Mơhé rêh ối a kơpong hơngế sap ing tơdế tơring Kon Plong, kong pơlê Kon Tum la tơdroăng ki sôk ro Têt xuân hiăng vêh troh [ă 59 rơpo\ng vâi krâ-nho\ng o a pơlê Đăk Tăng, cheăm Đăk Tăng. Rế vâ chê troh Têt Lo hơnăm nếo Mậu Tuất, nho\ng o tung pơlê pơrá kơhnâ tung go#m văng, mơgrúa mâu troăng mot tung pơlê, cheăm, rơnuâ dêi hngêi trăng krúa le\m. Tung hngêi trá hiăng ai mâu xiâm drôu hiăng chiâng vâ ôu. Rơtế [ă pêi klêi hnoăng pêi chiâk pêi deăng, vâi krâ nho\ng o xuân roê kế tơmeăm khoăng, hbrâ mâu kế kâ ki kal ăm dêi rơpo\ng hngêi. Ngoh A Hương môi ngế kuăn pơlê tung pơlê kố, ăm ‘nâi:

‘’Hơnăm ton hiăng vâ tâi, hơnăm nếo hiăng vâ chê troh, rơpo\ng á xuân môi tiah vâi krâ nho\ng o ki ê tung pơlê Đăk Tăng bô bố xuân hbrâ tơdah Têt. Hbrâ rơnáu ki má môi, mê cho: hngêi ki lâi xuân athế ai tơ-xông. Rơhêng vâ ai hmê ki kơhiâm pin athế hbrâ lămko phêa vâ prông tơxông. Hngêi ki lâi xuân hbrâ rơnáu lăm tung kong ko phêa ki kân, xo\n, tơdrăng le\m. Mê nếo hbrâ mâu kế kâ, têa ôu. Hngêi ki lâi xuân ai chu, í, pêap. Rơpo\ng ki lâi chía niân mê vâi hbrâ rơnáu chu, hngêi ki lâi pá mê vâi hbrâ xêh í, peâp.

Hơnăm kố xuân môi tiah mâu hơnăm hdrối mê hía nah, rơpo\ng ki lâi chía niân mê tơku\m po kâ kân, rơpo\ng ki lâi ối xơpá vâi tơku\m po ku\n xo. Hbrâ rơnáu ăm hơnăm nếo rơpo\ng ki lâi xuân sôk ro. Hên hngêi rơpo\ng mơ-eăm tí tăng mâu kế tơmeăm kâ tiô khôi túa ton nah dêi tơná vâ tê ăm mâu vâi pú tung pơla Têt, môi tiah tơpăng kong, kơxêt kong, hơpôe. Tiô Đảng, tiô Tơnêi têa rơtế [ă lâp tơnêi têa hbrâ tơdah Têt, sôk ro khât’’.

Rơtế [ă kuăn pơlê tung lâp tơnêi têa, kuăn pơlê hdroâng kuăn ngo Bơhnéa a pơlê Đe Roh, cheăm Lơ Pang, tơring ‘Mang Yang, kong pơlê Gia Lai xuân dế tơvâ tơvân hbrâ tơdah Têt. Hơnăm nah, kong mêi tro, tô ‘ló, kuăn pơlê pêt kơphế, tiu, pôm loăng, a lâi xuân châ hên. Xua mê tơdroăng tơdah Têt hơnăm nếo châ sôk ro, phâi tơtô. Pôa Blưk, chi [o# pơlê Đe Roh, tối:

‘’Hdrối Têt rêm hngêi hbrâ pế drôu xiâm, rôe tơmeăm kâ, têa ôu vâ krếo dêi rơpó kâ ôu, tơpui tơdroăng sôk ro, hơdruê tơdah lo hơnăm nếo. La ki hdrối, pin tơku\m Têt tơchoâm ăm tâi  pơlê, tơku\m tung môi hâi hdrối Têt, ai dâng 20 xiâm drôu, kế kâ bê lâp pơlê vâ po mơd^ng kâ ôu sôk ro, to\n chêng tơgôu koăng. Mot tung hơnăm nếo kuăn pơlê kô mơ-eăm pêi cheăng kâ, mơnhông tơdroăng cheăng kâ, rêh ối, tơ’noăng dêi pó pêi chiâk pêi deăng, mơ-eăm mơjiâng dêi pơlê, rêm ngế kuăn pơlê kro mơdro\ng, tơnêi têa rơdêi’’.

Nôu Lyna, ối a [uôn Brah, cheăm }ư\ Dliê Mnông, tơring }ư\ Mgar, kong pơlê Dak Lak xuân dế pêi pro kơhnâ khât vâ hbrâ kế tơmeăm ăm hâi Têt. Tiô nôu Lyna tối, vâ pơ’lâng hơnăm ton [ă tơdah mot hơnăm nếo hiăng vâ chê troh, tơdroăng ki mơgrúa le\m dêi hngêi trăng tơmeăm khoăng cho môi tơdroăng ki ôh tá păng lôi dêi rơpo\ng. Hơnăm kố, rơpo\ng nâ tơdah Têt kơd^ng [ă rơhêng vâ rêm ngế đi đo ai ivá mo sêi, sôk ro, phiu niu tung hơnăm nếo:

‘’Rơpo\ng á dế tơdah Têt Lo hơnăm nếo 2018. Rơpo\ng á kô kơxuô kơ-[ăn tek ăm tâi rơpo\ng hngêi kâ. Rơpo\ng á xuân ối pá mê kô tơdah Têt tung tơdroăng ki kơd^ng tiô dêi rơpo\ng ai. On veăng á xuân roê kế tơmeăm, rôe hmân ếo nếo ăm vâi kuăn ‘ne\ng cháu chái. Tung mâu rôh tơdah tơmối, nho\ng o troh pôu a hngêi rơkâu Têt ăm rơpo\ng á, á hiăng hbrâ hdrối chu, í, kơchâi plâi pôm a hngêi. Rơpo\ng á ôh tá lăm prôk a lâi hơngế ôh, kô ối a hngêi rơtế kâ Têt [ă mâu vâi nôu pâ, kơnốu kuăn tung rơpo\ng hngêi, rơhêng vâ bô bố xuân sôk ro tung rơnó hơngui nếo’’.

Hbrâ tơdah Têt, rơpo\ng Ma Thua, ối a bon Ol, cheăm Drô, tơring Krông Nô, kong pơlê Dak Nông hiăng rôe tơ’nôm hên tơmeăm xúa ki nếo. Ngoh púi tơngah, hơnăm nếo tu\m tơdroăng châ tơ’lêi hlâu vâ tơdroăng rêh ối châ tơniăn tâ:

‘’Hơnăm 2018 púi vâ kong prâi tơ’lêi hlâu tâ vâ a lâi, loăng kơxu xông rơdêi, tơdroăng rêh ối dêi kuăn pơlê châ tơniăn tâ. Têt troh, rơpo\ng kuăn pơlê kô rôe hdro pế hmê nếo, rôe tơvi nếo. Têt trâm mâ nho\ng o, hdrông hdrê kuăn pơlê rơtế kâ ôu tơku\m dêi rơpó châ phâi tơtô [ă hơniâp ro’’.

Tơnêi tơníu, kong prâi tơniăn le\m, ki hên vâi krâ nho\ng o K’ho a thôn Ka Long, cheăm Hiệp An, tơring Đức Trọng, kong pơlê Lâm Đồng pơrá rêh kâ [ă tơdroăng cheăng ki pêt kơchâi, plâi, reăng tiô tơdroăng ki xúa kơmăi kơmok chak nếo. Pôa K’Rốt, Kăn pơkuâ hnoăng cheăng Măt tra#n thôn Ka Long ăm ‘nâi, hơnăm hiăng luâ, kơnôm ing tơdroăng ki hbrâ tơru\m [ă mâu tíu cheăng roê xo tâi kế tơmeăm dêi kuăn pơlê pêt, mê tơdroăng rêh ối dêi kuăn pơlê châ mơdêk khât. Hngêi ki lâi xuân kơxuô kơ-[ăn tơxông, roê kế tơmeăm vâ kâ tung 3 hâi Têt:

‘’Vâi krâ nho\ng o hriâm [ối tiô mâu nho\ng o Xuăn pêt kơchâi, pêt reăng, malối rơnó pêt reăng tê a rôh Têt, mê tơdroăng rêh ối dêi kuăn pơlê rế hía rế chía niân tâ, ai kế tơmeăm kâ, kế tơmeăm ‘măn. Vâi krâ nho\ng o hdroâng kuăn ngo xuân tơku\m po kâ Têt môi tiah nho\ng o Xuăn, rơtế kâ Têt sôk ro, tơru\m tơrôa’’.

Lơ Pang cho cheăm kơtiê xahpá ó dêi tơring ‘Mang Yang, kong pơlê Gia Lai. Vâ chê tâi tâng tung kơxo# lối 1 rơpâu rơpo\ng tung tơring to hdroâng kuăn ngo Bơhnéa. Tiô pôa Đinh Búi, Kăn hnê ngăn Vi [an cheăm Lơ Pang, hơnăm 2018, mâu kăn [ă kuăn pơlê tung cheăm Lơ Pang mơ-eăm mơjiâng tơdroăng rêh ối, phâi tơtô, tơdroăng cheăng kâ châ mơnhông tơtêk. Tung rôh Têt kố, cheăm pêi pro mâu tơdroăng to\ng kum Têt ăm kuăn pơlê, malối cho rak tơniăn ăm mâu rơpo\ng kơtiê châ kâ Têt sôk ro, phâi tơtô:

‘’Cheăm ngin ai 8 to pơlê. Hbrâ kâ Têt kuăn pơlê hâk ro ‘nâng, hiăng hbrâ kế kâ tu\m vâ tơdah Têt. Lăm pôu tơrêm rơpo\ng ai hnoăng tơnêi têa ki kơtiê, rơpo\ng kơtiê mê châ Đảng, Tơnêi têa tơmâng to\ng kum, to cheăm ngin châ chêh inâi pơtroh ăm kơ koan râ tơring vâ ai troăng hơlâ to\ng kum ăm kuăn pơlê châ kâ Têt. Ngin mơ-eăm pêi pro tro tơdroăng hnê mơhno dêi Vi [an tơring. Têt troh mê ngin xuân rơkâu ăm kuăn pơlê mo le\m châ, malối mâu rơpo\ng kơtiê, rơkâu ăm vâi krâ nho\ng o tung pơlê tơniăn le\m, rêh ối châ hơniâp ro, tung hơnăm nếo pêi cheăng tâ tơ-[rê’’.

Pêi pro tiô túa to\ng kum, rak ngăn Têt Lo hơnăm nếo ăm đoân  viên, kông nhân viên chưk mâu ngế pêi cheăng, Khu tơru\m pơkuâ cheăng dêi kong pơlê Dak Lak dế kơhnâ khât tung tối tơbleăng mâu tơdroăng cheăng pêi pro a rêm râ kông đoân. Pôa Trần Tuấn Anh, kăn hnê ngăn Khu tơru\m pêi cheăng kong pơlê Dak Lak, tối:

‘’Têt tơru\m a Kơpong tíu cheăng [ă kơmăi Hòa Phú mơhnhôk dâng 300 ngế ko\ng nhân pêi cheăng veăng tung mâu tơdroăng ki mơnhên tối hnoăng cheăng rak ngăn ăm đoân viên, droh rơtăm mâu ngế pêi cheăng hơnăm 2017, ko\ng nhân, mâu ngế pêi cheăng trâm mâ [ă bruô tơmeăm ăm mâu ngế pêi cheăng’’.

Khu kăn pơkuâ mâu tơring, cheăm kong pơlê hiăng tối tơbleăng hên tơdroăng to\ng kum ăm vâi krâ nho\ng o tơdah Têt phâi tơtô, ai tu\m kế tơmeăm. Tơkâ luâ mâu tơdroăng ki xơpá ‘na kong mêi khía mơhot kân têa lân lu, vâi krâ nho\ng o pêi pêt kế tơmeăm môi tiah: kơphế, tiu, pôm loăng, alâi, báu pơrá hlo dâi le\m mê Têt rế phâi tơtô tâ. Mâu kuăn pơlê a mâu pơlê cheăm dêi Tây Nguyên ối tơmâng ngăn troh tơdroăng mơnhông mơdêk ôm hyô dêi a kong pơlê tơná.

Kơnôm pêi cheăng kơhnâ, rơpo\ng Rơ chăm Ty hơnăm nah hiăng châ mơjiâng pro hngêi le\m má môi tung pơlê Bet-tel, cheăm Ia Roong, tơring C|ư Pưh, kong pơlê Gia Lai. Tơdah Lo hơnăm nếo Mậu Tuất 2018, ngoh Rơ Chăm Ty [ă on veăng kuăn ‘ne\ng hiăng mơgrúa le\m dêi hngêi trăng, kơdrum deăng [ă hbrâ pơtê ‘nôi tơdroăng cheăng a chêk vâ koh tơdah, phiu niu rơnó Hơngui:

‘’Hơnăm nếo rơpo\ng á hiăng hbrâ iâ reăng plâi, tâng ai liăn pôh chu, tâng ôh, mê á pro kơchâi kâ ki tơ’lêi hlâu vâ tơdah mâu nho\ng o troh lăm pôu. Pak^ng mê, rơpo\ng á [ă mâu rơpo\ng ki ê tơku\m lăm hêi ngăn xí têa, tâng ôh lăm ôm hyô a tíu ki lâi ‘lo tung kong pơlê’’.

Nâ Rahlan H’Punh, ối a pơlê kân }ư\ Ty, tơring Đức Cơ, kong pơlê Gia Lai, hiăng pơkâ túa ki vâ xah hêi Têt, ăm dêi mâu vâi kuăn troh ôm hyô a }ư\ Bồ, a cheăm Ia Kla, xuân tung tơring Đức Cơ. Nâ rơhêng vâ mâu vâi kuăn hriâm rơkê châ ai tơdroăng ki pơxúa ‘na tơdroăng roh ton nah ki kal dêi rôh [lêi trâng }ư\ Bồ [ă tơdroăng ki tơleăng le\m Tây Nguyên, tơleăng le\m tâi tâng peăng hdroh, pro tơnêi têa tơru\m chiâng môi a hơnăm 1975, vâ ‘nâi loi nhuo#m, pâ mơnê [ă mơjiâng tơdroăng rêh ối le\m tro tâ:

‘’Têt kố, á [ă rơpo\ng troh ôm hyô a tíu ton nah }ư\ Bồ. Á rơhêng vâ tơbleăng tối troh mâu pú hmâ ki a chê hơngế ‘na tơdroăng ton nah hiăng châ [lêi trâng dêi Sư đoân 320, Kuân đoân 3 tung rôh tơplâ xâ Mih to\ng xo tơnêi têa. Tíu tơbâ tơdroăng roh ton nah mê cho  tíu ki tơbâ ki ôh tá la lâi kâi hía. Tíu ki kố hiăng hdró mơnhên ki [lêi trâng ki kal dêi khu lêng pin, vâ tơleăng le\m peăng mâ hâi lu pá hdroh, po troăng ăm mâu rôh châ [lêi trâng, klêi mê vâ tơleăng le\m tâi tâng Tây Nguyên. Á rơhêng vâ vâi krâ nho\ng o ‘nâi nhên ‘na ki pơxúa dêi tơdroăng ton nah a tíu tơplâ }ư\ Bồ’’.Pak^ng ‘na pêi chiâk deăng, kuăn pơlê M’nông a [uôn Jun, pơlê kân Liên Sơn, tơring Lak, kong pơlê Dak Lak, ối ‘nâi tơku\m po ôm hyô tung kuăn pơlê vâ mơnhông cheăng kâ. Mâu hngêi trá xo\n, mâu plong loăng [ă mâu rui hngêi hiăng pro pơxúa tung xo tơ’mot liăn ăm kuăn pơlê, klêi mê, xuân veăng tơbleăng tơdroăng ton nah ki le\m tro ‘na mơhno khôi túa, vêa vong dêi dêi hdroâng kuăn ngo M’nông. Tơdah lo hơnăm nếo Mậu Tuất, kuăn pơlê tung [uôn Jun đi đo po rơdâ to\n chêng tơgôu koăng krếo tơmối. Pôa Y Tlap Buôn Dap, kăn [uôn Jun, ăm ‘nâi:

 ‘’A pơlê ngin hơnăm 2017 tơdroăng rêh ối hiăng tơ-[rê tâ tâng vâ pơchông ngăn [ă hơnăm nah, xua hiăng ai Đảng, Tơnêi têa tơmâng to\ng kum pro rơchôa, troăng cho mơ’no têa troh tung klâng, kum kuăn pơlê phon rơvât báu klâng, kuăn pơlê hiăng hmiân tuăn pêi cheăng kâ. Têt hơnăm kố mâu rơtăm tung pơlê kô to\n chêng vâ ăm tơmối ki ôm hyô troh a pơlê vâ ngăn. Hơnăm nếo á púi vâ kuăn pơlê môi tuăn pêi cheăng kâ mơnhông mơdêk hên tâ, tơdroăng rêh ối tơniăn tâ hơnăm ton, pêi lo tơmeăm klâi tê xuân châ yă kơnâ’’.

Gương prế Katarina Nga tơplôu [ă tơbleăng