VOV4.Mnông:Ndr^ch lo\ ba ta [on H’Mrông Yu\ I, xă Ia Ka, nkuăl Chư Păh, n’gor Gia Lai dôl rdâng đah rơh duh phang hô ngăn tâm âk năm plơ\ ma aơ. Ba dôl lvang chah kon yơn mô hôm geh dak to\, jêng n’gul ndr^ch lo\ le\ ntơm kro hoănh, ba guh êr, âk ntu\k le\ kro kơt rhe. T^ng kônh wa [on lan, năm aơ duh phang tât ơm lơn. Rnôk aơ ăp năm bah năp, ndr^ch lo\ aơ hôm e ueh nđir knơm dak mu\r bah ăp yôk hoch, yơn năm aơ tu dak ta aơ le\ kroh. Wa Siu Phú ta [on H’Mrông Yu\ I, xă Ia Ka, nkuăl Chư Păh lah: “{on H’Mrông Yu\ I geh 47 ha ba yơn duh phang 30ha hôm. Kônh wa hôm e mâp du\t âk jêr jo\t, mpo\ng n’gâng kan ăp gưl ntop kơl an kônh wa”.

Wa Nguyễn Công Sơn-Kruanh Uỷ ban [on lan xă Ia Ka, nkuăl Chư Păh, n’gor Gia Lai an g^t, aơ lah rơh prăng hô ngăn tâm 5 năm bah năp. N’gâng kan xă le\ rgo\ jă [on lan kơt t^ng ăp trong rchăng n’gang trôk prăng kơt kuăih rwa\ch n’hong dak, bât koăih rbông dak, tâm pă dak bah nglau dak bât. Yơn lah, ta du đêt lo\ do\ng dak mu\r, dak sor, ngai dak bât, mô geh tu dak ntop tay ri phe la roh dơm. Wa Nguyễn Công Sơn lah:“Ta năp nu nău duh prăng kơt aơ, yor êng lo\ mô geh tu dak bât gay tâm pă dak jêng xă dôl hăn uănh ăp rnoh neh geh trôk prăk duh phang. Gay geh trong kơl ntil an kônh wa tâm yan êp tât. Tal 2 lah mbra ơm kơl ji ngot an ăp rnăk geh ji ngot tâm rơh yan tuch tăm êp tât”.

 T^ng n’gâng kan tuch tăm mât rong gưl n’gor Gia Lai, mhe aơ yan wai yơn le\ geh nklăp 400 ha ba n’hanh cà phê mô tong dak to\. Âk ntu\k, [on lan le\ m^n tu\ng n’hanh koar ntu gay joi dak to\ an cà phê, n’gâng tiêu. Dôl uănh lah nkual tuch tăm âk bah n’gor ta ăp nkuăl mpeh bah lơ n’hanh mpeh bah dâng, rnoh neh tơm tăm mô to\ng dak to\ mbra dơi ntop hao ngăch tâm nar tât. N’gâng kan dơi kan bah n’gor dôl mbơh [ư âk trong rchăng n’gang duh phang an tơm tăm kơt koăi rwa\ch sor dak, rbông dak, soih kloh trong dak hoch, tâm pă dak tâm di ta ăp dak bât. Wa Nguyễn Văn Lương, Kruanh Chi cục dak bât, mât rong tui ka n’gor Gia Lai an g^t:“N’gâng kan tuch tăn mât rong le\ an trong nt^m mbơh [ư tuch tăm yan wai an ăp ntu\k gay mbơh [ư. Nkre, đă ăp ntu\k an ndâk njêng trong rcha\ng n’gang duh phang ta ăp nkuăl, tă dak bât gay lơi ir khuch khat tâm yan wai 2015 aơ”.

 T^ng Ntu\k nchroh trôk nar mih n’hach nkual Tây Nguyên, yor yan mih năm e lôch ơm nkôp đah way rlău 1 khay. Ndrel đah ne\, nkual mpeh bah lơ n’hanh bah dâng n’gor Gia Lai, bah dâng dak me Apa, rnoh dak mih knu\ng geh 60-70% nkôp đah ăp năm. Yor nê rnoh dak ta âk nglau dak bât, thuỷ điện n’hu\ch 20-40%, geh ntu\k knu\ng n’gul nkôp đah trong nchrăp lor. N’hong dak hoch ta âk dak diăng đêt lơn đah ăp  năm nklăp 20%, geh ntu\k tât 50%. Wa Trần Trung Thành-Groi kruanh ntu\k nchroh lor trôk nar mih n’hach nkual Tây Nguyên lah: “Năm aơ lah rnôk dôl rgâl EL Nino, yor ne\ rnoh dak mih bah ăp khay du\t yan wai bah yan wai năm aơ, n’hanh bôk khay mih tât dơi geh đêt lơn ăp năm. Yor nê, duh phang mbra geh tâm ăp khay 3, 4 n’hanh bôk khay 5. n’hanh rnoh duh phang t^ng mpôl hên mbra hô lơn ta mpeh bah lơ n’hanh bah dâng n’gor Gia Lai, lah nsum lah ta dak me Ba”.

 Ta năp ăp nău geh ndal bah trôk nar, duh phang le\ tât ơm, n’gâng kan  gưl kan bah n’gor Gia Lai ân nsrôih, m^n mbơh [ư ăp trong ơm gay an geh đêt ngăn ăp nău khuch khat yor duh phang [ư./.

                                                                                                BTV:Y’Sưng