Hơnăm 1998, pơxiâm 17 hơnăm, drêng Hoàng Minh Ngọc dế xông rơtăm mê nôu pâ ngoh kơdrâ tơlôi dêi rơpó. Oh tá ai ngế pâ ki vâ hnê mơhno tơdroăng ki le\m [ă oh tá kơpeăng ko\ng pêi ngăn dêi ngế nôu, hlối ai tơ’nôm hên tơdroăng ki hía, Hoàng Minh Ngọc hiăng hyông troăng veăng mot tung khu tong tơmeăm ki vâi ô eăng má môi a pơlê kong kơdrâm pleiku pơla dế mâu hơnăm ki mê nah.

Môi hơnăm kơ’nâi, a ngiâ hngêi tơleăng, Hoàng Minh Ngọc hiăng tro Hngêi tơleăng dêi kong pơlê Gia Lai pơkâ kroăng phâk 11 hơnăm.  Tung pơla ối kroăng tung hngêi phâk, cho mơngế ki lơ ‘nhiê tơmeăm, hlối khăng ko. Hoàng Minh Ngọc hiăng hên hdroh tơmiêt vâ ‘nhiê kơnâng ki kroăng, la kơnôm ing veăng hnê khe#n teăm tơdrêng dêi mâu kăn [o# ngăn hngêi kroăng phâk, Ngọc hiăng ‘nâi hlê ki pơxúa, ki le\m dêi tơdroăng rêh ối dêi hơnăm ối nếo, ngoh mơ-eăm kroăng phâk le\m, púi vâ mâu hâi lo ing kroăng phâk ah vêh a pơlê kô chiâng mơngế ai tuăn le\m:

‘’A tơmiêt 19, 20 hơnăm a hiăng mot a hngêi phâk. Hơnăm ối nếo ‘nâng, ki tro gá cho pleăng hnoăng tơná, mê hía tâi tơdroăng cheăng kâ rêh ối, liăn kring gak răk ngăn, liăn rak xúa rêm hâi, rêm khế. A hiăng ‘nhiê tâi tơmeăm pơlê. A hlo mơjo păng ‘nâng’’.

Châ kơdroh kroăng phâk ai 23 khế, hơnăm 2009 ngoh Ngọc vêh a hngêi. Mơhé hiăng hbâ ‘na tuăn hiâm, la ing mâ xéa ngăn, tơdroăng hbrâ ví dêi nho\ng o tung pơlê, pơlê ki achê, hiăng hên hdrôh pro ngoh chiâng khéa kho, rế pá kâi. Ai pơla mâu hơnăm ki mê, ngoh Ngọc lăm pêi cheăng a môi tíu xâh [ai a kong têa Kul. Pơ’lăng tơdrêng mê, môi ngế kăn [o# ko\ng an bêng Thắng Lợi hiăng trâm nôu dêi ngoh Ngọc, hnê jâ krếu dêi kuăn kơnốu vêh. Tơdroăng tơmâng khât dêi nôu pâ nho\ng o xiâm [ă mâu ko\ng an hiăng pro ăm ngoh Ngọc tơ’nôm pá môi hdroh nếo, kum ăm ngoh ai tuăn tơmiêt vâ vêh  chiâng mơngế le\m. 4 hơnăm pêi cheăng kơhnâ, hlối kơhnâ veăng kum mâu ngế kơtiê xahpá, mâu ngế hơnăm hiăng krâ oh tá ai ngế păn roăng, ngoh Ngọc hiăng pro hơ’lêh tâi tâng tơdroăng tơche\ng tơmiêt, mâ ngăn dêi kuăn pơlê, nho\ng o ki achê, hơngế. Xuân kơnôm ing mê, ngoh hiăng châ trâm  xêh mâi [ă prếi hlối ối [ă dêi rơpó pêi cheăng kâ, mơnhông tơdroăng rêh ối dêi tơná:

‘’Rôh apoăng pá ‘nâng. A bú pêt 300 xiâm kơ’lo reăng tê, la oh tá ai kơbố vâ rôe, ôh tá ‘nâi tê u lâi, ôh tá ai pú hmâ pin vâ tê. La peăng ko\ng an, vâi krếo êng tăng ăm tíu ki vâi ‘nâi tối ăm a lăm trâm mâ a hlối tê, klêi mê cheăm tơring xuân tiah mê há, vâi xuân tăng dêi mâu nho\ng o thế vâi lăm rôe  a hngêi’’.

Kơdrum ku\n há hơ’lêh pêt reăng cúc [ă pêt kơchâi plâi pôm rêm hơnăm hiăng kum ăm rơpo\ng ngoh Ngọc châ xo kơpêng [ă pá xôp 250 rơtuh liăn. Kơnôm ing mê,, ngoh châ mơjiâng pro hngêi kân le\m [ă hlối rôe tơ’nôm iâ tơnêi kơdrum nếo. Tung tuăn púi vâ veăng kum pơlê pơla, ngoh Ngọc hiăng veăng mot tung tôh Kring gak kuăn pơlê tung kơpho#. Pôa Nguyễn Văn Hoàng tôh trương Tôh kơpho# 8, bêng Thắng Lợi, pơlê kong kơdrâm Pleiku ăm ‘nâi, [ă tơdroăng ki mơ-eăm kơhnâ hlối [e\ng [eăn, hên hdroh ngoh Ngọc hiăng ôh tá xâu pá puât, rơ iô veăng kum ko\ng an cheăm, tơring, ko\ng an pơlê kong kơdrâm Pleiku châ rup mâu khu hle\ng hêak pơloi vâi, mâu ki tong tơmeăm dêi kuăn pơlê:

‘’Mơ-eăm pêi cheăng kơhnâ, rêh ối [ă vâi krâ nho\ng o tung pơlê le\m, veăng pêi tơdroăng cheăng kố, gá kô thăm châ ăm  ngoh Ngọc tâ ro tung tuăn, ôh tá kơxiâp kơmê [ă pơlê pơla. A ngế ki ‘no, tâng ai tơdroăng klâi a pôu râng tâi tâng’’.

Xuân kơnôm ing mê, hiăng hên hdroh, ngoh châ kăn hnê ngăn Vi [an pơlê kong kơdrâm Pleiku pơxá inâi Ngế lêng kơhnâ [ă hên hlá mơ-éa kơdeăn khe#n dêi Ko\ng an cheăm. La ki kơnía tâ, tơxâng hâk mơ nê má moloi [ă ngoh mê cho inâi ngế ki vêh chiâng mơngế le\m ki Thie#u u\i Hoàng Đình Hiệp, kăn sât kơpong, ko\ng an bêng Thắng Lợi  pơxá ăm a:

’Ing 2 kơpeăng ko\ng tá ai ki klâi, tơná ngoh mê ki mơjiâng dêi tơdroăng tơru\m cheăng, mơnhông cheăng kâ châ tơ-[rê mơtiah nôkố. Ngoh Ngọc hiăng mơ-eăm hên khât ‘nâng. Nôkố tơdroăng rêh ối dêi ngoh hiăng tơniăn iâ, tung tơdroăng tơru\m [ă nho\ng o pơlê pơla, ‘na tơpui kâ, ngoh Ngọc hiăng hơ’lêh, cho môi ngế ki hiăng vêh le\m khât’’.

Nguyễn Thảo

Gương tơplôu [ă tơbleăng