Hơnăm 2017, kơvâ ngăn ‘na chiâk deăng châ pêi hên tơdroăng ki tơ-[rê tung tơdroăng pro rak krúa kế kâ [ă kế tơmeăm tơ-[rê. Khu rak ngăn ‘na ki tơ-[rê kế tơmeăm ing chiâk deăng nhâ loăng kong kế [ă ká xi xo\ng ăm ‘nâi, klêi séa ngăn ai 97% tíu pêi pro, tê mơdró kế tơmeăm pêi lo ing chiâk deăng nhâ loăng kong kế, ká xi xo\ng châ séa ngăn tro tiô pơkâ ‘na tơdroăng pro tơniăn krúa kế kâ, tâk vâ chê 7% tâng vâ pơchông [ă hơnăm 2016. Tâi tâng mâu kong pơlê hiăng tơbleăng, mơhnhôk, to\ng kum pêi pêt, păn ká xi xo\ng tiô pơkâ VietGAP, kơdroh tơdroăng xúa trếo ki tro mơdât oh tá ăm xúa tung che\m mơnăn, che\m ká xi xo\ng.

Tơbleăng pơkâ ‘’pêi tơniăn krúa kế kâ tung kơvâ pêi chiâk deăng hơnăm 2018’’, mâu khu râ pơkuâ cheăng kal mơdêk hnoăng cheăng séa ngăn xo mơnúa ngăn túa, séa ngăn tơdrêng a mâu tíu pêi pro pơtê tơdroăng ki pro oh tá krúa kế kâ, mơtiah: xúa kháng sinh tung ká xi xo\ng, pâk pơkeăng ăm koi a chu [ă hên ki ê. Hnê tối pro hơ’lêh ‘na ki hlê ple\ng [ă mơngế ki pêi pro, tê mơdró [ă tê tơmeăm pêi lo ing chiâk deăng; pơkâ mâu troăng hơlâ vâ mơdêk mâu túa pêi lo kế tơmeăm ing chiâk deăng krúa, tơ’mot tơ’nôm khu mơdró ‘no liăn tung pêi pêt tơmeăm, rak tơniăn krúa [ă hên ki ê. Pôa Triệu Quốc Đạt, kăn pơkuâ ngăn ‘na chiâk deăng [ă mơnhông mơdêk thôn pơlê dêi kong pơlê Hà Nam pâ thế:

‘’Pơkâ môi luât to\ng kum ai tu\m kơlo ăm mâu tíu pêi pro kế kâ kơchâi plâi pôm krúa tiô tơdroăng pơkâ pê lo tơmeăm. Klêi hnê mơhno [ă tơku\m ‘na mâu tơdroăng tơku\m tung hnê pêi mâu tơdroăng cheăng chêh [ai, xup um tơdroăng cheăng dêi mâu kăn [o# ki pêi ‘na séa ngăn vâ tơniăn krúa kế kâ a bêng cheăm, mâu ki hmâ pêi tơdroăng cheăng kố xuân ối trâm hên xahpá. Pâ thế khu xiâm pơkâ luât vâ ngin tơbleăng hnê ăm mâu ngế cheăng séa ngăn vâ ai tiô tơdroăng tối kơpêng ‘na mâu tơdroăng cheăng mê’’.

Pôa Vũ Văn Tám, Kăn pho\ ngăn ‘na chiâk deăng [ă mơnhông mơdêk thôn pơlê ăm ‘nâi, hơnăm 2018, mâu khu pêi cheăng pơtối tơbleăng tơdroăng pơkâ pro rak tơniăn krúa kế kâ rơtế [ă tơdroăng ‘mâi hơ’lêh kơvâ cheăng [ă mơjiâng thôn pơlê rêh ối cheăng kâ tiô túa nếo. Tơku\m tí tăng ‘nâi ple\ng vâ châ hlo pơxâu phâk mâu ngế ki pro xôi lơ xúa pơkeăng xôh, pơkeăng che\m mơnăn, trếo pơkeăng, kháng sinh tung pêi chiâk deăng, păn ká xi xo\ng. Thế rak tơniăn krúa kế kâ [ă mâu khu tơmeăm ối drêh, mơngế ki pêi pro tê mơdró, tíu kơdê, chêh, siê hơ’nêh mâm, tung pơla klêi Têt Lo hơnăm nếo Mậu Tuất 2018. Pôa Vũ Văn Tám, Kăn pho\ hnê ngăn pâ thế:

‘’Mâu kong pơlê mơdêk hnoăng cheăng séa ngăn pơreăng, tơku\m a tơdroăng séa ngăn tơdrêng a mâu tíu pêi pro, ki xo ‘măn hdrối mâu kế tơmeăm, kế kâ vâ tê. Malối, khu séa ngăn thế ngăn tơdrêng [ă mâu tíu poh xâ hơ’nêh, mâu kuăn kiâ ki ối rêh, tơmeăm kâ ối drêh, pro ti lâi mâu tơmeăm kâ mê thế krúa le\m troh mơngế ki rôe kâ hmiân tuăn. Pak^ng mê, tơbleăng [ă tơku\m mơhno mâu kế kâ krúa ki hiăng châ séa ngăn [ă mơngế ki rôe kâ.

Minh Long chêh

Gương tơplôu [ă tơbleăng