ngăn:

Pêi akố châ trâm hên ngế, ing mâu ngế krâ ối nếo troh mơngế kong têa ê, ing mê kum ivá chiâng tơpui tơno pin gá tơtêk. Drêng tá hâi pêi a Kô Tam mê á tá hâi chói xah mâu prôa môi tiah kố, [a\ á xuân tá hâi ‘nâi to\n chêng lơ chêng kơlá. Laga sap ing mot akố châ khu pơkuâ ko\ng ti pro tơ’lêi hlâu ăm mâu ngế pêi cheăng akố hriâm tơ’nôm cho to\n chêng [a\ tu\m mâu chêng kơlá.

Kô Tam 1

Châ mơjiâng sap khế 3 hơnăm 2013, troh nôkố, kơpong ôm hyô Kô Tam hiăng tăng cheăng pêi ăm vâ chê 100 ngế pêi cheăng, tung mê kơdrâm mơngế pêi cheăng cho vâi kơdrâi mơngế hdroâng kuăn ngo, [a\ tơdroăng cheăng ki hên cho tơdah, pế pơchên kơdrâi, pêi kơdrum, hnê mơhno mâu ngế ôm hyô [a\ hía hé.

Nâ H’ Sinh Êban, hdroâng kuăn ngo Rơđế, ối a [uôn Kmrơng Prong B, cheăm Ea Tu, tối ăm ‘nâi, lối 3 hơnăm pêi cheăng [a\ kơpong ôm hyô Kô Tam, cho ngế hnê mơhno mâu ngế ôm hyô, nâ châ tơ’lêi ti tăng ple\ng khôi túa le\m dêi hdroâng kuăn ngo tơná, ing mê thăm hâk [a\ pói vâ châ tơbleăng mâu khôi túa le\m mê troh tơmối lâp lu. Xua mê, nâ hiăng pơkâ kô pêi cheăng ton xo\n [a\ kơpong ôm hyô kố:

Á hiăng pêi akố mê kho\m pêi ton xo\n [a\ kơpong ôm hyô [a\ kơvâ cheăng kố xuân ai tơdjâk troh kơvâ hriâm ki á hiăng châ hriâm mê cho hriâm tơpui nâl kong têa ê. Á pói vâ thăm hlê ple\ng khôi túa hdroâng kuăn ngo Rơđế dêi tơná [a\ mâu hdroâng kuăn ngo ki ê akố tối phá xêh [a\ mâu hdroâng kuăn ngo Việt Nam tối tơchuôm. Má péa nếo á vâ thăm ‘nâi tơ’nôm ‘na tơpui tơno, pơchuât [a\ mâu tơdroăng tơpui nâl kong têa ê vâ á kô tơbleăng ăm tung tơnêi têa tê mê troh tá kong têa ê ‘nâi khôi túa le\m dêi tơná nếo.

Kô Tam 2

Cho mâu ngế kuăn pơlê bu hmâ [a\ tơdroăng pêi chiâk deăng, laga drêng châ tơdah xo pêi cheăng, klêi kơ’nâi 2 troh 3 khế hnê pêi cheăng, hên mơngế pêi cheăng a Kô Tam hiăng ‘nâi pêi ôm hyô [a\ chôa ‘lâng rơkê tung rak ngăn loăng ki mơnâ mâ ngăn, tơbleăng khôi túa le\m, pế pơchên kơchâi kâ tiô khôi dêi vâi krâ dêi hdroâng kuăn ngo tơná [a\ hía hé. Tơdroăng achê [a\ kum vâi pêi lo liăn tơniăn  vâ kum tung tơdroăng rêh ối [a\ kơxo# liăn hriâm tâp ăm kuăn ‘ne\ng.

Nâ Đỗ Thị Trang, ối a kho#i 4, bêng Tân Hòa, sôk ro tối ăm ‘nâi, hdrối nah xua ôh tá ai tơnêi pêi chiâk deăng xua mê nâ bu pêi cheăng vâi, pêi lo liăn ôh tá tơniăn. Sap ing mot pêi a kơpong ôm hyô Kô Tam, [a\ châ kâ liăn 3 rơtuh 500 rơpâu liăn rêm khế, nâ ai liăn rak ngăn dêi 2 ngế kuăn ối ku\n dế hriâm:

Ko\ng ti pro tơ’lêi hlâu ăm tâi tâng nâ o mơngế Xuăn xuân môi tiah mơngế hdroâng kuăn ngo ai tơdroăng rêh ối tơniăn. Xua mâu ngế ôh tá ai cheăng pêi, mê nâ o mot akố pêi tơdroăng rêh ối tơniăn, pêi lo châ liăn khế tơniăn [a\ xuân ai liăn ăm kuăn hriâm tâp troh tá tui lui.

Jâ Nguyễn Thị Ngọc Anh, Kăn hnê ngăn Ho#i đông pơkuâ Ko\ng ti tơlo liăn cheăng ôm hyô pơlê pơla Kô Tam tối ăm ‘nâi, ki hên mơngế pêi cheăng dêi Ko\ng ti cho kuăn pơlê rêh ối a mâu pơlê rơtâ tá kơpong, tơdroăng rêh ối dêi vâi ối pá puât.

Vâ mơngế pêi cheăng hmiên tuăn pêi cheăng, Ko\ng ti hiăng pro tơ’lêi hlâu hnê cheăng pêi troh pêi pro tu\m mâu troăng hơlâ to\ng kum mơngế pêi cheăng môi tiah nâp baoh hiêm, hbrâ tu\m kế tơmeăm sap tung pêi cheăng, lăm kơ-êng mơhnhôk mâu ngế pêi cheăng drêng tamo châi lơ diâp kế tơmeăm khoăng ăm ko\ng nhân tung mâu roh leh, Têt; to\ng kum ăm hên mâu ngế pêi cheăng kal mung liăn, ôh tá xo liăn laih vâ mơjiâng pro hngêi ối:

Kô Tam 3

Ngin hiăng tơku\m tung tơdroăng hnê tơ’nôm ăm mâu vâi o vâ vâi o ai cheăng pêi tơniăn ton xo\n tơdrêng amê mơnhông khôi túa le\m dêi mâu vâi o a kố [a\ ing tơdroăng mơnhông mê, mê ko\ng ti xuân ai kơxo# liăn mơhá vâ ing mê mâu vâi o xuân châ pơxúa ing mê.

{a\ tơdroăng rêh ối dêi mâu vâi o ing pêi chiâk deăng pêi lo liăn ôh tá châ hên, mê nôkố mâu vâi o hiăng châ tơdah liăn khế xuân hên a ko\ng ti, tơdrêng amê tơmối ôm hyô xuân mơhá liăn ăm mâu vâi o hên.Tơdroăng rêh ối rế hía rế châ tơtêk, ôh tá xê to mâu ngế pêi cheăng a kơpong ôm hyô Kô Tâm mê tá kuăn pơlê rơtâ tá xuân châ pơxúa ing kơpong ôm hyô kố’’.

Pro pơxúa drêng tơ’lêi hlâu ‘na kong kế [a\ kuăn mơngế, kơpong ôm hyô ngăn kong kế khôi túa le\m pơlê pơla Kô Tam hiăng tăng troăng prôk ki tơtro vâ pêi lo liăn ăm dêi tơná, hlá tăng tơ’nôm cheanưg pêi ăm hên ngế. Tơdroăng ki mơjiâng dêi kơpong ôm hyô ngăn kong kế mơhno túa le\m pơlê pơla Kô Tam hiăng kum hên tung tơdroăng tăng cheăng pêi ăm mâu ngế pêi cheăng cho hdroâng kuăn ngo tung kong pơlê.

H’Xíu Hmok chêh

A Sa Ly tơplôu [a\ tơbleăng