VOV4.M’nông – Yan mih năm aơ ta Dak Nông lôch ơm, jêng rnoh dak ntêm nkrem ta ăp n’glău bât knu\ng geh 67%, âk ntu\k knu\ng geh 49% nkôp đah âk năm bah năp. Âk rnoh neh tơm tăm ta ăp nkuăl Krông Nô, C|ư Ju\t, Dak Mil… le\ mô to\ng dak hô. N’gâng kan [on lan, n’gâng kan dơi kan n’hanh nu\ih [on lan dôl [ư âk trong njrăng rdâng đah yan duh phang nchrăp mbra jo\ jông n’hanh du\t hô.

Rlău 2 khay mô du rplay dak mih, ba lo\ rlău 6 sào n’hanh bơi 1ha mbo yan tal 2 bah rnăk wa Phạm Thị Huê, ta thôn Phú Hưng, xă Quảng Phú, nkuăl Krông Nô, n’gor Dak Nông kro hoănh le\ rngôch.  Wa Huê an g^t, bôk năp kônh wa tâm thôn mô njrăng, mô m^n lah yan mih lo\ lôch ơm ir. Le\ ndr^, Ngih máy thuỷ điện Buôn Tua Srah pơk dak du\t đêt, jêng rnoh dak to\ bah dak me Krông Nô gay njrăng rdâng mô âk, jêng bơi 300 ha tơm tăm mper dak me bah thôn Phú Hưng le\ kro phang. Yan ba n’hanh tuh mbo le\ roh [hia\u, a[aơ, [on lan lo\ rdâng tay đah yan wai tât ơm n’hanh jo\ jông, âk rnoh neh cà phê nchrăp mô to\ng dak to\. Wa Phạm Thị Huê, ta thôn Phú Hưng, xă Quảng Phú, nkuăl Krông Nô, n’gor Dak Nông klach rvê: “Tơm mbo jăng lơi hôm, mô dơi sa yor mô geh dak to\, hôm cà phê năm e to\ 3 tơ\ năm aơ an to\ 4 tơ\, dôl nchrăp mô g^t geh to\ng dak to\ đo\ng lah mô, mô to\ng ri ntlơi cà phê dơm. Năm aơ hôm e mô to\ng dak do\ng hô găn, ăp năm dak ntu hôm e dơi sa yơn a[aơ le\ rngôch [on lan le\ dak do\ng hăn koăr ntu êng roh tay du đêt prăk”.

Njok trong bah nkuăl Krông Nô hăn rlău nkuăl Dak Mil, âk rnoh neh lo\, mbo bah [on lan le\ kro, neh le\ đang. 2 tơm tăm khlay lah cà phê n’hanh tiêu dôl mô to\ng dak to\ hô đo\ng. Wa Lê Đức Hiền ta thôn 5, xă Dak Lao, nkuăl Dak Mil an g^t, rnăk wâl le\ koa\ih ntu ka, nchră kuih ntu nklang ntu ka gay so\k dak to\ an rlău 2ha cà phê n’hanh tiêu: “Ăp ntu ka bah [on lan bât dak le\ hu\ch du\t âk. Way ăp năm mô geh nău ri dak hao, hao tâm ban đah măt dak n’glău hôm e to\ng gay to\ yơn mô to\ng đo\ng. hô ngăn năm aơ, dak hu\ch du\t jru, geh ntu geh n’gul dơm. Ntu ka tâm jay le\ hu\ch kro\ hôm”.

Nău ne\, rnăk wa Đỗ Thị Hường ta xă Dak Lao manh máy s^t kuih ntu ka gay joi dak to\ an cà phê n’hanh tiêu. “Tăm cà phê ăp năm tât yan to\ dak rvê da dê. Jay gâp geh 2 ha yơn kuih tu\ng 3 ntu ka hôm yơn knu\ng to\ geh rơh dơm, hôm 2-3 to\ bah kơi mô hôm g^t m^n”.

T^ng n’gâng kan Tuch tăm mât rong n’hanh hun hao [on lan n’gor Dak Nông, a[aơ geh bơi 60 n’glău n’gâr dak le\ kroh, ăp n’glău hôm [a [a\ mô to\ng rnoh dak to\. Yan yan mih mhe aơ geh 2 rbăn ha ba lo\ le\ hu\ch săk geh, tâm ne\ bơi 400 ha roh [hia\u; rlău 500 ha mbo lai le\ kro. Yan aơ, nklăp 12 rbăn ha cà phê n’hanh tiêu mô to\ng dak to\, hu\ch săk geh nklăp bah 24 tât 50%, tâm ne\ geh rlău 700ha cà phê n’hanh tiêu roh [hia\u. Rnoh neh tơm tăm geh duh phang du\t âk rgum ta ăp nkuăl: Krông Nô, C|ư Ju\t, Dak Mil n’hanh Dak Glong.

T^ng nchroh mbơh bah ngih pah kan nchroh trôk nar, mih sial, yan wai aơ, nkual Tây Nguyên mbra rdâng đah duh phang hô. N’gâng kan [on lan, n’gâng tuch tăm n’hanh nu\ih [on lan n’gor Dak Nông dôl nsrôih mbơh [ư ăp trong rchăng n’gang duh phang kơt: koa\ih rwach ăp ntu, n’glău, [ư ăp dak bât nchăng bât dak diăng gay do\ng dak to\. Wa Nguyễn Thành Lý, Kruanh jrô kan rchăng n’gang trôk nar-n’gâng kan dak bât n’gor Dak Nông an g^t: “Duh phang mbra du\t hô. Rnoh dak le\ mô to\ng tât 42%, rbông dak hoch ta ăp dak diăng a[aơ le\ kroh. Du\t âk n’glău bât mô hô geh dak n’gâr. Trong mkra bah n’gor Dak Nông gay rchăng n’gang duh phang a[aơ lah an n’hao nkrem dak; koăih rwach ăp n’glău; [ư ăp rbông bât ta ăp dak diăng gay ndăn dak to\. Mpôl hên le\ pah kan đah nu\ih n’glău ta ăp nkual dak me Srê-pốk gay geh trong nchrăp pơk dak ju\r nkual bah dâng an [on lan”./.

            Nu\ih rblang: Y Sưng Phê Ja