VOV4.Mnông – Mhe jêh lôch nău [ư tâp kh^t an kon nău rêh mô lap Rơ Chom Lưng (deh năm 1997) mhe kh^t yor prah tâm tom ndeh, nô Ksor Kra ([on H’Mrong Yu\ 2, xă Ia Ka) kơt nu\ih roh huêng yor n’ach kon dak bôk. Nô Kra an g^t, Lưng ndrel rmôt băl 5 nu\ih hăn u\m ta dak leng ta xă bah meng. 5 nu\ih hăn 2 bôk ndeh máy n’hanh le\ rngôch mô geh ndô môp n’gang bôk da dê. Ta trong s^t, le\ rmôt ncho ndeh du\t ngăch, hăn tât tỉnh lộ 661 ri tom tâm du bôk ndeh máy hăn rlơ\ trong. Nău geh, rmanh le\ [ư 4 nu\ih kh^t ta ntu\k, du hê sôt rmanh mbăn. Nô Kra nkoch: “Lah ndô môp n’gang bôk, mâp rmanh mbra dơh oi lơn, geh du hê bar hê ji, sôt săk, yơn mô ndô ri roh le\ hôm. He đă oh kon ndô môp n’gang bôk, yơn oh kon mô djăt nău me, bơ\”.

Tă bah jay Ksor Kra 200-300 mét, lah jay nô Siu Yoah kơt tâm nău nh^m kon yor prah ndeh. Wa Siu Yoah hôm e rngot n’hanh yô| n’ach an kon bu klô 18 năm deh le\ kh^t tă aơ 5 khay. Nô Yoah nkoch, ta du\t năm e, tâm rnôk rdêng oh mpôl hăn ta trong tỉnh lộ 661, tâm rnôk nhu\l ndranh, mô ndô môp n’gang bôk, kon bu klô moh Siu Đao bah nô le\ tom tâm du bôk ndeh kang rdêng ndơ, kh^t ta ntu\k. Nô Yoah nkoch: “Kon gâp ntơm 18 năm deh, ăp nar mô u\ch ndô môp n’gang bôk. {on Yu\ 1, Yu\ 2 lah geh prah tâm tom ndeh âk ngăn, saơ oh nô êng geh rmanh yơn pơng kơt ne\. Ncho ndeh hăn ngăch, lo\ ngêt ndranh, tom tâm ndeh rdêng ndơ. Lah pơng g^t nău t^ng luật ntung trong ri mô geh kơt ne\ ôh”.

{on H’Mrong Yu\ 1 n’hanh [on H’Mrong Yu\ 2 gu\ mper tỉnh lộ 661. Gâl trong hăn soih đêt nu\ih, trong ueh lưng. Yơn lah, knu\ng kơp êng du\t năm 2013 tât a[aơ, ta gâl trong aơ le\ geh 7 tơ\ prah tâm tom ndeh. Tâm ne\, geh 4 tơ\ geh jru ngăn n’hanh du\t mbăn. Uănh nău kônh wa [on lan, lơn lah druh ndăm mô t^ng luật ntung trong, mô ndô môp n’gang bôk, đêt đo\ng geh ăp nău nchoăt ndeh blăch blêr, klach tât nău đăp mpăn bah ăp nu\ih hăn trong, nô Rơ Chom Thố, nu\ih [on H’Mrong Yu\ 2 ji nuih: “Druh ndăm [on aơ, ntlơi nti âk, lo\ koăy phah, ngêt ndranh ri rdêng 3, rdêng 4, nchoăt ndeh blăch blêr. Le\ rngôch druh ndăm [on aơ mô g^t đah luật ntung trong. Le\ rngôch prah tâm tom ndeh geh tâm rnoh năm druh ndăm, [it ndeh tâm nu nău geh ngêt ndranh. Ngăn lah tâm klong măng, 12 mông măng let lơ, khân pơng rgum r[u\n tâm rlong ndeh ta trong me. Bol kông ang rmal âk nu\ih tih luật ntung trong, yơn du đêt druh ndăm geh nău ntul rlong cán bộ”.

Bôl nu nău druh ndăm tih luật ntung trong geh du\t âk ta ăp nkual thôn [on bah n’gor Gia Lai n’hanh n’gâng kan dơi kan le\ dơi g^t, bol nău nking n’gang nău rblang. Đại tá Nguyễn Văn Minh, Kruanh kông ang nkuăl Chư Păh an g^t, du năm ta nkuăl geh âk nău tih pháp luật ntung trong. Nu\ih tih du\t âk lah druh ndăm nu\ih rnoi mpôl đêt. Bol ngih pah kan dơi kan le\ [ư âk trong nt^m nti nkoch trêng, gay n’hao wât rbăng hăn ntung trong bah rmôt nu\ih aơ, yơn mô ho\ saơ geh nău tam. Đại tá Nguyễn Văn Minh lah: “Mpôl hên hăn ju\r bah dâng, bu ur, bu klô, nu\ih ranh, nu\ih druh ndăm ri djăt. Yơn druh ndăm lah nu\ih rnoi mpôl đêt ri mô dơi rgum. T^ng rnoh kơp, ăp nu\ih tih luật ntung trong, du\t âk lah druh ndăm bu klô rnoi mpôl đêt. Khân pơng ngêt ndranh bia, rdêng 3, rdêng 4, nchoăt ndeh ngăch blăch blêr… Mpôl hên le\ tâm rgop đah gưl uỷ n’gâng kan [on lan, đah bu ranh [on, kô ranh thôn, đah me bơ\ ăp nu\ih gay kơt t^ng ăp trong kuăl, ôp, nkri an, nt^m nti, nhu\p kân ndeh,… rnôk mpôl hên [ư hô ri n’hu\ch ta ne\, jêh ne\, plơ\ tay nâm ơm”.

Ta ăp nkual thôn [on ta Gia Lai, nău g^t rbăng t^ng luật rnôk hăn trong bah nu\ih [on lan du\t đêt. Rnôk geh rmôt tahen pah kan, âk druh ndăm geh âk [ư kơt blăch blêr, tâm rlong ndeh, nkri tât nău đăp mpăn bah ăp nu\ih hăn trong an nu\ih êng. Rmal, nt^m nti, do\ng nkri nău rmal lah du\t khlay, yơn khlay đêt ân geh trong nkoch trêng tam gay n’hao nău wât rbăng nu\ih [on lan rnôk hăn trong, mơ dơi an n’hu\ch oi ăp nău kh^t nu\ih yô| n’ach./.

Nu^h rblang: Y Sưng