Tàm ƀòn Kon Sơ Lăng, sàh Ia Khươl, càr Gia Lai, hìu rông pa geh lơh tàm gùl ƀòn bè cơng tàng pà gŏ bơta pràn ƀòn lơgar dê. Nàng lơh geh rơkàng hìu do, kòn cau Bơnhàr tàm ƀòn do neh tam jà bal sơrlèt dùl bơta gơtìp ờ gơtùi huĭ. Nhai 8 nam 2024, hìu rông ƀòn Kon Băh (tŭ do là ƀòn Kon Sơ Lăng), gơtìp ồs sa. Hìu rông do neh geh tŭ là anih tơrgùm bơh ƀòn lơgar dê tŭ do mìng gam chah gời. Tơnơ̆ mờ hoàc huơr hơ̆, làng bol ờ ngòt. Bơh bồ nam 2025, kra ƀòn bơyai lơh pơrjum ƀòn, lam làng bol lòt tơwès ja, sreh gle, đơr nàng rơcang geh phan lơh wơl hìu rông.

Ồng Mao, Lam bồ thôn Kon Sơ Lăng pà git, do là broă lơh bal bơh ƀòn lơgar dê. “Tàm 1 nă cau klao bơh 18 tus 60 sơnam pal rơcang tơl 5 pang ja, jòi tai geh 1 căp mờ 300 rơbô đong priă. Tàm nhai 3 sơn đờm mŭt lơh, tus nhai 6 lơh gơs. Tàm ală ngai sơnrờp, tàm poh jơh ală cau tàm ƀòn tơrgùm lơh tàm 2 ngai tàm ngai dơ̆ prao mờ dơ̆ poh”.

          Tơnơ̆ mờ 4 nhai, hìu rông ờs mờng kòn cau Bơnhàr tàm ƀòn Kon Sơ Lăng neh lơh gơs. Hìu ñhoa tus 20 thơ̆k, jòng 23 thơ̆k, ơnàng rơlao 12 thơ̆k mờ gơtùi ai tus 600 nă cau mŭt ơm. Tàm dơlam hìu rông, làng bol lời anih niam ngan là yồng rùp Chủ tịch Hồ Chí Minh, pang sră Wa Hồ pơyoa Pơrjum dờng ală Jơi bơtiàn ờ gal cau tiah đah Jum tàm Pleiku nam 1946 nàng nting bơto làng bol in bè nùs nhơm tam klăc bal. Bi Brưng, cau kis tàm ƀòn Kon Sơ Lăng pà git, hìu rông ờ mìng là anih bơyai lơh ală dơ̆ pơrjum ƀòn, mờ là anih nàng bơyai lơh broă lơh niam chài, bơto dròng cing, tàñ sơ̆, tàñ ồi yau, nàng prăp gàr bơhiàn ờs mờng kòn cau Bơnhàr dê. Ƀòn geh bàr mpồl dròng cing; mpồl dròng cing cau dờng sơnam mờ mpồl dròng cing ơruh pơnu sùm geh pờ ală ơdŭ bơto. “Gơlơh bè jơh ală cau klao ndrờm pal lòt bơsram dròng cing lơm. Geh ờ uă cau dròng chài ngan, să tờm añ kung git dròng sơl. Añ sùm tus tàm do nàng bal mờ 4 nă cau ndai sền gàr hìu rông. Bơdìh hơ̆ tai, bol añ kung lòt sền gùt dar ƀòn nàng rơcang sền gơtìp geh ală bơta ờ niam”.

Bi Wat, cau kis tàm ƀòn Kon Sơ Lăng kung pơnyờ să ngan sơl tài neh pơgồp bal bơta pràn lơh gơs wơl hìu rông ờs mờng ƀòn lơgar dê. Jăt bi yal, hìu rông do là anih geh pơgồp bal mờ tơl broă lơh, tơl pơrjum ƀòn lơgar dê. Mờ bơta kwơ màng rơlao, ală bơta kwơ niam chài ờs mờng bơh kòn cau Bơnhàr dê kung gam geh pơn jăt tai lơh. “Ală ƀòn kòn cau Bơnhàr tàm do ndrờm geh hìu rông. Hìu rông ờ mìng là anih nàng tơrgùm pơrjum ƀòn, cri bơyai broă ƀòn mờ gam là nàng prăp gàr mờ ngui bơta niam chài ờs mờng bơh mò ồng lời wơl, añ pơnyờ să ngan. Ƀòn kòn cau Bơnhàr pal geh hìu rông”.

Bơh dơ̆ gơtìp ồs sa nam 2024, ƀòn Kon Sơ Lăng lơh geh tơngai nàng tam pà ală mpồl cau tàm ala bal sền gàr hìu rông. Do là broă lơh bơh làng bol dê nàng sền gàr is phan bơna mờ bơta niam chài ờs mờng ƀòn lơgar dê. Nùs nhơm sền gàr is hơ̆ gam geh ală ƀòn kòn cau Bơnhàr tàm tiah do ngui mờ lơh gơdờp bal mờ bơta geh tàm mùl màl.

Ồng Khyut, tàm ƀòn Kon Sơ Lăh pà git, ƀòn geh măi piah kòn bal, den tàng mpồl lơi sền gàr tàm ƀòn den geh sền gàr hìu rông ndang mờ dờp ală broă lơh bal ƀòn lơgar dê ndai tai. “Bơdìh mờ broă dờp kơnòl tờm là sền gàr hìu rông, mpồl bol añ gam tàm ala bal sền măi piah kòi ƀòn dê nàng drơng làng bol tàm ƀòn in. Ală ƀòn ndai tus măi kòi, mờ bơyai lơh lòt sền tàm ală sơnĕ gùng lòt tàm ƀòn nàng di tŭ gŏ, sền gàr lơngăp lơngai”.

Bơh dùl dơ̆ gơtìp ồs sa, kòn cau Bơnhàr tàm ƀòn Kon Sơ Lăng, sàh Ia Khươl, càr Gia Lai neh lơh wơl hìu rông pa. Mơya bơta geh lơh wơl ờ mìng là broă lơh gơs hìu. Hơ̆ là anih nàng làng bol tìp bal, cri bơyai broă ƀòn lơgar, sền gàr bal rài kis. Là anih ală cau chài bơto wơl rơnàng kơnòm să in tàm broă dròng cing, broă lơh ală phan ngui ờs mờng mờ nùs nhơm kờñ gơboh gơwèt mờ niam chài jơi bơtiàn dê.