VOV4.M’nông: Năm aơ, Dak Nông lah ngoai tâm âk n’gor geh Phú Thọ jă râng nau mpoh kthup Gĩô tổ Hùng Vương-Lễ hội Đền Hùng di 10/3 â, lịch. Yor ri\, ntơm bah kêng măng 19/4 (1/3 âm lịch), rmôt cán bộ, nu\ih njroh mprơ bah n’gor Dak Nông ho\ ntơm hăn, [ư nau si\t đah neh tơm huêng khlay.

Đah âk nu\ih tâm rmôt hăn kan bah n’gor Dak Nông, ngăn lah ăp nu\ih njroh mprơ ri aơ lah rơh bôk năp geh si\t tât neh tơm, ăp nu\ih ko\ saơ geh nau ueh, nau rngot klâng tâm săk rnôk geh si\t tu tơm.

Ta trong hăn, ăp nu\ih ko\ kâp mhâm [ư ân ngăch tât Phú Thọ gay bah nau u\ch bah âk năm ma aơ. Ngăn lah, rnôk tât ta aơ, geh njưh jâng tât nkuăkl nkah ơm Đền Hùng ri ăp nu\ih ko\ rnê đah nau ueh, nau ang, du\t n’hâm huêng khlay bah Ngih brah ăp Kđăch Hùng-tu tơm bah âk rbăn năm bah rnoi mpôl Việt Nam.

Wa Y Bai, ta Thôn 3, xã Trường Xuân, nkuăl Dak Nsong nkoch: Gâp năm aơ ho\ 58 năm, nau u\ch geh du tơ\ tât đah neh tu tơm jêh âk năm ri a[aơ ho\ jêng nau ngăn. Săk gâp nơm ri saơ rhơn ngăn rnôk ndrel đah âk nu\ih [on lan tâm lam dak geh sit rgum ta aơ gay râng Gĩô tổ. Tơm geh ntil, dak geh tu, ăp kon nu\ih bah dak Việt ko\ rhơn yor geh tu tơm lah Kđăch Hùng, geh Wa Hồ nti\m ntrong. Yor ri, ăp rơh kon sau kơt phung he aơ gay rêh tâm rnglăp, tâm kơl nsum gay rgop n’hâm soan nơm, bol ma kon jê| kđội, ndrel ndâk njêng neh dak nar lơn nâp nâl”.

Ko\ ndrel đah nau mi\n, nau rngot klâng, wa K’Măng, năm aơ 74 năm, ta [on N’jriêng, xã Dak Nia, nkuăl têh Gia Nghĩa ngơi :Bol ma hăn ta trong ngai ngăn, yơn rnôk geh njưh jâng tât neh tơm , uănh nu\ih hăn tâm ăp ntu\k tât mpoh kthup ân ăp Kđăch Hùng, nuih n’hâm rhơn ngăn n’hanh chuêl le\ nau rgănh trong ngai. Geh tât khâl, saơ nau n’gur răm tâm nar nchrăp Gĩô tổ, ri bu ranh mư gi\t n’hêl lơn mpeh tu tơm bah rnoi mpôl nơm. Jêh si\t [on lan, bu ranh mra leo ăp nau saơ, ngăn lah nau rhơn ba nơm mpeh neh tu tơm huêng khlay, nau vay ơm ndâk njêng neh dak bah u che nơm gay nkoch ân rnăk vâl, kônh wa djăt ndrel”.

Ti\ng wa Cao Thế Bảy, Gíam đốc Ntu\k kan njroh mprơ n’gor Dak Nông, nu\ih hăn nsum bah rmôt aơ ri ntơm du\t năm 2014, rnôk n’gor Dak Nông ndơn săm [u\t jă bah n’gor Phú Thọ mpeh nau râng Lễ Gĩô tổ Hùng Vương-Lễ Hội Đền Hùng năm Ất Mùi 2015 ri n’gor ho\ nchrăp ăp nau kan, apư ntil ndơ ko\ kơt lah nau njroh mprơ ăp ntil leo nkoch nau văn hoá ăp ntil bah ăp rnoi mpôl đê| ta n’gor Dak Nông tât đah lễ hội.

Ngăn lah, bah a[aơ 3 khay, 5 nu\ih bu ranh trah tơm si blau ngăn tâm n’gor ho\ ndơn nau kan du\t n’hâm prêh khlay nê lah trah ngăn bar tơm si jêng yăng gay leo ân. Yăng aơ prêh 2 mét, đah tơm Du Sam, nklăp 400 năm, geh trah ăp ntil kao, ntoh nau ueh văn hoá ăp ntil bah n’gor Dak Nông, kơt: Rup ndah N’Trang Lơng, rup ăp bu ranh dôl tur chi\ng, goh gong, ăp ntil ndơ goh nteh rnoi mpôl nơm.

Ndrel đah yăng khlay bah n’gor Dak Nông hôm ân du blah chi\ng bah rnoi Bunong geh 6 mlâm, ntoh nau u\ch ro\ng bah ăp rnoi mpôl Tây Nguyên đah neh tu tơm. Êp nêm, n’gor hôm nchrăp tay 2 thaih ndơn sa, geh:Bôk sur, bánh chưng, bánh dày, piăng prung, puăch gu\ch, ndrel ăp ntil ndơ sa kah kơt:Bum blang, tiêu, cà phê…

Ndrel đah ăp ntil ndơ nê ri 46 nu\ih njroh mprơ bah rmôt n’gor hôm râng nau njroh mprơ nkoch tât nau păl n’aih, tâm nê ueh ngăn lah 2 nau njroh mprơ ân năch păl n’aih, [on lan ta nkuăl [on têh Việt Trì ta nkuăl nkah ơm Đền Hùng. Ăp nau njroh mprơ geh nkoch ngăn tât nau ueh văn hoá ăp ntil bah kon nu\ih, nkuăl neh Dak Nông.

Nô K’Ting, du hê nu\ih njroh mprơ nkoch :Aơ lah rơh bôk năp, ăp nu\ih njrọh mprơ n’gor Dak Nông geh njroh mprơ ăp nau ueh ngăn, gay nkoch nau vay ơm bah n’gor Dak Nông tât ăp bu năch n’hanh nu\ih [on lan ta neh tu tơm. Yor ri, đah nau kan prêh ndrel đah nau rhơn bah nơm, ăp phung hên ho\ nsôih, nti\m nti gay ntoh nau ueh ăp nau njroh mprơ bah nơm, rgop nau nkoch mbơh nau ueh bah văn háo n’gor Dak Nông tât đah bu năch ăp ntu\k tâm lam dak”.

Ntop tay du nau khlay đo\ng mpeh neh tu tơm rơh aơ, n’gor Dak Nông hôm geh du ndrơng ndơ tăch rgâl nkoch ăp nau, rup ndah mpeh ndơ geh, păl n’aih n’hanh ăp ntil văn hoá ntoh lư bah n’gor Dak Nông ndrel ăp ntil ndơ tuch tăm ntoh lư, kơt: Cà phê, tiêu, cao su, bum blang…

Đah nau dơi lah bu hê nu\ih râng lễ hội Đền Hùng ri nau nchrăp bah n’gor Dak Nông leo tât mô êng lah ntil ndơ khlay, ma hôm geh n’ăp nau njroh, nau mprơ ăp ntil nau mi\n, nau ro\ng bah nu\ih kon [on ngai si\t khâl neh tơm. Đah nau nchrăp ăp ntil mpeh nau geh n’hanh nkô|, ăp nuih njroh mprơ u\ch mra rgop nau pơk jêng nau dơi ân lễ hội kơt nau rgum nau kơl an, ntoh nau ueh đah bu năch dăch ngai.

Rơh hăn si\t tu tơm bah rmôt njroh mprơ n’gor Dak Nông tâm lễ Gĩo tổ Hùng Vương năm aơ ngăn lah du rơh hăn khlay, mô êng r[ong tât tu tơm, nkah gi\t nau kơl an bah u che, rvê ryơk n’hâm ndâk njêng neh dak bah ăp Kđăch Hùng, ntoh nau vay ơm “Ngêt dak nkah git tu” bah rnoi mpôl ma hôm rgop nau n’hao nau rhơn, nau rnơm ueh bah rnoi mpôl, n’hao nau mât nâp nau nau tâm rnglăp bah lam rnoi mpôl tâm nau kan ndâk njêng n’hanh mât neh dak Việt Nam xã hội chủ nghĩa./.

                                                Nnu\ih rblang: H’Thi