Tung mâu hâi apoăng vâ chê Têt Lo hơnăm nếo Mậu Tuất 2018, rơpo\ng hngêi ngoh A Kin ối a pơlê Đăk Đông, cheăm Ngọc Tụ, tơring Đăk Tô, kong pơlê Kon Tum châ to dêi hngêi nếo le\m hlối krá rơdâ. Tối tơdroăng ki sôk ro ngoh A Kin ăm ‘nâi, ôh tá tơmiât dêi tơná châ pro hngêi, xua rơpo\ng hngêi kơtiê, hmê kâ pá ai bê.

Châ mơjiâng pro hngêi [ă kơxo# liăn sap ing 30 rơtuh liăn, xua Vi [an Măt tra#n tơnêi têa Việt Nam kong pơlê Kon Tum to\ng kum pro rơtế [ă 17 tơtuh kơxo# liăn dêi rơpo\ng hngêi ‘măn kơd^ng [ă hnối ai hnoăng veăng pêi pro dêi vâi krâ nho\ng o tung pơlê, mê hiăng châ mơjiâng hngêi ki nếo kố, kum ăm rơpo\ng ngoh A Kin ing mâu hâi Têt kố pá ai xếo tơdroăng rêh ối tung hngêi ki pơtân.

Tung hngêi ki ru\m tuăn ối xú puâ ki pik, mâu tơmeăm bruô ăm ing mâu khu tơru\m cheăng, rêm râ cheăng, mâu khu hiăng pro hâi Têt re\ng troh [ă rơpo\ng hngêi ngoh. Ngoh A Kin sôk ro, tối:

‘’Nôkố á hiăng ai hngêi, á hlo rơpo\ng hngêi xuân hiăng sôk ro, xuân hiăng tâ hơniâp tung on veăng rơpo\ng hngêi. Hdrối nah xahpá, pro hngêi ối pơtân, nôkố Tơnêi têa to\ng kum pro ăm á, á mơnê hên ’nâng. Xo ah hmôi á kô mơ-eăm pêi cheăng kâ vâ thăm rế mơnhông tâ nếo. Á kô mơ-eăm cheăng hên tâ nếo’’.

Vâ hên rơpo\ng hngêi ai tơ’nôm tơdroăng sôk ro Têt, ôh tá ai rơpo\ng kơtiê ki lâi ki pá tro kơklêa xua oh tá ai kế kâ tung rôh Têt, Khu kăn pơkuâ 102 to cheăm, bêng, pơlê kân dêi kong pơlê Kon Tum hiăng po môi rôh séa ngăn tơrêm [ă troăng hơlâ ‘’Têt troh a hngêi, tơgôu péa rêm rơpo\ng’’ chêh inâi tơrêm rơpo\ng kuăn pơlê ki kơklêa [ă vâ chê kơklêa.

{ă mâu cheăm hơngế hơngo, pơlê cheăm kơpong hdroâng kuăn ngo [ă kơpong tíu tơkăng kong, tơdroăng to\ng kum Têt ăm mâu rơpo\ng kơtiê châ pơcháu ăm mâu kăn tơring, cheăm, khu cheăng ki pro a tơring, cheăm mê [ă mâu tíu tơru\m pro nho\ng o [ă tơrêm to cheăm, thôn pơlê lăm pôu, mơhnhôk.

Pôa A Nhập, Kăn pho\ hnê ngăn Vi [an cheăm tíu tơkăng kong Đăk Blô, tơring Đăk Glei, cheăm ki ai vâ chê 400 rơpo\ng kuăn pơlê hdroâng kuăn ngo Jeh - Triêng, tung mê ai 160 rơpo\ng kơtiê, ăm ‘nâi:

‘’Nôkố mâu kuăn pơlê, rơpo\ng kơtiê hiăng ai inâi châ xo tơmeăm Têt, sap apoăng khế 2 hiăng pơxiâm bruô tơmeăm ăm mâu rơpo\ng kơtiê. Xuân hiăng mơnhên ngăn mâu rơpo\ng kơtiê ki nhôm kô ối kơklêa tung rôh Têt.

Pak^ng mê, ai troăng hơlâ hlê mơhno tơdjuôm khu pơkuâ ngăn Đảng ủy hnê mơhno dế hbrâ hâi leh pro kơ-[ăn tơxông a 4/4 to thôn ki kơtiê xahpá ó, rơpo\ng kơtiê hiăng châ tơmâng ngăn, to\ng kum. Tâi tâng mâu rơpo\ng kơtiê kô châ tơdah Têt, ai hmê kâ lơ ai tơmeăm ki bruô ăm tung roh Têt’’.

Xuân a tơring Đăk Glei, môi tung mâu tơring kơpong hơngế hơngo má môi dêi kong pơlê Kon Tum, tơdroăng rak tơniăn ôh tá lôi ai rơpo\ng ki lâi trâm tro kơklêa, lơ hngiú tung roh Têt lo hơnăm nếo, mê cho hnoăng cheăng dế châ mâu kăn tơring pơkâ pêi pro.

Pơla hdrối kố nah, tơring xuân hiăng ‘no 500 rơtuh liăn rôe vâ chê 1 rơpâu plâ bung [ă lối 700 plâ hmân ếo tơtô ăm mâu kuăn pơlê dêi 6 to cheăm peăng kơnho\ng tơring, mê cho: Mường Hoong, Ngọc Linh, Xốp, Đăk Choong, Đăk Blô [ă Đăk Man.

Pôa A Thanh Sắc, Ngế pơkuâ [ơrô ngăn cheăng pêi, mô đo#i rong [ă pơlê pơla dêi tơring ăm ‘nâi, to [ă mâu rơpo\ng kơtiê, mâu ngế châ to\ng kum mê mâu khu pơkuâ cheăng hiăng pơkâ rak tơniăn ăm rơpo\ng kuăn pơlê ki lâi xuân châ kâ Têt sôk ro:

‘’Ngin pâ thế to\ng kum ăm kuăn pơlê ki kơklêa tung roh Têt, kum ăm 1 rơpâu 12 rơpo\ng [ă 61 rơpâu 215 kg phái, rêm pơ’leăng mâ mơngế châ xo 15 kg. 120 ngế kơtiê nôkố tơring hiăng ăm liăn tâi tâng ai 24 rơtuh, rêm hnoăng 200 rơpâu liăn. Ngin mơ-eăm pêi tro tơdroăng kố vâ tơring Đăk Glêi kô ôh tá ai rơpo\ng kơ klêa [ă hngiú tung pơla Têt’’.

Rơtế [ă mâu kăn tơring, cheăm,mê ối ai hnoăng veăng pêi kơhnâ khât dêi mâu kơ koan, tíu pơkuâ kơvâ cheăng, khu mơdró [ă khu tơru\m cheăng, mâu râ cheăng tung tơdroăng to\ng kum Têt, ing mê hiăng pro mâu ngế kơtiê a Kon Tum châ tơtô tung hiâm mơno.

Hơnăm kố a tâi tâng mâu pơlê hdroâng kuăn ngo tung kong pơlê xuân po hâi leh lu\m pro kơ-[ăn tơxông. Ki xiâm cho mơjiâng ăm sôk ro tung hâi Têt, tơdah rơnó Hơngui hlối tơniăn ăm mâu rơpo\ng kơtiê, ki iâ bruô 2 to kơ-[ăn tơxông lu\m hlá priât kâ hâi Têt.

Hên rôh lăm pôu ngăn Têt a mâu hdroâng kuăn ngo kơtiê a kong pơlê Kon Tum pơrá hlo hiăng châ pêi pro tung mâu hâi hiăng luâ. Pôa A Vượng, Kăn pơkuâ hnê ngăn Đảng tơring Đăk Hà, ăm ‘nâi:

‘’Môi péa khế achê kố ai hên khu ki lăm to\ng kum troh tơru\m [ă tơring bruô tơmeăm ăm mâu rơpo\ng kơtiê, rơpo\ng hdroâng kuăn ngo tung tơring. Vi [an tơring, klêi mê Măt tra#n tơring xuân hiăng ai hlá mơ-éa chêh inâi kuăn pơlê ăm mâu khu mơdró Tơnêi têa, mâu khu mơdró krê dêi kuăn pơlê, mâu ngế ki ai tuăn hơ-ui tung tơring.

Pak^ng mê, tơring xuân mơhnhôk tung mâu kăn [o#,mâu cheăng tơnêi têa, rêm ngế ki vâ iâ veăng tơlo 50 rơpâu liăn vâ po hâi leh  lu\m pro kơ-[ăn tơxông a mâu thôn pơlê, kơpong hdroâng kuăn ngo ăm kuăn pơlê kâ Têt’’.

Ôh tá xê to Têt châ tơku\m ro rih, mê ôi cho Têt hnê tối, Têt hơ-ui pâ, tung rôh Têt Lo hơnăm nếo Mậu Tuất 2018 kô ai dâng 43 rơpâu pơ’leăng mâ mơngế [ă lối 34 rơpâu 500 rơpo\ng kơtiê [ă vâ chê kơtiê a kong pơlê Kon Tum châ bruô kum phái rơtế [ă liăn, tơmeăm vâ tơdah Têt. ‘’Mơjiâng Têt troh kơpong hơngế hơngo’’, ‘’Djâ Têt troh [ă mâu kơtiê’’ dế cho hnoăng cheăng pêi ki kal châ kong pơlê Kon Tum pê klêi hdrối vâ troh rơnó Hơngui hơnăm nếo.

Khoa Điềm chêh

Gương tơplôu [ă tơbleăng