VOV4.M’nông: N’gor Gia Lai a[aơ geh rlău 13.000 nu^h ji khêh dak si dioxin, 5 năm rlău aơ, Hội nu^h ji khêh dak si dioxin bah n’gor le\ rgum geh 15 rmen prăk gay kơl ăp nu^h ji khêh dak si dioxin [ư jay, ntuh kơl tuch  tăm. Yơn lah nău rêh bah khân păng nha hôm du\t jêr jo\t đo\ng, du\t u\ch geh nău nsum ti kơl bah lam nu^h.

            Wa Phan Thị Lý, ta [on Plêi U, xã Kông Htôk, nkuâl Chư Sê, geh tât ji khêh dak si dioxin ntơm bah bơ\ râng tâm lơh tâm su kăl e nơh. Nău ntưp ji dja rêng tât le\ 4 nu^h kon bah păng; du hê nu^h le\ roh, bar hê geh tât ji du\t jru. Săk wa Lý nơm mhe aơ geh ji play leh đo\ng, ăp pơh hăn săm leh 3 tơ\. Rnăk păng mô hôm geh neh ntu, drăp ndơ gay rvê an dak si dak gle săm ji n’hanh joi geh nău rêh. Jay xây lah drăp ndơ hôm an tay dơm, nklăp mbra tăch le\ tay đo\ng. wa Lý du\t u\ch geh nău kơl bah lam nu^h gay dơi mât nău rêh:

            “Rnăk hên du\t jêr jo\t đo\ng. a[aơ dơn hôm du hê sai gâp kan mât 4-5 me kon jêng du\t jêr jo\t ngăn, nkre dak si dak gle nkre joi sa tâm nar. u\ch ro\ng lah ăp n’gâng kan, ăp ding mpeh xã, mpeh nkuâl mât uănh gay rnăk gâp bah ir krit jêr”.

            Wa Võ Thị Xô ta Tổ dân phố 10, thị trấn Chư Sê, nkuâl Chư Sê an g^t, nơm geh nău mât uănh bah n’gâng kan dơi kan xây pă an jay tâm ro\ng ma rnăk păng rlău dơi nău rêh mu\ng trôk, mbêl neh. Sai wa Xô tă râng tâm lơh tâm su n’hanh geh ntưp ji khêh dak si dioxin, nău rêh du\t jêr jo\t. ho\ rlău 70 năm deh, ăp nar nha donh ndo\k gay joi prăk mât kon, mât său đo\ng, wa Xô mpo\ng geh tay nău mpo\ng kơl bah lam nu^h:

            “Dơi mpôl kơl, uănh khlay chop khâl, rnăk gâp du\t rhơn. Geh jay gay kon său gâp gu\ đăp mpăn đo\ng. Rnăk gâp a[aơ hôm krit jêr, nơm đă Hội, nơm đă ăp nhih pah kan, n’gâng kan kơl rnăk gâp.”

            N’gor Gia Lai a[aơ geh rlău 13.000 nu^h ji khêh dak si dioxin, lơn âk ăp rnăk nu^h ji khêh dak si dioxin geh nău rêh jêr jo\t da dê. Măt êng, t^ng wa Nguyễn Xuân Thuỷ- Kruanh Hội nu^h ji khêh dak si dioxin nkuâl Chư Sê, ăp quy định ntro\ng năl nu^h ji khêh dak si dioxin a[aơ mô ho\ kloh rvoah jêng jêr t^ng [ư. Ngih dak mô ho\ geh trong kan đah nu^h ji khêh dak si dioxin rơh tâl 3. Tâm rnôk nê, rnoh âk nu^h ji rơh dja du\t âk:

            “Nkuâl Chư Sê geh rlău 1.000 nu^h geh ntưp ji khêh dak si dioxin tâm nê geh rlău 200 nu^h dơi ntop kơl ji khêh dak si dioxin. Dăn đă Đảng, Ngih dak an do\ng geh nău dơi tam quy định dơn ngoăy mhâm [ư lah nu^h ji khêh dak si dioxin. A[aơ, mô ho\ geh quy định dja jêng pah kan t^ng [ư trong kan mô dơn ngoăy. Tâl bar, ntơm bah rnoh năl di nu^h ji khêh dak si dioxin ri ân ơm geh trong kơl đah nu^h ji rơh tâl p3, nta trong dơh an ăp rnăk dja [ư bah jêr jo\t, đăp mpăn lam rêh jêng kon nu^h”.

            Ma âk tơm prăk rgo\ jă êng [a [a\, 5 năm rlău aơ, Hội nu^h ji khêh dak si dioxin n’gor Gia Lai le\ rgum geh 15 rmen prăk gay ntop kơl tơm prăk tuch tăm, [ư jay tâm ro\ng mô lah ntop kơl prăk pêt mât ăp nu^h ji. Yơn lah, tơm prăk rgum geh nha hôm du\t đêt rđ^l đah nău u\ch geh ndơ săm mât chăm an ăp rnăk wâl. Wa H’Nghia- Kruanh Hội nu^h ji khêh dak si dioxin n’gor Gia Lai an g^t, ăp nu^h ji khêh dak si dioxin dôl du\t u\ch geh nău nsum ti bah lam nu^h:

            “Nău rêh a[aơ geh du\t âk jêr jo\t mô ăp mô to\ng mpeh prăk do\ng gay nta trong dơh an nu^h ji, gay mât chăm nu^h ji. Mô di lah mpeh ngêt sa ma hôm nta trong dơh gay pâl rlưn, kơt nti, prăk do\ng nha hôm mô to\ng âk. Jêng Hội nu^h ji khêh dak si dioxin n’gor Gia Lai u\ch ro\ng ăp nu^h lo\ng nuih n’hâm tâm n’hanh bah dih dak tât râng kơl, nta trong dơh, lơn lah mât chăm an ăp nu^h ji rơh tâl pe, mô ho\ geh trong ntop kơl jêng nău rêh geh âk nău jêr jo\t.”

            Geh ntưp n’hanh rêng ji an tay bah kơi dak si khêh dioxin lah nău rngot ji du\t n’hâm têh bah ăp rnăk n’hanh ăp nu^h ji, [ư lơn âk tâm rnoh khân păng geh nău rêh jêr jo\t da dê. Gay ăp rnăk nu^h ji khêh dak si dioxin đăp mpăn nău rêh, ndrel đah ăp trong kơl bah ngih dak, dôl du\t u\ch geh nău nsum ti, nău kơl bah nsum mpôl, ăp nu^h lo\ng nuih n’hâm./.

Nu^h nchih rblang: Điểu Thân