VOV4.M’nông:Văn hoá ch^ng gong geh ma nău roh
hêng ta âk [on lan ta n’gor Dak Lak. Yơn ta buôn Ko Mleo, xã Hoà Thắng, nkual
[on têh Buôn Ma Thuột, geh du mpôl ăp kon se jê| nu^h rđe nha u\ch gân đah
trong nti tu\r ch^ng goh gong đo\ng..
Ta nâm n’hâm tơm muồng bah meng jay
[on Ko Mleo, xã Hoà Thắng, nkual [on têh Buôn Ma Thuột, du mpôl geh bơi 20 kon
se bu klô, oh du\t jê| 6 năm deh, oh du\t têh ta nâm 17 năm deh, dôl ma t^ng
uănh n’hanh nti tu\r ch^ng goh gong t^ng nt^m nti bah wa Y Hiu Niê Kdăm. Ăp mon
gu\ njôm wăr wa, uănh t^ng mâng goh, ntơm bah nău nhu\p mâng pu\n, kơp rnoh âk
tơ\ goh n’hanh kơp hôch rnoh tơ\ goh.
Lôch rnôk nt^m nti nsum, wa Y Hiu
uănh t^ng oh. Bol ma mhe nti yơn du đêt oh du\t ngăch r[ah kăr kơt t^ng nti.
Ntơm bah nê, wa Y Hiu tâm pă mpôl, gay geh trong nti tâm di.
“Gâp
saơ lah ăp kon se du\t gơih nđơr, ăp kon se g^t lah ăp tơ\ nti way geh I mhe,
ăp nău ue\h êng bah păng da dê. Jêng tât nar aơ ri ăp kon se du\t gơih nđơr
đo\ng, geh du đêt kon se nha hôm rpoh rpăp ngăn đo\ng, păng uănh t^ng nău blău
êng bah t^ng nu^h ngoăy. Gâp saơ lah jrô nti dja bơi du n’gul ăp kon se le\ kăr
đo\ng”.
Khay rlu nti năm aơ, jrô nti tu\r
ch^ng goh gong lor bôk năp dơi [ư ta buôn Ko Mleo đah rnoh prăk nti nklăp 30
rkeh prăk tă bah UBND nkual [on têh pă an. Tâm du khay, wa Y Hiu mbra trêng nti
tay an ăp kon se nău blău tu\r ch^ng gog gong lor bôk năp ta le\ rngôch 2 ntil
ch^ng gong kông n’hanh d^ng dưt rla. Ăp nar jrô nti way [ư tâm jay văn hoá [on
yơn nar aơ [on [ư họp [on lan jêng jrô nti le\ ntrơn ta nâm n’hâm tơm muồng.
Bol ma ta ah ntu\k gu\ nti ri nău u\ch ro\ng bah ăp kon se mô rgâl.
Kon se dôl ma gu\ nti ri yuh Hoàng
Thị Thuỷ, Bí thư đoàn xã Hoà Thắng weh khâl, ti yar du du\ng play sa. Jrô nti
geh năch, hôm nkre geh play đo\ng, ăp kon se jêng lơn ma rhơn nđơr đê|. Yuh
Thuỷ an g^t, aơ lah trong [ư gay ma nuih n’hâm ăp kon se gơih nđơr nti, mpo\ng
ăp kon se mbra tiăr nti an du\t ue\h n’hanh jêh aơ tay xã mbra geh tay du mpôl
goh d^ng dưt rla, nău ma le\ du xã way u\ch ro\ng geh.
“Gâp
way bonh đă, têk jă ăp kon se mbra lah, nar aơ hăn nti ri nkre geh nai nt^m nti
hăn tât bonh jă, ri ôi tay ăp kon se nsrôih râng ăp to\ng lơn n’hanh têk jă ăp
băl êng [a [a\ râng lơn. Jêng nău way, kêng măng, mpôl hên mbra đă nu^h mpeh
văn hoá thông tin mô lah mpôl đoàn hăn bonh jă ăp kon se”.
T^ng nău way rđe, dơn geh bu kuâng
mơ dơi pah tât ch^ng gong, hôm kon se mô ho\ tât năm ri mô dơi tu\r ch^ng goh
gong. Yơn ma a[aơ, rnôk ma ntu\k ntu\r ch^ng goh nar lơn ma huêt le\, rnoh nu^h
g^t chraih ch^ng, tu\r ch^ng nar lơn ma đêt n’hanh le\ âk năm deh da dê, nău
trêng nti, nt^m nti rơh kơn ndơn mban bah kơi, nthoi tay lơn ma jêng khlay. Yơn
lah, nău dja mô di lah dơh. Gay mât dơi du mpôl ch^ng, rlău ma nău ntuh kơl
prăk do\ng pơk jrô nti, ăp kon se ân way tiăr nti mbro n’hanh nău khlay lơn lah
ân geh ntu\k an ăp kon se gu\ tu\r ch^ng, goh gong đo\ng.
Lôch jrô nti dja geh tay 1 mpôl tu\r
ch^ng goh gong mom mbra dơi njêng. Ăp kon se mbra ma mpôl ntơh măt an [on râng
ăp rơh tâm rlong tu\r ch^ng goh gong mô lah way hăn ntu\k aơ ntu\k ri. Mpo\ng
lah, nău nteh ch^ng gong bah ăp kon se mbra dơi hăr blău lơn gay nar lơn ma n’gloh
nteh nju\ng ue\h. Nău nteh ch^ng nê mbra t^ng njuat jâng bah ăp kon se hăn ngai
lơn, n’gloh nteh ngai lơn./.
Nu^h rblang: Điểu Thân
Viết bình luận