VOV4.M’nông – Bah năp năm 1975, nkual têh Pleiku lah êng n’hanh n’gor Gia Lai lah nsum lah ntu\k rgum du\t âk tahen Việt Nam Cộng hoà, mpă wêl lam nkual Tây Nguyên. Yơn lah, rlău ma nău rgum âk tahen n’hanh ăp nu nău gay do\ng an nău kan tâm lơh, ăp ntil mpeh wa\ng sa, rêh jêng kon nu\ih bah Pleiku, Gia Lai rnôk nê kơt lah mô geh du ntil ndơ. Wa\ng sa-rêh jêng kon nu\ih n’gor Gia Lai rdâk njêng ngăn ntơm bah kơi nar rklaih luh dơm, n’hanh a[aơ, Pleiku le\ jêng nkual [on têh hun hao ngăch, ueh mhe; hôm Gia Lai lah n’gor way geh rnoh hun hao wa\ng sa bôk năp nkual Tây Nguyên. 40 năm rklih luh, Gia Lai le\ geh ăp nău rgâl mha êng. Công Bắc, nu\ih nchih nău mhe Rađiô nău ngơi Việt Nam way gu\ kan ta nkual Tây Nguyên nkoch ăp nău dơi bah n’gor.

Quảng trường Đại đoàn Kết (nkual [on têh Pleiku) ntu\k n’gân Ndah rup Wa Hồ đah ăp rnoi mpôl đêt Tây Nguyên, âk nar aơ wơt du\t âk năch tât uănh nsong, du đêt tahen ơm s^t khâl tay ntu\k tâm lơh kăl e, nkhêp di nkah ndray 40 năm rklaih đăp mpăn n’gor Gia Lai, 40 năm Nar rklaih đăp mpăn le\ rngôch miền Nam, kơp dơn ngoay neh dak. Âk nu\ih ndrăt rnôk nkual têh jêt, ăp nar nteh ndeh tahen n’gôr bah năp đaơ, a[aơ le\ jêng du nkual [on têh mhe, ueh ang. Tahen ơm Vũ Đình Phú, tă [ư Groi tơm hậu cần Trung đoàn 95A, mặt trận Tây Nguyên, ndrel mpôl tâm rnglăp, du\t rhơn ta năp nău rgâl mhe bah nkual [on têh: “Nkual têh Pleiku jêh 40 năm rklaih đăp mpăn ri a[aơ dơi an lah le\ rgâl ha\ng rhiăng tơ\ mô di âk tơ\. A[aơ le\ jay prêh hui, [on lan rhơn [ư sa”.

Nkôp đah nkual têh ta nklang, rgâl mhe ta nkual n’har bri Gia Lai mô geh đêt nău ueh. Jêh nar rnăk đăp mpăn, đảng bộ, nu\ih [on lan ăp rnoi mpôl đêt 2 nkuăl n’har bri Chư Prông n’hanh Đức Cơ, n’gor Gia Lai le\ ndrel đah ăp doanh nghiệp n’hanh ăp ntu\k tahen bah Binh đoàn 15 ntơm rgum ndơ nja tâm lơh tâm su, tuch tăm ndơ sông sa, tơm jo\ năm. An tât a[aơ, nkual n’har bri ach o kăl e le\ jêng nkual way tăm tơm jo\ năm ueh jêng ngăn bah Tây Nguyên, đah 3 ntil tơm khlay wa\ng sa âk lah cao su, cà phê n’hanh tiêu; wa\ng sa bah 2 nkuăl n’har bri, nău rêh nu\ih [on lan ăp rnoi mpôl đêt, tâm rnoh âk oi nkôp đah le\ rngôch ăp nkuăl êng tâm nkual. Wa Rơ Mah Bơn, ta [on Chan, xă Ia Pnôn, nu\ih Jarai bôk năp ta nkuăl n’har bri Đức Cơ tăm cao su đah tahe, rhơn, nkoch: “Tă bah âk năm Binh đoàn hun hao cao su ta aơ, bah ne\ tât a[aơ, săk gâp nơm saơ du\t rhơn. Kônh wa [on lan ta ntu\k geh nău rêh rgâl mhe, dơi ju\t jăng ach o, ngêt sa, gu\ âm to\ng ăp”.

Nkual n’har bri mpeh bah lơ nhâp nar, rlơ\ s^t mpeh bah dâng, tât nkuăl Kbang, [on tơm Anh hùng Núp, nkual căn cứ cách mạng bah n’gor Gia Lai, le\ geh âk njoăt rgâl săk nâp dăng jêh 40 năm rklaih đăp mpăn. Trong har Đông Trường Sơn kăl e, a[aơ le\ dơi tuh chai, bê tông mhe, kơl nthoi tăch rgâl n’hanh [ư n’hâm soan ntru\t hun hao dăng wa\ng sa bah kônh wa ăp rnoi mpôl đêt tâm nkual. Trong điện, trong ha\n, ngih sam [u\t, ngih dak si le\ tât [on lan, nt^m nti, dak si hun hao da dê. N’hanh [on lan ăp rnoi mpôl đêt ta nkuăl Kbang, hôm e nkah tât Anh hùng Núp, du hê kon ho\k g^t blău bah Wa Hồ, du “hê bu ranh [on Tây Nguyên” ntoh lư, du rup ndah ntoh lư mpeh nău tâm rnglăp, hun hao êng, rup ndah an nău dâk hao, ndâk njêng nău rêh hơm răm, ueh lăng. Wa Đinh Rinh, du hê tahen [on ta [on Tung, xă căn cứ cách mạng Kroong, nkuăl Kbang, lah: “Kăl e, kônh wa he djăt t^ng Anh hùng Núp hăn t^ng Đảng, t^ng Wa Hồ lơh pháp, lơh Mỹ, rlet rlău ding âk jêr jo\t tât a[aơ le\ dơi dah ro\ng, hơm răm. Rơh kơn bah he a[aơ ranh hôm, nău kan ndâk njêng thôn [on, ndâk njêng [on tơm bah kon sau n’hanh he an ntru\t đă kon sau tâm rnglăp, ndrel soan, hăn t^ng Anh hùng Núp”.

Ta n’gor Gia Lai, mô geh trong ma tâm lơh tâm su têh hô kơt trong 7, jêng lah quốc lộ 25, nthoi Gia Lai n’hanh Phú Yên a[aơ. Hôm trong aơ lah ntu\k geh tâm lơh gle\ du\t bah rdôl lơh Tây Nguyên, rnôk tahen he n’gang lơh, nkh^t âk tahen bah Quân đoàn 2, tahen Việt Nam Cộng dôl nchoăt du, đah rlău 28.500 nu\ih luh nkual nchoeng rwang.

40 năm le\ rlău, trong ơm kăl e le\ rgâl mhe da dê. Bôk trong nthoi êp quốc lộ 14 geh nkuăl Chư Sê, a[aơ lah nkual tăm tiêu têh ngăn lam dak; njok trong aơ, nkual têh Ayun Pa, nkuăl Ia Pa, nkuăl Phú Thiện, nkuăl Krông Pa, tâm nkual srih tăm ba da dê n’hanh tao têh ngăn Tây Nguyên, wăr năm dơi toh djrah yor dak bât AYun Hạ n’hanh dak bât Ia M’lă. Ăp mir tao, ăp ndr^ch lo\ ueh nđir lah saơ nău hơm răm bah kônh wa ăp rnoi mpôl đêt ta nkual neh daơ. Bu ranh [on wa Ksor Nhi, ta [on Ama Hing, xă janh dăng Đất Bằng, nkuăl Krông Pa, lah: “Knơm geh nău nchrăp [ư ntu\k gu\ đăp mpăn [on lan le\ hun hao bah năp du\t âk, wa\ng sa hun hao, trong hăn thôn [on tâm xă hăn nsong kloh ueh, kon se dơi hăn nti le\ rngôch, bu ranh [on rhơn ngăn. Bu ranh [on nsrôih nkoch trêng, rgo\ jă kon sau tâm rnglăp ndrel ndâk njêng [on lan ndro\ng ueh”.

Jêh 40 năm rklaih đăp mpăn, n’gor Gia Lai le\ geh njoăt rgâl nâp dăng. Ta ăp nkual Đông-Tây-Nam-Bắc tâm n’gor mô hô saơ rup, gui bah nău tâm lơh tâm su. Ndơn ma ne\ lah ăp nkual têh hun hao, ăp mir cao su, cà phê ueh nđir, ăp ndr^ch lo\ dak, nău rêh bah nu\ih [on lan hơm răm, tâm di đah ntu\k bah nkual bah lơ Tây Nguyên ta ăp ntil nău kan./.

Nu\ih rblang: Y Sưng