Ngế droh duăng le\m to rơxế tuh tuh

Xuân môi tiah mâu vâi droh ki ê a [uôn Sút M’đưng, cheăm }ư Sê, tơring }ư\ Mgar, kong pơlê Dak Lak, mơgêi râ má pái phôh thong, H’Min Niê ối a hngêi kum dêi nôu pâ pêi chiâk pêi deăng, klêi mê xo on veăng, ai kuăn.

Laga hlo nâ tơná cho H’Hen Niê mơ-eăm hriâm to lâm kân, klêi mê tăng cheăng pêi, rêh ối hơngế ing hngêi, lăm tơ’noăng [a\ châ rah xo cho ngế droh rơduăng le\m Việt Nam, tuăn tơmiât dêi H’Min hiăng chôa ‘lâng hơ’lêh.

H’Min tối, [a\ tơdroăng kơdo mơ-eăm [a\ tâ hâk mơnâ ing nâ dêi tơná, mê kô mơ-eăm vâ rêh ối le\m tro tâ, kơhnâ khât tâ [a\ hnê kuăn ‘ne\ng vâ vâi kuăn tơná la ngiâ ai tơdroăng rêh ối le\m tro tâ.

‘’Nâ H’Hen cho môi ngế ki kơhnâ rơkê ‘nâng, môi ngế ‘nâi kum, pâ nhuo#m kơ nôu pâ, nho\ng o tung rơpo\ng. Nah á cho môi ngế ôh tá xiâp, ôh tá rơkê môi tiah nâ á, nôkố á xuân hiăng hơ’lêh troăng tơmiât dêi tơná, ‘nâi kơdo mơ-eăm hên tâ. La ngiâ á ôh tá ‘nâi môi tiah lâi, laga á tơmiât la ngiâ kuăn kơdrâi á kô mơ-eăm rak ngăn krâ khât vâ kuăn ‘ne\ng á ai tơdroăng rêh ối le\m tro tâ’’.

Tơdroăng ngế droh Rơđế - H’Hen Niê châ rah cho ngế droh châ rơduăng le\m hơnăm 2017 hiăng chiâng tơdroăng sôk ro [a\ hâk tơngăm păng ‘nâng dêi tơná ga [a\ rơpo\ng hngêi, mê ối cho lâp hdroâng mơngế Rơđế a mâu pơlê cheăm dêi kong pơlê Dak Lak.

Ngế droh duăng le\m diêp hnoăng liăn hriâm rơkê

Tơdrêng [a\ tơdroăng sôk ro, mâu ngế krâ tung pơlê ngăn H’Hen Niê cho um méa vâ djâ troăng pơchân tối hnê kuăn ‘ne\ng, cháu chái dêi tơná. Pôa H’Wiu, krâ pơlê [uôn Sút Mđưng, cheăm }ư\ Sê, tơring }ư\ Mgar, kong pơlê Dak Lak tối ăm ‘nâi:

‘’Mơngế Rơđế ngin ai H’Hen Niê cho ngế apoăng châ tơ-[rê tiah mê, sap ing ối ku\n troh nôkố cho roh apoăng nếo hlo ai môi ngế rơkê môi tiah mê, xua mê á sôk ro ‘nâng, ôh tá xê to á tê mê lâp pơlê cheăm, tơring, kong pơlê pơrá sôk ro. Ing mê, á xuân pói vâ tâi tâng mâu vâi droh thế kơdo mơ-eăm tiô H’Hen, mơ-eăm hriâm rơkê vâ rơtế kum mơjiâng pơlê pơla rế hía rế kro niân, le\m ro ó luâ tâ mê nếo’’.

Tung roh vêh pôu dêi pơlê apoăng klêi kơ’nâi châ rah cho ngế droh rơduăng le\m, H’Hen Niê hiăng ai hên tơdroăng ki pro pơxúa a tơnêi tíu tơná kot mâ [a\ xông kân a tơring }ư\ Mgar, kong pơlê Dak Lak.

H’Hen hiăng ai 2 roh trâm tơpui tơno, kum mơhnhôk vâi o, khu rơxông nếo tung pơlê cheăm kơdo mơ-eăm tơkâ hluâ pá puât, athế kơhnâ hriâm tâp, pêi pro tiô dêi tơdroăng pói vâ tơná.

{a\ tơpui tơno chôa ‘lâng, rơmuăn le\m, tá hiâm mơno, laga mâu tơdroăng ki ai khât ing tơdroăng ki tơkâ hluâ [a\ mâu tơdroăng rêh ối pá puât hdrối mê hía nah, mê nôkố H’Hen hiăng kum rơxông ối nếo, ki má lối droh rơtăm tung pơlê thăm rế mơ-eăm tung mơnhông rêh ối vâ ti tăng [a\ pêi tiô dêi tơdroăng tơná pói vâ, hâk mơnâ.

Cho môi ngế rơtăm rêh ối rơtế tung môi to cheăm, ngoh Y Doal Niê, ối a cheăm }ư\ Sê, tơring }ư\ Mgar tâ ía ‘nâng kơ H’Hen Niê xua tung pơlê dêi ngoh nôkố preăng ai mơngế rơxông nếo, ki rơhêng vâ tối,  cho [ă vâi kơdrâi, iâ hlo ai tơdroăng pói vâ [a\ kho\m mơ-eăm tiô tơdroăng hâk vâ dêi tơná.

Xua mê, H’Hen Niê chiâng um méa ki djâ troăng ahdrối ăm hên rơxông ối nếo ngăn [a\ mơhriâm [ối.

‘’Ing um méa dêi nâ mê á hlo rơxông ối nếo nôkố kal thế hriâm tiô [ối môi tiah môi um méa ki bâ eăng, kô chiâng hriâm tiô [ối nâ ‘na túa hriâm [a\ mơ-eăm tiô dêi tơdroăng tơná hâk vâ. Tâng môi tiah hdrối,  nôkố khu rơxông tung pơlê á mê tơdroăng ki kơdo mơ-eăm, hâk vâ tăng mơjiâng rêh ối nếo tá hâi hên, ôh tá hâi khên tiô dêi tơdroăng tơná pói vâ. Xua mê, xuân ối hên tơdroăng tá kâi troh’’.

Tiô troăng tơmiât dêi H’Hen Niê, ngế droh châ rơduăng le\m dêi tơná xuân le\m tung hiâm mơno dêi pơlê pơla, ôh tá xê to le\m ing tơdroăng châm điêm dêi khu ki po tơ’noăng.

Xua mê, H’Hen Niê đi đo vâ pêi pro mâu tơdroăng le\m môi tiah ki eăng kơnhéa dêi môk ngế droh le\m rơduăng; rêh ối pâ nhuo#m [a\ kum vâi krâ-nho\ng o. Tơdroăng apoăng kô chiâng pêi pro mê cho pro hên ngế hâk vâ, ki má lối cho [ă vâi droh rơtăm tung tơdroăng hriâm tâp, lo pakong vâ tiô tơdroăng hâk vâ [a\ pói vâ dêi tơná.

Tối ‘na mâu tơdroăng vâ pêi tung la ngiâ, H’Hen Niê ăm ‘nâi, kô vâ mơ-eăm pêi kêi đeăng hnoăng cheăng dêi hneăng ngế droh rơduăng le\m dêi tơná, pơtối rơtế mơhnhôk khu rơxông ối nếo tung pơlê, vâ kum mâu vâi o châ hriâm tâp [a\ ai hiâm mơno kâi chân vâ mơ-eăm tơkâ luâ tơdroăng pá, prôk to pá ngiâ.

‘’Păng ‘nâng, á vâ dêi tơná chiâng môi ngế droh châ le\m rơduăng, vâ ro ăm pơlê pơla, mê á đi đo pói vâ kô mơdoh chôu hên má môi ăm pơlê pơla. {a\ tơná á, mê á kô pơtối pêi cheăng rơtế [a\ tâi tâng mâu vâi o păn roăng mâu tơdroăng pói vâ, cho kum mâu hnoăng liăn hriâm rơkê ki á hiăng diâp ăm. {a\ ối diâp hnoăng liăn hriâm rơkê 3 hơnăm ăm mâu vâi o, mê kố cho tơdroăng ki á hlo hiăng pêi châ tơ-[rê. Á kô rơtế tâi tâng [ă mâu vâi o, ing tơdroăng hnê mơhno, pói vâ lơ tơdroăng cheăng kâ dêi mâu vâi o la ngiâ ah. Á pói vâ tâi tâng mâu rơxông ối nếo kô châ rêh ối, kơhnâ hriâm tâp a tíu ki rơkê le\m má môi [a\ kô mơ-eăm kêi đeăng hnoăng hriâm tâp dêi tơná’’.

Ing tơdroăng ki kơdo mơ-eăm ing tíu a’nâi troh tíu hiăng châ tơ-[rê, ngế droh châ rơduăng le\m H’Hen Niê hiăng chiâng xiâm kối vâ mơhnhôk khu rơxông ối nếo hâk vâ mơ-eăm, ki rơhêng vâ tối cho mâu ngế droh rơtăm, vâi o pho#m xông kân dêi hdroâng kuăn ngo a mâu pơlê cheăm a kong pơlê Dak Lak.

H’Xíu H’Mok chêh

A Sa Ly tơplôu [a\ tơbleăng