Nam 2024, bi Y Khương, kòn cau Sơdàng tàm sàh Tu Mrông, càr Kon Tum yau khin cha tam mờr 6 sàu kơphe, pờ gơs gùng dà lơh sa pa bal mờ ròng kơnrồ. Geh ƀòn lơgar dong kờl sơntìl chi tam gơ dờp mờ nhơm trồ tiah mờ kwang bàng mờng chài lơh broă pơlam bơta chài măi mok, suơn kơphe hìu bơnhă dê gơs niam ngan. Bơta kuơmàng là nùs nhơm rơcang lài bơsram, kơ̆ dơn sơngka sền gàr mờ bơta kơp kờñ lơh gơlik broă lơh broă sa jŏ jòng. Bi Y Khương đơs:

“Sàh dong kờl sơntìl kơphe mờ pơlam bơta chài tam, sơngka sền gàr. Añ lơh ngan sơngka sền gàr suơn chi gơ in niam nàng tơnguh priă lơh geh, tơnơ̆ do rề ơnàng tai bă ù tam, dong làng bol tàm thôn geh tai gùng dà lơh sa”.

Dilah bi Y Khương rơ wah kơphe nàng tam gơl rài kis den bi Lê Thị Ánh, kòn cau Ca Dong ơm tàm sàh Sơn Tây Thượng lơh pas bơh ală phan lơh gơs bơh suơn sre mờng kwèng ngan. Mờ gơnoar broă là Kwang lam bồ Mpồl lơh broă bal lơh sa suơn sre brê bơnơm mờ kă bro phan broă drơng ala Sơn Bua, bi rơndap broă lơh sa, lơh gơlik phan bơh suơn sre, tơnguh bơta kuơ, priă lơh geh phan bơna dê mờ ai geh broă lơh làng bol tàm ƀòn lơgar in.

Mpồl lơh broă bal bơt bơtàu tiah tam prìt, bơcri priă lơh hìu lơh phan, măi mok, tam gơl, lơh pa broă lơh gơlik phan. Phan lơh gơs là prìt pơr lơ iang, dà sut prìt, ơlak prìt; mờ kung ngui cồng pơ ồs brê, ƀang nàng lơh gơs ală phan cèng bơta krơi is brê bơnơm dê. Tus tŭ do, geh 7 phan geh dờp cơng tàng OCOP 3 sơmañ. Bi Lê Thị Ánh pà git:

“Uă ngan cau ngui sa khi sền git mờ tơnơ̆ sền git ngan ngồn den khi gŏ geh cồng nha. Khi kờñ den khi rơp blơi wơl. Bơh broă sền git ngan ngồn hơ̆ mờ mpồl lơh broă bal geh bơta pràn do nàng pơn jat tai lòt jat. Ờ mìng gơ wèt mờ phan ce cồng pơ ồs ơn tàm kơldung mờ mờr tus mpồl lơh broă bal rơp lơh gơlik dùl phan kung bơh cồng pơ ồs sơl, gơ kas màng rlau tai”.

Bi Y Phượng, kòn cau Jarai, Lam bồ thôn Cô Xia, sàh Măng Ri bơt bơtàu broă lơh tơrlòng lài lơh sa pơgồp bal mờ ròng phan. Tơnơ̆ 7 nam lơh cau lam bồ thôn, bi lơh krơh lam lơh lài mờ hòi jà làng bol lơh jat. Tus tŭ do, hìu bơnhă bi geh 4 lồ ù kơphe mờ 23 nơm kơnrồ. Bi Y Phượng yal:

“Kờp bal mờ ờ lơh cau lam bồ thôn den añ kung pal lam lài lơh sa nàng drơng hìu bơnhă. Mpồl kơnrồ kung gam gàr sùm. Nam tus añ rơp rề ơnàng tai bă ù tam kơphe, tam tai rlau 1 lồ. Tàm do, tờm kơphe geh ntê, mƀùr dềt ngan. He tam jat bơta chài pa. Añ gŏ tờm kơphe ai priă jền lơh geh sùm, kung lơh geh jơnau sồr sơl. Tàm tiah bơnơm sàh Măng Ri khà mìu uă den tàng dà ƀồm gơmù, priă tă nàng bơcri ai broă ƀồm dà in kung gơmù sơl. Kơnờm bơh hơ̆ làng bol geh priă jền lơh geh kơljap rlau”.

Ồng Phạm Xuân Quang, Chủ tịch Anih duh broă Làng bol sàh Măng Ri, càr Quảng Ngãi pà git, ƀòn lơgar hòi jà làng bol ngui bơta ƀuơn, bơta pràn broă lơh sa suơn sre bè kơphe, tờm chi lơh sơnơm mờ ală phan tiơng pơn rơ is ồn; mờ kung lơh niam gơnoar broă lơh krơh lài kwang bàng, đảng viên dê tàm bơtàu tơnguh lơh sa nàng làng bol in bơsram, đòm jat. Tàm hơ̆, ƀòn lơgar sền gròi tus lơh niam gơnoar broă cau ùr jơi bơtiàn dồ êt nă cau dê, hòi jà oh mi cau ùr sơrlèt gan kal ke, khin cha tam gơl mờng kwèng kơlôi sơnơng, broă lơh, rơhời lơh tờm ală broă lơh tơrlòng lài lơh sa, mpồl lơh broă bal, pơgồp bơnah tơnguh priă lơh geh, tam gơl niam rài kis hìu bơnhă mờ chồl tơnguh bơtàu tơnguh lơh sa ƀòn lơgar:

“Kwang bàng, đảng viên, is ồn là bí thư chi bộ mờ ală đảng viên tờm tàm ală thôn, ƀòn là ală cau lơh krơh lài, lam lài lơh jat nùs nhơm Đảng viên lơh lài. Geh uă broă lơh tơrlòng lài lơh sa geh cồng nha, tàm hơ̆ geh broă lơh tơrlòng lài tam kơphe mò Y Phượng dê. Do ndrờm là ală kwang bàng, đảng viên geh nùs nhơm geh kơnòl tàm bơtàu tơnguh lơh sa hìu bơnhă, gơ gơs là krơh niam nàng làng bol tàm mpồl bơtiàn, thôn, ƀòn mờ ƀòn lơgar in đòm jat, bơtàu tơnguh lơh sa”.

Tơngai lài, uă cau ùr jơi bơtiàn dồ êt nă cau sơrlèt gan kal ke, lơh tờm broă lơh tơrlòng lài lơh sa bơceh lơh gam lơh gơs bơta tam gơl hơ̆ bơh hìu bơnhă mờ mpồl bơtiàn. Khi ờ mìng tam gơl niam rài kis mờ gam bơto wơl mờng chài, lơh gơlik bơta pin dờn nàng làng bol tam gơl jơnau git wă, khin cha bơsram mờ jòi is gùng dà brồ guh. Bơta tam gơl mờng kwèng kơlôi sơnơng, broă lơh geh ai tơnggŏ mờ priă lơh geh mùl màl, lơh geh bơta tam gơl bơh lơh sa dềt, rah rài, jat mờng chài gơ gơs ngui măi mok, kờp dŭ cồng nha bơcri priă, jòi geh anih blơi phan kơ̆ kơljap sùm ai phan lơh gơs in.

Uă broă lơh dong kờl Dà lơgar dê neh lơh geh cồng nha kơnờm pơgồp bal mờ nùs nhơm brồ guh is, bơta pràn lơh tờm lơh broă lơh sa làng bol dê. Tŭ cau ùr geh dờp priă jền, jơnau git wă mờ tŭ niam, khi pơgồp bơnah tơnguh cồng nha lơh sa hìu bơnhă, mờ kung lơh niam gơnoar broă rơndap lơh sa, sền gàr mờ tơnguh bơta kuơ, priă lơh geh phan bơh suơn sre bơh jŏ tàm ƀòn lơgar, lơh geh bơtàu tơnguh tơl làm tiah làng bol jơi bơtiàn dồ êt nă cau. Bơh ală tam gơl tàm tơl hìu bơnhă, nùs nhơm brồ guh is mờ kơp kờñ brồ guh gam lơh gơs bơta tờm kơnhăp kơ̆ ai bơta bơtàu tơnguh kơ̆ kơljap jŏ jòng sùm tiah kơh bơnơm Quảng Ngãi dê in.