VOV4.M’nông - T^ng tâm nu nău ngăn n’hanh tâm ban rmôt tahen đah he n’hanh rlăng jêh Tâm ton Paris năm 1973, nkre nău n’hao nchrăp rmôt tahen an lơh têh le\ tât rnôk di, nar 4 khay 3 năm 1975, nău rdâk lơh Tây Nguyên pơk trong an nău rdôl lơh têh yan puh wai 1975 n’hanh ngăch lơh dăng têh. Rnôk rdâk lơh aơ dil hôm e dôl geh, N’gâng kan Chính trị le\ rgum r[u\n, g^t rnôk dơi tât, nt^m rđau ntrôl ngăch n’hanh an nsrôih rklaih đăp mpăn miền Nam bah năp yan mih năm 1975. Jêh ne\ tay lah rdâk lơh Huế-Đà Nẵng dăng le\ rngôch. Ăp ntu\k, ăp rmôt tahen, lam [on lan g^t nâp nău m^n nt^m rđau bah n’gâng kan Chính trị “G^t nâp rnôk rdâk lơh tay, đah nău m^n nt^m rđau ngăch, janh, tât ndal, dăng têh”. Trung tướng Võ Văn Tuấn, Groi Tổng tham mưu trưởng Tahen [on lan Việt Nam lah:

“Ne\ lah uănh lah, g^t m^n nău ngăch blău, ngăch blău, song di bah Đảng, bah N’gâng kan Chính trị, N’gâng kan Tổng Tư lệnh rnôk saơ nu nău geh nơih lơn. Jêng nău nău lah khlay bah Đại tướng Võ Nguyên Giáp geh nău lah “Ngăch prăl, ngăch prăl, janh dăng, janh dăng” lah nău he m^n aơ lah di an he rmeh dăng rdôl lơh”.

 Le\ rngôch le\ rgâl nu\ih n’hâm nău lơh, rgo\ jă ăp n’hâm soan bah ăp tahen binh chủng, nău rgop ntop kơl bah mpeh Bắc, nău nchrăp bah trong hăn miền Nam an lơh dăng. Tahen he rnôk ne\ geh nău lơh nâp, rmôt dăng, geh ăp binh đoàn tơm, ăp binh chủng n’hanh rmôt Vũ trang [on lan âk, rmôt tahen chính trị nsum mpôl [on lan, n’gu\r răm lơh dăng. Groi giáo sư-Tiến sỹ Nguyễn Trọng Phúc, tă [ư Viện trưởng Viện Lịch sử đảng lah: “Nău tâm rgop soan dăng le\ rngôch lah ding le\ công kích mpeh tahen n’hanh nău ndâk lơh bah [on lan. Ne\ lah nău ueh ngăn bah tâm lơh tâm su [on lan Việt Nam. Knơm tâm lơh tâm su [on lan ne\ le\ nta jêng soan dăng le\ rngôch n’ăp mpeh chính trị, tahen, lơh n’gang tâm rnglăp nchră nău, nkre lơh nkre tâm nchră, rgo\ jă soan dăng bah [on lan ta ntu\k n’hanh nău ntop kơl bah mpeh Bắc”.

Yor mât ueh soan dăng le\ rngôch, soan dăng tâm rnglăp lam rnoi mpôl đêt bah Việt Nam tâm nău Ding le\ nău rdôl lơh yan puh wai 1975 le\ [ư tahen rlăng du tơ\ tay rdâng đah le\ du rnoi mpôl đêt geh nău u\ch du\t hô đah đăp mpăn, dah ro\ng, kơp dơn ngoay neh dak. Jêh tâm lơh phah nkual Bắc năm 1972, jêh Tâm ton Paris năm 1973, nu\ih nkual Bắc rgum soan tay ntop kơl an nkual miền Nam. Bom, ndrăk nsiu du\t hô yơn trong Trường Sơn hôm e dơi pơk trong, ndơ\ tahen n’hanh pring xăng, ndrăk nsiu, ndeh rklư… nchrăp an lơh têh. Rlăng le\ mô hôm dơi kơp đah rnoh tahen, ndeh rklư tâm lơh tâm su bah ăp ding. Yor uănh mpeh n’hâm soan tahen ri Việt Nam rnôk ne\ lah mô dăng yơn đah nuih n’hâm, đah săk soan rgum le\ ri dăng đêt đo\ng. Nsing tâm soan dăng ne\, rnoi mpôl đêt Việt Nam le\ lơh dăng rlăng t^ng gâl, t^ng gưl trong [ư, t^ng gưl măt trân n’hanh gleh du\t lah dăng ta rơh rdôl lơh le\ rngôch n’hanh ndâk lơh rklaih đăp mpăn miền Nam. Giáo sư-Tiến sỹ Đinh Xuân Dũng lah du hê tahen le\ râng tâm rơh rdôl lơh le\ rngôch aơ nkoch: “Nu\ih rlăng ntôn he mô hôm geh ndơ, mô hôm geh tahen gay dơi rklaih đăp mpăn miền Nam, yơn ma kơt du soan dăng Phù Đổng, bah tâm trôm neh, bah tâm trôm nuih n’hâm [on lan, hăng rhiăng ndeh sar, ndeh thiết giáp n’hanh n’ăp ăp quân đoàn têh bah Tây Nguyên ju\r, bah Quảng Trị lăp, bah Nam bộ hao, tâm du đêt nar gay rklaih đăp mpăn miền Nam”.

Tâm rơh rdôl lơh le\ rngôch aơ, mpeh he le\ mât ueh ntop kơl bah [on lan, bah druh ndăm xung phong an ăp rmôt tahen, nău tâm rgop lơh bah ăp tahen, binh chủng, bah tahen đah kông ang. Ăp trong rdôl lơh kơt phu\t sial bah ăp binh đoàn têh le\ tât ntop kơl an ntrong leo ndâk lơh bah [on lan, rdôl ngăch tât nkh^t rlăng, so\k n’gâng kan. Wa Nguyễn Anh Liên, Kruanh Rmôt kan Druh ndăm xung phong ơm Việt Nam nkoch: “Tâm rdôl lơh têh khlay kăl e HCM, rmôt tahen druh ndăm xung phong rgop du\t têh khlay. Rnôk tahen hăn n’gul trong ri sôt rmnah, an rgăn dak me dak diăng, rnôk ne\ du ntu\k kan bu ur bu klô druh ndăm xung phong mur he nhâp re tâm dak thăng gay [ư nkih gay rdêng tahen sôt rmanh hăn. Lơn lah do\ng an tahen tâm lơh dăng le\ rngôch, mô geh ndơ m^n tât nơm”.

Nău rdôl lơh le\ rngôch n’hanh ndâk lơh yan puh wai năm 1975 geh tâm 55 nar măng đah ngăch prăl du\t ueh “Du nar tâm ban 20 năm”. Nău rdôl lơh le\ rngôch trong [ư bah he geh rup ndah têh n’ăp tahen n’hanh chính trị, mpeh mông nar ntu\k ntô n’hanh tahen, le\ so\k dăng ueh tâm mô nar du\t đêt, đêt roh hoach. Le\ rngôch saơ tâm nău lơh, nghệ thuật nt^m rđau nga\ch prăl bah đảng he, ngăn lah tâm rmôt kan ndâk njêng tahen, ndâk njêng trong tâm lơh, nta kâp di rnôk, g^t na nê| nu nău n’hanh an nsrôih du\t n’hâm lơh dăng so\k le\ rngôch./.