VOV4.Mnông – Tâm ăp năm khay tâm lơh tâm su, nkual neh Bờ Y lah ntu\k mpôn săk rdâng ăp rơh ndrăk nsiu n’hanh yor tâm rnôk ne\ le\ nchrat ang ăp nuih n’hâm ro\ng dak janh dăng bah [on lan ăp rnoi mpôl đêt gu\ jo\ năm ntu\k aơ. Năm khay hăn rlău yơn nuih n’hâm cách mạng ne\ hôm e tâm nuih n’hâm [on lan ăp rnoi mpôl đêt dôl rêh tâm nkual neh Bờ Y nar aơ lah nsum. Wa Thao Oong thôn Tà ka, xă Bờ Y, nkuăl Ngọc Hồi, n’gor Kon Tum nkah g^t tay:  “Đah nuih n’hâm cách mạng ta aơ lah knu\ng hăn t^ng cách mạng, du [oăt phe tâm pă jêng bar, jêng 3. Bah năp đaơ druh ndăm bah 18 năm mô geh nu\ih gu\ tâm jay, hăn tahen da dê, hăn t^ng Đảng, t^ng cách mạng”.  

Bah năm 1992 t^ng trong [ư ndâk njêng wa\ng sa mhe âk rnoi mpôl đêt mpeh bah lơ le\ tât gu\, gu\ rêh ta nkual neh aơ. Tât a[aơ xă Bờ Y le\ geh 17 rnoi mpôl đêt gu\ rêh. Nu\ih [on lan ntu\k ơ rêh knơm đah nău kan [ư mir. Bôl neh ntu ntu\k nkual n’har bri sât kro, yơn đah nău m^n, nuih n’hâm, kônh wa le\ rgâl nkra, nku\m nđir neh yôk hil đah ăp ntil tơm tăm geh rnoh khlay wa\ng sa âk ns^t tay nău rêh hơm răm đăp mpăn. Wa Quách Tống Kỵ-thôn Đak Phong, xă Bờ Y, nkuăl Ngọc Hồi an g^t:  “Bah khay 4 năm 1992 lăp ta aơ ri rêh ta neh aơ du\t rngot bri da dê. Dơi geh nău uănh kơl bah Đảng, Chính phủ, bah n’gor, bah nkuăl, tât xă Bờ Y kơl kônh wa ndrel rêh nsum đah kônh wa rnoi mpôl đêt ta ntu\k. Tât a[aơ ri kônh wa du\t đăp mpăn, tâm rlong [ư sa ngăn lah cao su, cà phê, so\k đêt khay mât jông năm, nt^t  nsa kơt tăm bum. Đah nău rêh ri an lah ntơm đăp mpăn”.

17 rnoi mpôl đêt ndrel gu\ rêh, du rnoi mpôl đêt geh nău ueh văn hoá êng, yor nău aơ le\ [ư an nău ueh văn hoá ntu\k aơ âk ntil nău ueh. Hăn rlău rơh jêr jo\t, Bờ Y mô hôm lah nkual neh kro ntang rngot njônh, nău rêh mhe le\ jêng, nta an du nkual neh mhe, âk nău mpo\ng geh. Xă Bờ Y nar aơ dơi âk nu\ih g^t tât yor ntu\k aơ geh nkual wa\ng sa âk dak Bờ Y lah ntu\k tăch rgâl khlay bah 3 dak Việt Nam, Lào Campuchia, lah ntu\k njưh tâm nău kan nthoi hun hao đah ăp dak ASEAN n’hanh nkual jêt Mê Kông. Ăp dak tâm nkual geh Việt Nam, Lào, Campuchia, Thái Lan le\ n’hanh dôl ndâk njêng âk trong soih luh gay nthoi ăp nkual wa\ng sa khlay bah ăp dak tă bah mpông n’har bri Bờ Y.

Đah ntu\k kan khlay, âk năm bah năp, nkual wa\ng sa mpông n’har bri Bờ Y le\ dơi ntuh kơl bơi 1.400 rmen prăk gay ndâk njêng ntung trong, ngih wâl, a[aơ dơi dăp rgum pơk hvi bơi kơt lam nkuăl Ngọc Hồi đah rnoh neh bơi 70 rbăn 400 ha. Nkual neh n’har bri Bờ Y hun hao na nê|. Wa Lê Hải Minh-Thôn Đak Ranưg, nkuăl Ngọc Hồi lah: “Nkual wa\ng sa bah mpông n’har bri Bờ Y tâm rnôk bahnăp le\ rgop khlay tâm nău hun hao bah nkuăl Ngọc Hồi lah nsum n’hanh xă Bờ Y lah êng. Na nê| lah tâm [on lan he geh nău rgâl, ngih wâl, trong ha\n, ngih sam [u\t, điện, dak bât, n’hanh le\ ndâk njêng ăp ndơ do\ng têh. Mpeh nău nt^m nti tuch tăm bah kônh wa dơi rgâl le\ g^t do\ng kơt khoa học kỹ thuật jao an công nghệ n’hanh [ư sa geh săk rnglay lơn ăp tơm tăm jo\ năm kơt tơm cao su, cà phê”.

Wa Nguyễn Duy Cường-Kruanh UBND xă Bờ Y, nkuăl Ngọc Hồi, an g^t: “Tâm âk năm bah năp ăp rnoi mpôl đêt ndrel hun hao wa\ng sa, tât a[aơ mpeh ndâk njêng nău rêh văn hoá ta nkual [on lan le\ dơi geh bah 6 tât 8 nkual dơi kơp dơn nkual [on lan văn hoá n’hanh 75% rnăk wâl văn hoá ta lam xă. Tă bah bôk nău kan nău rêh nkual [on lan gu\, kônh wa le\ tâm rnglăp ndrel rrgum [ư t^ng bôk nău lam dak ndâk njêng thôn [on mhe, tât a[aơ xă le\ dơi geh 14 tâm 19 rnoh ntil ndơ [ư mpeh ndâk njêng thôn [on mhe. T^ng nău m^n nsum ri uănh lah tât du\t năm 2015 xă mbra dơi jêh ăp ntil ndơ [ư ndâk njêng thôn [on mhe tâm năm aơ”.

A[aơ nău kan tăch rgâl nkual mpông n’har bri geh du\t n’gur răm, tăch rgâl n’har bri bah [on lan n’har bri dôl hun hao ngăch. Yor r^ ntu\k aơ ton bah kơi mbra lah du ntu\k ang wa\ch rgum ntuh kơl n’hanh lah ntu\k tâm nthoi tăch rgâl đah Việt Nam n’hanh băl mpôl dak bah dih n’hanh Bờ Y le\, dôl n’hanh mbra ntu\k tât ueh bah năch pâl nđaih.

BTV: Y Sưng