Báo cáo tại cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Phạm Ngọc Thưởng cho biết, trong số 100 trường khởi công năm 2025, có 65 trường đạt hoặc vượt tiến độ, 6 trường chậm tiến độ do điều kiện địa chất phức tạp tại Cao Bằng, Nghệ An và Lai Châu. Đáng chú ý, các dự án do lực lượng vũ trang như Công an, Quân đội làm chủ đầu tư nhìn chung có tiến độ nhanh và hiệu quả huy động nguồn lực tốt hơn.

Đối với giai đoạn 2026, đã có 121 trường tại 14 tỉnh được khởi công, trong đó 110 trường đã giao chủ đầu tư và đang triển khai giải phóng mặt bằng. Tổng nhu cầu kinh phí cho 229 trường ước tính khoảng 54.764 tỷ đồng, ngân sách Trung ương giữ vai trò chủ đạo. Nguyên nhân chính khiến tiến độ thi công nhiều dự án vùng sâu, vùng xa bị chậm là do địa hình hiểm trở, thời tiết cực đoan, khan hiếm vật liệu xây dựng và chi phí nhân công tăng cao.

Nhiều thách thức tại cơ sở

Tại cuộc họp, đại diện các địa phương có nguy cơ chậm tiến độ đã báo cáo thực trạng và đề xuất giải pháp để đưa trường học vào sử dụng từ năm học 2026-2027.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An Thái Văn Thành cho biết, địa phương có 10 trường thuộc giai đoạn 1, hiện 9 dự án bảo đảm tiến độ, 1 trường phải điều chỉnh thiết kế do sạt lở mái taluy. Với 11 trường dự kiến khởi công năm 2026 thuộc giai đoạn 2, Nghệ An đã hoàn thành khảo sát và lập hồ sơ thiết kế cơ sở. Tuy nhiên, công tác giải phóng mặt bằng còn chậm do thời gian ngắn, địa hình đồi núi phức tạp, mưa nhiều và chi phí vận chuyển vật liệu cao. Việc thực hiện phương thức "vừa thiết kế vừa thi công" cũng đang thiếu hướng dẫn.

Tại Cao Bằng, Chủ tịch UBND tỉnh Lê Hải Hòa chia sẻ, tỉnh vẫn gặp khó do khâu lập chủ trương đầu tư ban đầu chưa sát thực tế và thủ tục điều chỉnh tổng mức đầu tư chậm. Cao Bằng kiến nghị các Bộ, ngành tháo gỡ nút thắt về vốn, bổ sung 530 tỷ đồng cho 11 dự án trường học (trừ một trường do Hà Nội tài trợ) và hỗ trợ thêm kinh phí giải phóng mặt bằng để địa phương tăng tốc về đích.

Nhiệm vụ chính trị trọng tâm đến năm 2026

Kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu nhấn mạnh, xây dựng trường học vùng biên không chỉ là dự án giáo dục mà còn là nhiệm vụ chính trị quan trọng, góp phần củng cố quốc phòng, an ninh và giữ vững chủ quyền. Do cơ chế đặc thù và nguồn vốn cơ bản đã được bố trí, các địa phương không được chậm trễ, phải quyết tâm hoàn thành và đưa công trình vào sử dụng hiệu quả trước ngày 30/8/2026. Quá trình triển khai phải bảo đảm đồng thời tiến độ, chất lượng, không để thất thoát, lãng phí; đặc biệt phải chủ động chuẩn bị đội ngũ giáo viên và trang thiết bị để trường có thể vận hành ngay khi khánh thành.

Phó Thủ tướng yêu cầu các bộ chủ trì rà soát, tháo gỡ vướng mắc cho nhà thầu về biến động giá vật liệu, nghiên cứu đề xuất điều chỉnh đơn giá và tổng mức đầu tư của địa phương. Bộ Nông nghiệp và Môi trường được giao nhiệm vụ chủ động hướng dẫn tháo gỡ khó khăn về bãi cấp phép mỏ khoáng sản làm vật liệu san lấp và vật liệu xây dựng.

Phó Thủ tướng cũng giao Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng các cơ quan liên quan tăng cường kiểm tra tiến độ, phân công thành viên Ban Chỉ đạo bám sát từng địa phương. Bí thư Tỉnh ủy và Chủ tịch UBND các địa phương phải chịu trách nhiệm trực tiếp về dự án, đồng thời gửi cam kết bằng văn bản về Bộ Giáo dục và Đào tạo trước ngày 22/6. Trong trường hợp khó khăn, cần huy động cả lực lượng vũ trang, tổ chức đoàn thể và nhân dân cùng tham gia hỗ trợ để hiện thực hóa mục tiêu đề ra./.