O Rơ Mah H’Win, hok tro lâm 6, hngêi trung râ má péa Nguyễn Trãi, ối a thôn Mook Đen 2, cheăm Ia Dom, tơring Đức Cơ, kong pơlê Gia Lai kuăn tê nôu lêk lôi drêng o tá hâi châ 1 hơnăm. Pâ xo xăng nếo lôi 3 nâ o H’Win rak ruô dêi pó tăng xêh kế kâ rêm hâi. Tăng ôh tá bê kế kâ, hơnăm hriâm lâm 2, H’Win vâ lôi pơtê hriâm, pêt pôm, pêt alâi [a\ ngoh nâ. Laga mơhúa khât, H’Win châ mâu mô đo#i gâk kring tíu tơkăng kong troh a hngêi mơhnhôk [a\ kum ăm hmê kâ a đông vâ o hmiên tuăn troh a hngêi trung.

Lối 5 hơnăm hiăng hluâ, H’Win ôh tá xê to hmiên hriâm troh hngêi trung, hên hơnăm pơtối cho hok tro rơkê dêi lâm mê ối hriâm hên tơdroăng ki rơkê, tơtro ing mâu tăm mô đo#i gâk kring tíu tơkăng kong. H’Win hơ’muăn:

Kế kâ a kố kơhiêm ‘nâng, hên kế kâ ki a hngêi á muăn ôh tá ai, mê mâu tăm mô đo#i pế pơchên ăm á muăn ká, pơtih hơ’nêh [a\ kơtâ. Mâu tăm hnê ngin kuăn, drêng troh a kố mê koh hmât mơngế nho\ng, ngế tăm, ngế meh, pú hmâ, thái cô, pâ phep mâu tăm drêng pêi tơdroăng klâi ‘lo.

Ing bu ai 9 ngế muăn, nôkố hơpiâp kâ nhua#m pâ dế tơdah păn ăm kâ hmê kơhâi [a\ 14 ngế muăn ối ku\n, pơrá cho mâu vâi muăn mơngế Jarai ai tơdroăng rêh ối pá puât tung cheăm. Vâ pơtối pêi tơdroăng hơpiâp pế pơchên hmê kơchâi kâ, rêm khế, rêm khu kăn pơkuâ đông veăng tơlo xêh 200 rơpâu liăn, mâu sih quan, khu lêng veăng tơlo xêh 100 môi ngế ing liăn khế dêi tơná.

Riên sap khế 6/2012, tâi tâng kơxo# liăn vâ pơtối pế pơchên hmê kơchâi hiăng tâk lối 400 rơtuh liăn. Laga mơni tơdroăng ki kơnía git tâ mê, troh [a\ hơpiâp kâ kố, mâu vâi muăn ku\n ôh tá kơmái drêng hlo mơngế ki ê hơ-ui, pak^ng tơdroăng tơdâng tơ’mô kế kâ bê trếo piê kơhiêm ăm vâi muăn, mâu mô đo#i gâk kring tíu tơkăng đi đo hlê ple\ng pro vâi muăn sôk ro vâ hnê, pơchân mâu muăn ối ku\n.

Tiah mê, mâu muăn châ hnê ‘na tơdroăng rêh ối rêm hâi, rêh ối tơtro. Mot hơnăm hriâm nếo, mâu vâi muăn pơrá châ hơbruô ăm kơtong tâ mơ-éa, kơxop mơ-éa hriâm [a\ mơ-éa chêh nếo, mơ’nui hơnăm muăn ki lâi hriâm rơkê pơrá châ kheăn kơdeăn [a\ veăng mâu roh lăm ngăn troăng tíu tơkăng kong, tơneăn kong vâ ti tăng ‘na hnoăng pơkuâ tíu tơkăng kong dêi tơnêi têa tơná.

Pak^ng mê, đông ối pơtroh kăn [o# séa ngăn tơdroăng hriâm tâp dêi mâu vâi muăn, ing mê, tơru\m cheăng krá tơniăn [a\ hngêi trung tung tơdroăng đi đo ai tu\m hok tro troh hngêi trung. Cô Nguyễn Thị Kim Yến, Pho\ pơkuâ hngêi trung râ má péa Nguyễn Trãi, cheăm Ia Dom, tơring Đức Cơ tối ăm ‘nâi:

Pơtih, hâi kố ôh tá hlo mâu vâi muăn troh a lâm mê ngin krếo phôn, mê mâu tăm mô đo#i tiâ teăm tơdrêng. Má péa mâu muăn pơrá loi nguăn, ‘na hiêm mơno, tơdroăng trâm tơpui pú hmâ, mơgrúa châ chăn pơrá châ mâu tăm mô đo#i hnê.

Klêi kơ’nâi 5 hơnăm châ pơtối pêi, mơnhông tơtêk, a mơ’nui hơnăm 2017 kố nah, túa hơpiâp kâ nhua#m pâ dêi đông mô đo#i gâk kring tíu tơkăng kong tíu tê mơdró [a\ lâp plâi tơnêi Lệ Thanh hiăng châ kheăn kơdeăn a Hneăng hôp mơgêi tơdroăng ‘’Rơtế thái cô, kum vâi o troh hngêi trung’’ xua Khu xiâm pơkuâ mô đo#i gâk kriung tíu tơkăng kong, Khu xiâm pơkuâ hnê hriâm [a\ Hnê mơjiâng tuăn ngôa rơkê [a\ Khu xiâm pơkuâ droh rơtăm tơku\m po.

Tơdrêng amê, Khu xiâm pơkuâ Mô đo#i gâk kring tíu tơkăng kong kheăn kơdeăn kố cho túa pêi troh lâp pơlê pơla, ai pơxúa rơkê [a\ kal po rơdâ tung lâp khu lêng. Pôa Hồ Đình Ký, Pho\ pơkuâ hnê ngăn cheăng Đảng cheăm Ia Dom, tơring Đức Cơ tối:

Sap ing hdrối nah troh nôkố, mâu mô đo#i hiăng mơnhông hnoăng cheăng kum mâu vâi o ôu kâ, hriâm, kơdroh tơdroăng hok tro lôi pơtê hriâm tung thôn. Ki rơhêng vâ tối [a\ mâu vâi o ối tung rơpo\ng kơtiê, hên vâi o hiăng ‘nâi tơmiât rơkê tơtro, krá chân, hriâm troh râ má pái, ai o hiăng hriâm trung ca#p. Tơdroăng veăng kum mê hiăng mơhnhôk ăm mâu vâi o, xuân môi tiah tơdroăng ki tơmiât le\m tro khât ‘nâng dêi kuăn pơlê [a\ khu mô đo#i gâk kring tíu tơkăng kong.

Nguyễn Thảo chêh

A Sa Ly tơplôu [a\ tơbleăng