Tơdah hơnăm nếo, rơnó Hơngui nếo 2018, mơngế Rơteăng a kong pơlê Kon Tum ai hên tơdroăng sôk ro. A 3 tơring kơpong peăng mâ hâi lo Trường Sơn, ai: Đăk Glei, Tu Mrông [a\ Kon Plông, ing tơdroăng tơkêa mơnhông pêt kơphế a kơpong hyôh kong prâi hngiú dêi kong pơlê, troh nôkố klêi kơ’nâi 4 hơnăm vâi krâ hiăng pêt châ lối 1.000 ha tơkêa kô pêi lo châ hên.

Tơpui tối tơdroăng tơmiât apoăng hơnăm nếo, pôa A Dương, Pho\ pơkuâ hnê ngăn cheăng Đảng ủy cheăm Đăk Tăng, tơring Kon Plông, kong pơlê Kon Tum, tối ăm ‘nâi:

‘’Hơnăm nếo 2018 kuăn pơlê cheăm Đăk Tăng, tơring Kon Plông ai hên tơdroăng sôk ro. Sôk ro xua tung hơnăm 2017 kố nah kuăn pơlê hiăng mơ-eăm tâi ivá pêi cheăng, pêi chiâk deăng [a\ châ tơ-[rê hên tung mơnhông mơdêk cheăng kâ, rêh ối pơlê pơla. Pak^ng mê gâk kring, cheăng lêng krá tơniăn. Tơdroăng rêh ối dêi rơpo\ng ki lâi xuân chía hôm tâ hơnăm hdrối.

{a\ tơdroăng ru\m môi tuăn, tơchuâm ivá, môi hiâm mơno tung hơnăm nếo á loi tơngah kuăn pơlê a cheăm Đăk Tăng kho\m mơ-eăm vâ pêi kêi đeăng pơkâ ki Đảng, Tơnêi têa hiăng pơkâ mơ’no’’.

Kong pơlê Kon Tum hơnăm hiăng luâ xuân pro ai hên tơdroăng ki chôu vế tung mơnhông mơdêk pêt loăng pơkeăng, môi tiah sâm Ngọc Linh, Hồng đảng sâm, đương quy. Hơnăm 2018, tơdroăng mơdêk pêt loăng pơkeăng châ tối hdrối kô cho rôh ki tơ-[rê tung pêi cheăng kâ dêi kuăn pơlê hdroâng Rơteăng.

Cho ko\ng nhân dêi Tíu xiâm pro hdrê sâm Ngọc Linh dêi Ko\ng ti pêi cheăng tiô rơnó môi tung khu rak ngăn loăng kong Đăk Tô, hiăng to lâi chât hơnăm kố pôa A Hùng, pơlê Đăk Bia, cheăm Tê Xăng, tơring Tu Mrông, kong pơlê Kon Tum plâ kơmăng hơnăm ton vâ lo hơnăm nếo pơrá rak ngăn kơdrum loăng sâm a hbêa ngo Ngọc Linh ki a ‘ngêi lối 1 rơpâu 800m.

Tung chôu phut ki sôk ro vâ tơklâ tâi hơnăm ton lo hơnăm nếo, pôa A Hùng pơtroh rơkong rơkâu Têt ăm rơpo\ng hngêi [ă kuăn pơlê tiah kố:

‘’Tâi hơnăm ton vâ lo hơnăm nếo, rơkâu rơpo\ng hngêi [ă vâi krâ nho\ng tung pơlê mo le\m châ, hiâp ro. Rơkâu vâi krâ nho\ng o tung hơnăm nếo mơ-eăm pêi cheăng kâ, pêt hên hdrê loăng plâi môi tiah kơphế, tiu, loăng ‘mốu. Pêt hên loăng pơkeăng môi tiah sâm Ngọc Linh, sâm kơxái vâ mơnhông mơdêk cheăng kâ rêh ối. Rơkâu kuăn ‘ne\ng cháu chái tung hơnăm nếo mơ-eăm hriâm rơkê tâ nếo’’.

Hơnăm hiăng hluâ, kong prâi tơniăn le\m, kuăn pơlê {ui, cheăm Nghĩa Hưng, tơring Chư\ Păh, kong pơlê Gia Lai pêi lo kơphế, tiu [a\ báu klâng châ hên. Tung mâu hâi apoăng rơnó hơngui, krâ pơlê Kpuih Bum pói vâ hơnăm nếo tu\m tơdroăng le\m tro kô troh [a\ pơlê Puih [a\ mâu pơlê Tây Nguyên:

‘’Hơnăm nếo troh, rêm ngế sôk ro. Á pói vâ, hơnăm nếo kong prâi mêi tro tô ‘lo vâ kuăn pơlê á pơtối châ kơphế, tiu, báu hên. Rêm ngế pơtối hâk vâ pêi chiâk deăng, pêt [a\ rak ngăn mâu loăng plâi tơniăn le\m tâ, vâ rêm ngế ai tơ’nôm liăn kum tung tơdroăng rêh ối, rêm rơpo\ng phâi tơtô tâ’’.

Pôa Trưng, krâ pơlê, ối a [uôn Kđoh, cheăm C|ư Pơng, tơring Krông {uk, kong kong pơlê Dak Lak púi vâ tung hơnăm nếo, kuăn pơlê achê hơngế mo sêi têi ‘răng, pêi cheăng châ tơ-[rê rơtế môi tuăn tơku\m dêi rơpó mơjiâng pơlê pơla:

‘’Tung môi hơnăm nếo, a púi vâ tâi tâng rêm ngế đi đo mo le\m châ, pêi cheăng kâ tơ-tơ-[rê, tơniăn rêh ối nếo, krá gâk tung kring vế pơlê pơla. A ôh tá vâ vâi tơxiăn tôu pâm dêi rơpó, tơhôu dêi rơpó, a ôh tá hêng tơdroăng mê, púi vâ rêm ngế kô rêh ối le\m tro tâ, pâ nhoăm dêi rơpó tâ. Xuân púi vâ tung môi hơnăm nếo mâu pơlê rơtế [ă dêi rơpó tơku\m tơ’noăng mơjiâng pơlê kro mơdro\ng tâ’’.

Tơdroăng sôk ro Têt, tơdah hơngui troh lâp lu pơlê. A {uôn Drô 2, cheăm }ư\ Né, tơring Krông {uk, kong pơlê Dak Lak mâu hơnăm achê kố, vâi krâ mơngế Rơđế hiăng ‘nâi troh Têt lo hơnăm nếo tiô khôi dêi vâi krâ [a\ tơku\m po hên tơdroăng sôk ro Hơngui phâi tơtô. Pâ Puk, kăn pơkuâ [uôn Drô 2 tối:

‘’Rêm ngế tung pơlê xuân tơdah Têt tiô khôi hmâ vâi krâ môi tiah mâu nho\ng o hdroâng kuăn ngo ki ê. Tơnêi têa tơmâng tâ mê nếo ăm mâu rơpo\ng kơtiê tung pơlê, vâ ôh tá ăm ai rơpo\ng ki lâi kơklêa, kơtiê tung hơnăm nếo’’.

Tơdah rơnó hơngui hơnăm nếo, rơpo\ng nôu Thia, ối a [uôn Đôn A, cheăm Krông Na, tơring {uôn Đôn, kong pơlê Dak Lak, hiăng tơku\m po kâ Têt tơku\m [ă kô pêi cheăng kâ mơnhông mơdêk tâ tung hơnăm nếo:

‘’Têt a rơnuâ pro dêi hngêi [ă rôe hên tơdroăng, rôe kơ-[ăn ke\o  vâ ăm dêi kuăn kâ tơchoâm xah ro. Têt mâu nho\ng o, hdroâng hdrê, vâi nâ o kuăn cháu tung pơlê trâm mâ dêi rơpó kâ ôu xôk ro tung lo hơnăm nếo. Hơnăm nếo á púi vâ rơpo\ng hngêi xuân môi tiah kuăn pơlê mo le\m châ, oh tá châi tamo, mơ-eăm pêi cheăng kâ mơnhông mơdêk tâ. Rơpo\ng hngêi a ai 3 pái sao klâng, hơnăm kố nah pôe xo dêi châ 35 kơxâk. Á kô mơ-eăm rak ngăn khât, á kô rơvât phon [ă tôh têa, tâng ôh tá ai mêi a hrik têa tôh’’.

Tôh kơpho# K’Ming, pơlê kân Di Linh, tơring Di Linh, kong pơlê Lâm Đồng, ai lối 400 rơpo\ng, ki hên cho mơngế K’ho. Tâi tâng thôn nôkố ai vâ chê 460 ha kơphế [a\ vâ chê 160 ha báu klâng. Kơnôm rơkê ‘nâi xúa khoa hok kih thuât tung rak ngăn, xua mê pêi lo châ hên. Tiô pôa Dong Dor Sinh, Kăn pơkuâ hnê ngăn chi [o# K’Ming, tơdroăng rêh ối xông tơtêk xua mê hơnăm kố kuăn pơlê tơku\m po sôk ro Hơngui, tơdah Têt tu\m têk tâ:

‘’Klăng roh Têt troh rơnó Hơngui nếo hơnăm Mậu Tuất 2018, pói vâ vâi krâ nho\ng o tung pơlê kâ Têt phâi tơtô, sôk ro, kơd^ng, rak tơniăn troăng prôk [a\ rơxế kơtâu. Jâ pôa pơchân kuăn cháu sôk ro Têt, ôu kâ thế ‘nâi rak dêi tơná, rak ivá, tơniăn tung mâu hâi Têt. Pâ rơkâu rêm rơpo\ng hngêi kâ Têt sôk ro, ru\m môi tuăn, pêi cheăng kâ xông tơtêk tung hơnăm nếo’’.

Ngoh Kpuih Lin, kuăn ngo Jarai, ối a pơlê Neh, cheăm Ia Tôr, tơring C|ư Prông cho môi tung mâu ngế rơtăm kuăn ngo dêi kong pơlê Gia Lai kơhnâ tung mơnhông cheăng kâ. Rêm hơnăm, tơdroăng pêt kơphế, pêt tiu hiăng pro pơxúa châ xo lối 200 rơtuh liăn ăm dêi rơpo\ng hngêi ngoh. Ngoh xuân đi đo kum mâu droh rơtăm tung pơlê mơ-eăm pêi cheăng kâ, tung cheăm xuân hriâm [ối tiô ngoh. Hâi a poăng lo hơnăm nếo, ngoh Kpuih Lin tối pơchân:

‘’Apoăng hơnăm nếo, a púi vâ dêi tơná kô pê tơ-[rê hên tơdroăng cheăng. A xuân púi vâ vâi pú đoân viên, droh rơtăm pơtối rak vế ivá rơdêi dế hơnăm ối nếo, pêi cheăng kơhnâ châ tơ-[rê hên, klêi mê, mâu droh rơtăm môi tuăn [ă dêi pó, rơtế mơjiâng thôn pơlê nếo vâ pơlê pơla rế mơnhông kro mơdro\ng’’.

Kông Thụp cho cheăm hơngế hơngo, kơpong hdroâng kuăn ngo dêi tơring ‘Măng Yang, kong pơlê Gia Lai. Tiô pôa Y Byới, Kăn hnê ngăn Vi [an cheăm, mâu hơnăm hiăng hluâ, mâu troăng hơlâ tơmâng to\ng kum dêi Đảng, Tơnêi têa hiăng kum cheăm mơnhông mơdêk cheăng kâ, tơniăn tơdroăng rêh ối kuăn pơlê. Klăng roh hơnăm nếo, pôa Y Byới pơtroh rơkong rơkâu:

‘’Klăng roh hơnăm nếo, pâ teăng mâ cheăm rơkâu tâi tâng vâi krâ tung pơlê ivá mo sêi têi ‘răng, pêi cheăng châ tơ-[rê. Rơkâu vâi krâ cheăm Kông Thụp pêi pro châ tơ-[rê mơjiâng thôn pơlê nếo, pêi cheăng kâ thăm mơnhông tơtêk, pêt kơphế, tiu, păn mơnăn mơnôa châ tơ-[rê [a\ pêi pro tơtro mâu troăng hơlâ dêi Đảng, Tơnêi têa’’.

Gương prế A Sa Ly tơplôu [a\ tơbleăng