Pôa Phan Văn Khải, Ngế pro xiâm hnê ngăn tơnêi têa hneăng hdrối

Tung hiêm mơno dêi hên kuăn pơlê, mơngế rơkê cheăng kâ, tung pơla pôa Phan Văn Khải to pro Ngế pro xiâm hnê ngăn Chin phuh, pôa hiăng ai hên tơdroăng veăng kum ăm tơnêi têa cho ngế ki ai troăng ngăn hơhngế, kum kal khât tung tơdroăng mơnhông mơdêk cheăng kâ tơnêi têa.

Pôa Phan Văn Khải, Ngế pro xiâm hnê ngăn tơnêi têa hneăng hdrối nah châ kheăn kơdeăn, ki má lối cho tơdroăng cheăng kâ Việt Nam tung mâu hơnăm khế pá puât dêi rơxông apoăng mot tơru\m cheăng [a\ kơchơ tê mơdró lâp plâi tơnêi pro tơ’lêi hlâu.

Hơnăm 2005, pôa Phan Văn Khải, Ngế pro xiâm hnê ngăn tơnêi têa troh a kong têa Mih klăng roh leh tơbâ 10 hơnăm tơ’lêi hlâu tơru\m cheăng Việt – Mih.

Tiên sih Vũ Quốc Tuấn, Ngế ki kum cheăng dêi Ngế pro xiâm tối, pôa Phan Văn Khải cho ngế châ hnê mơjiâng rơkê, pêi cheăng rơkê tơtro, ki rơhêng vâ tối ‘nâi tơmâng mâu tơdroăng tơpui tối, hnê mơhno, ki rơhêng vâ tối cho ti tăng mâu túa tơleăng pá puât ăm khu tê mơdró. Sap ing hơnăm apoăng drêng luât khu tê mơdró hơnăm 2000 xêt khât, pôa Phan Văn Khải hiăng xut tah 240 mơ-éa phep ki kuăn.

Mơhé vâ xut tah mâu mơ-éa phep kố ôh tá tơ’lêi hlâu, thế pêi cheăng [a\ mâu Khu xiâm, kơvâ cheăng, ai drêng thế mơ-eăm pro kơtăng khât nếo kâi xut tah. Tiên sih Vũ Quốc Tuấn hơ’muăn:

‘’Ngế pro xiâm cho ngế apoăng k^ pơkâ mơnhông khu tê mơdró ku\n [a\ krâ kơvâ dêi Việt Nam, hơnăm 2001, pơkâ apoăng ‘na khu tê mơdró ku\n [a\ krâ kơvâ dêi tơnêi têa xua pôa Phan Văn Khải k^ tiô troăng tơmiât dêi Khu hriăn ple\ng drêng mê nah. Tung pơla pôa Phan Văn Khải chiâng pêi tơbleăng khu tê mơdró, mơngế tê mơdró tối Ngế pro xiâm cho khu tê mơdró. Roh apoăng tơku\m po hên tơdroăng cheăng, po mâu tơdroăng tơleăng pá puât, tah lôi mâu mơ-éa phêp ki kuăn ăm khu tê mơdró’’.

Pôa Mạc Quốc Anh, Pho\ hnê ngăn xuân cho Kăn xiâm chêh tơm xo rơkong Khu tê mơdró kuăn [a\ krâ kơvâ pơlê kong kân Hà Nội tối, hneăng pôa Phan Văn Khải to pro Ngế pro xiâm, pôa hiăng pro tơ’lêi hlâu ăm hên h^n khu tê mơdró mơjiâng [a\ mơnhông mơdêk.

Mê cho tơdroăng Luât khu tê mơdró mơjiâng hơnăm 1999, hên mơ-éa phêp kuăn châ tah lôi, hên h^n mơ-éa châ kơdroh, hên môi tuăn tơru\m cheăng lôu péa cheăng kâ tê mơdró [a\ hía hé. Ki rơhêng vâ tối, tung tơdroăng pêi cheăng Ngế pro xiâm đi đo rơkê pêi cheăng, khoa hok, hbrâ tơnáu, xua mê hiăng kum tơnêi têa tơkâ hluâ pá puât a hơnăm 1997. Drêng mê, cheăng kâ Châu Á tro ôh tá tơniăn ‘na liăn ngân tung kơpong rơdâ, laga tơnêi têa pin ôh tá tơdjâk hên tâng pơchông [a\ kong têa Siam, Nhuk, Hàn Quốc [a\ hía hé. Ing mê, pro loi tơngah ăm mâu khu mơ’no liăn cheăng, khu tê mơdró kong têa ê:

‘’Tung tơdroăng pơkuâ tơnêi têa dêi pôa Phan Văn Khải,Ngế pro xiâm hnê ngăn tơnêi têa hneăng apoăng, ki rơhêng vâ tối cho rơxông tơnêi têa trâm ôh tá tơniăn liăn ngân Châu Á hơnăm 1997, [a\ tơdroăng pơkuâ hbrâ ‘na cheăng kâ kân xua mê tơnêi têa hiăng tơkâ hluâ tơdroăng tá tơniăn. Ngế pro xiâm hnê ngăn tơnêi têa kơdroh lối 60% mâu mơ-éa phep kuăn, kơdroh chôu pêi cheăng [a\ tơdroăng mơdêk khu mơngế pêi cheăng. Pro tơ’lêi hlâu ai hên tíu xah hêi ăm tu\m mâu túa cheăng dêi mâu khu tê mơdró’’.

Môi tuăn [a\ troăng tơmiât kố, pôa Tô Ngọc Sơn, Kơpong 3 Pơlê kân Phúc Thọ, Hà Nội tối:

‘’Pôa cho môi ngế ‘nâi tơmiât, rơkê, hiêm mơno pâ nhuo#m tơnêi têa tơxâng nhuo#m. Pôa ôh tá pơkrip, cho môi ngế kuăn pơlê ngin hlo pôa cho Ngế pro xiâm hnê ngăn tơnêi têa hneăng apoăng mê tơdroăng cheăng kâ dêi mâu kong têa, ki má lối cho mâu kong têa peăng mâ hâi lo pá hdroh châu Á dế ôh tá tơniăn hơnăm 1997 cho ó ‘nâng, laga pôa hiăng ai pơkuâ hnê mơhno tơtro xua mê hiăng kâi xông tơtêk, tơdroăng cheăng kâ tơnêi têa apoăng, hneăng apoăng hơ’lêh nếo hiăng mot tơru\m [a\ lâp plâi tơnêi. Tiô á kố cho ki châ tơ-[rê tơxâng khât vâ pơ-ôu pơ-eăng’’.

Hiăng hên hơnăm châ pêi cheăng [a\ pôa Phan Văn Khải, Tiên sih Cao Sỹ Khiêm, Kăn xiâm pơkuâ hngêi arak liăn Việt Nam tối: Pôa Phan Văn Khải cho ngế têm rơpiêt, ai hnoăng tung tơdroăng cheăng, tơleăng tơdroăng cheăng nhên, hiêm mơno pêi cheăng troh tá tui lui.

Klêi kơ’nâi chiâng mơngế xiâm hnê ngăn Chin phuh, khu tê mơdró – ngế tê mơdró [a\ tíu tê mơdró cho môi tung mâu troăng ki kơjo dêi pôa vâ tơleăng mâu tơdroăng pá puât, pro mơhnhôk mâu khu tê mơdró mơnhông mơdêk, pôa mơnhên mơjiâng luât kum tơdroăng cheăng kâ mơnhông tiô kơchơ tê mơdró, cho xiâm kối ki kal má môi vâ tơnêi têa mơnhông mơdêk. Tiên sih Cao Sỹ Kiêm tối ăm ‘nâi:

‘’Pôa cho môi ngế pêi pro po rơdâ mâu troăng hơlâ vâ hơ’lêh nếo vâ mot tơru\m re\ng [a\ kong têa ê. Ki rơhêng vâ tối mâu túa hriâm tâp ki rơkê, po rơdâ túa pêi ki rơkê, hbrâ mâu tơdroăng tung tơnêi têa vâ tơniăn mot tơru\m cheăng, ki má lối kơvâ liăn ngân. Mâu kơvâ ki dế kal mơnhông mơdêk re\ng môi tiah luât, kơmăi kơmok, hnê mơjiâng kăn [o# mâu tơdroăng ki kal vâ tơdroăng pơkuâ liăn ngân dêi Việt Nam hơ’lêh nếo re\ng, kum mơnhông mơdêk [a\ mơnhông cheăng kâ’’.

Tâng vâ tối, tơdroăng cheăng kâ tơnêi têa ai tơdroăng veăng kum dêi pôa Phan Văn Khải, Ngế pro xiâm hnê ngăn tơnêi têa hneăng hdrối môi tiah môi ngế kăn pơkuâ ai hên troăng tơmiât, hnoăng hơ’lêh nếo, mot tơru\m cheăng. Môi ngế ki pơtối pêi tiô mâu jâ pôa hdrối, mơjiâng xiâm kối cheăng kâ krá tơniăn vâ tơnêi têa mot tơru\m [a\ lâp plâi tơnêi trâu hơhngế, mơnhông mơdêk troh [a\ lâp plâi tơnêi. Ing mê kum tung tơdroăng mơjiâng [a\ mơnhông mơdêk tơnêi têa rế hía rế rơxông nếo, rơkê./.

Nguyễn Hằng chêh

A Sa Ly tơplôu [a\ tơbleăng