Pơlê ‘’5 ôh‘’ a kơtôu ngo Cheng Leng
Thứ sáu, 00:00, 30/03/2018
VOV4.Sêdang – Ôh tá ai on tơhrik, ôh tá ai troăng prôk, ôh tá ai hngêi trung, ôh tá ai hngêi pơkeăng khăm pơlât, ôh tá ai hlá mơ-éa chêh pơ’leăng mâ mơngế [ă ôh tá châ pơxúa mâu troăng ki klâi, troăng hơlâ klâi, cho tơdroăng ki ai khât to lâi chât hơnăm kố a môi pơlê a ngo Cheng Leng, kơpong tơdjêp pơla 3 tơring }ư\ Sê, Phú Thiện [ă ‘Mang Yang dêi kong pơlê Gia Lai.
Tơdroăng rêh ối phá tơ-ê xuân pro ăm tâi tâng mâu vâi hdrêng tung pơlê kố ôh tá ‘nâi chư. Tơdroăng cheăng tung xo ah hmôi dêi pơlê kố ôh tá ‘nâi hdrối gá kô chiâng tiah lâi tâng ôh tá ai tơdroăng pơkâ tơtro dêi khu kăn pơkuâ tơring, cheăm.

 

 

Bú ai môi to troăng tê vâ prôk troh a pơlê, mê cho troăng ku\n, hếo ngo tơkâ mâu hmốu kân. Troh a kơtôu ngo ki a ‘ngêi dâng 1 rơpâu met, kô hlo kuâ hngêi a tơdế pơla tơnêi tơbăng. Mê cho Plei Cheng Leng, inâi pơlê châ pơxá xo inâi ngo.

Dế tung rơnó lâk pôm tung pơlê hlo to vâi o tơx^n [ă mâu vâi hiăng krâ,  mâu ki dế tro hơnăm pêi cheăng dế ôi a chêak. Tiô jâ Rơmah Kam, mơngế hiăng rêh ối a kố vâ chê 30 hơnăm tối, tơdroăng rêh ối dêi kuăn pơlê Cheng Leng rế pá puât xua ôh tá ai mâu tơmeăm ki kố ki mê [ă kuăn mơngế rế kơdrâm:

‘’Tơdroăng rêh ối a kố xahpá ó, ki klâi xuân ôh tá ai, oh tá ai têa mê cho ki pá má môi. Pêt báu loăng plâi oh tá ai têa tôh, têa ôu xuân oh tá ai, vâ hum roh jíu xuân tá ai têa. Mơngế rế ton rế kơdrâm, rế pá ai ki klâi, thăm rế pá puât.

Rơpo\ng á bú pêt to pôm loăng, ‘na pêt báu klâng môi hơnăm bú pêt môi rơnó tê ôh tá bê kâ. Rôh apoăng troh akố bú môi chât rơpo\ng tê, la nôkố bú ôi môi rơpo\ng á tê’’.

 

 

Pơlê Cheng Leng a kơpong tơnêi tơbăng a kơtôu ngo

 

Pơlê Cheng Leng ai 9 rơpo\ng hiăng pro pơlê nếo lăm ối akố sap ing ton nah [ă lối chât rơpo\ng ki ê nếo troh ối, hiăng pro hngêi la rêh ối cheăng kâ tiô rơnó tê. Tâi rơnó, kuăn pơlê lăm ối tíu ki ê nếo tơdroăng rêh ối tơ’lêi hlâu tâ.

Môi tung mâu ngế ki nếo troh lăm ối a kố cho ngoh Rơmah Tru\i. Ngoh  ăm ‘nâi, hdrối nah kuăn pơlê ối a môi pơlê a chêng ngo, xua ôh tá ai tơnêi pêi kâ mê chiâng djâ dêi kơdrâi kuăn lăm rêh ối a kơtôu ngo Cheng Leng troh nôkố hiăng châ 4 hơnăm, rêm hâi lăm ko muih, treăm pêi chiâk deăng.

 

 

Jâ Rơmah Kam

 

Tung pơlê ôh tá ai ngế hnê kuăn ‘ne\ng hriâm mê tu\m péa ngế kuăn dêi ngoh Tru\i ôh tá hlê chư. Drêng châi tamo, rơpo\ng hngêi a lôi ti mê ah gá le\m prêi xêh. Tâng tamo râ tâ thế prôk tâi tơdế hâi lăm pôu pôa pơchâu ki ối a pơlê achê mê vâ ăm pôa xối xeăng pơlât tơdroăng châi.

Drêng pôa pơchâu xối xeăng oh tá kâi prêi, drêng mê má on veăng nếo djâ lăm pơlât a hngêi pơkeăng a tơring Phú Thiện:

‘’A tíu ki ê ôh tá ai tơnêi pê kâ, lăm ối akố ai tơnêi, nếo ai hmê kâ. Kuăn ‘ne\ng oh tá ai ngế ki lâi châ hriâm, akố oh tá ai hngêi trung xuân oh tá ai hngêi pơkeăng, châi tamo lăm pôu pôa pơchâu ki ối a pơlê achê chêng ngo vâ tôih. Drêng lâi châi râ ó nếo djâ pơlât a hngêi pơkeăng, hngêi pơkeăng mê hơngế há, lăm troh a hngêi pơkeăng pá ‘nâng yôh, tâi môi hâi prôk troăng nếo troh’’.

 

 

Rôh kâ hmê bú ai to kơchâi kong

 

Tiô pôa Phùng Trung Toàn, Kăn hnê ngăn Vi [an cheăm C|ư A Thai, tơring Phú Thiện tối, ‘na kơxo# pơ’leăng mâ mơngế, pơlê Cheng Leng ai 8 rơpo\ng [ă lối 40 pơ’leăng mâ mơngế xiâm rêi ing Plei Trơ\ (cheăm C|ư A Thai) lăm pro pơlê sap ing hơnăm 2004 nah.

Kơxo# ki u ối kuăn pơlê lo ing mâu pơlê tâ tá kơpong, ki hên lo ing tơring C|ư Sê. Riân tiô tơnêi, kơpong pơlê Cheng Leng nôkố cho tung kong dêi Khu rak ngăn kong kơnho\ng têa Ayun Pa, dêi cheăm H’Bông, tơring C|ư\ Sê, achê tơkăng [ă tơring Phú Thiện prế ‘Mang Yang.

 

 

Vâi ‘ne\ng a pơlê Cheng Leng oh tá ‘nâi chư

 

Xua tơdroăng rêh ối klâ krê xêh a ngo, mê tơdroăng rêh ối dêi kuăn pơlê khoh trâm pá, oh tá ai on tơhrik, oh tá ai hngêi trung, oh tá ai hngêi pơkeăng, oh tá ai hlá mơ-éa rơpo\ng hngêi, oh tá ai hlá mơ-éa kiêm tra [ă kuăn pơlê xuân ôh tá châ xúa mâu tơdroăng to\ng kum ki klâi:

‘’Kơpêng mê tối tơdroăng rêh ối pá puât, kuăn ‘ne\ng ôh tá châ hriâm, on tơhrik, têa oh tá ai. Klêi rôh séa ngăn mê ngin kô ai tối tơbleăng nhên pơtroh ăm khu kăn Đảng tơring [ă Vi [an tơring vâ khu râ kăn séa ngăn pơkâ troăng hơlâ hnê kuăn pơlê pêi tro tiô tơdroăng rak ngăn, vâ mơnhông tơ-[rê tung rêh ối [ă tơmeăm khoăng tuăn tơmiât dêi kuăn ‘ne\ng vâi rơhêng vâ lăm hriâm a hngêi trung’’.

Vâi klâ krê a kơtôu ngo Cheng Leng, pơlê ‘’5 ôh’’ dêi kuăn ngo Jarai a tíu kố rế ton rế pá puât drêng kơxo# pơ’leăng mâ mơngế ki kơdrâm, tơnêi kong rế vâ tâi vâ ăm ai tíu pêi chiâk la xuân ôh tá bê kế kâ.

Ki tô tuăn tâ nếo ai lối 1/3 pơ’leăng mâ mơngế tung pơlê nôkố cho vâi ‘ne\ng oh tá ‘nâi chư, oh tá ai pơkeăng pơlât. Tâng mâu kăn kong pơlê Gia Lai, tơring C|ư Sê [ă Phú Thiện ôh tá vâ pơkâ troăng hơlâ ki lâi ‘lo tung la ngiâ mê vâi o kô oh tá ‘nâi ki klâi măng muât môi tiah ngo Cheng Leng.

 

 

Công Bắc chêh

Gương tơplôu [ă tơbleăng

 

 

 

Viết bình luận

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC