VOV4.M’nông - Ăp năm, ta nkuâl Kông Chro, n’gor Gia Lai, geh rlău 100 nu^h kh^t nkh^t êng săk, lơn âk lah nu^h Bahnar, [ư nkuăl uỷ Kông Chro ân njêng Ban rđău đă gay nking nchăng nău tât aơ. Nău du\t rngot lah ăp nău kh^t mô geh nkô| nău way ntoh bah ăp nău tâm rkeh jê| tâm nău rêh dôl an tay ăp nău mbăk anh jâk, ăp nău rngot klâng jêng kop kir đah ăp nu^h hôm rêh. Nău nchih bah nu\ih nchih nău Nguyễn Thảo, Radio nău ngơi Việt nam way gu\ kan ta nkual Tây Nguyên.

Bôl le\ 60 năm deh n’hanh dôl mât tât 7 nu\ih kon, yơn jêh nău kh^t bah ur sai oh bu ur Định Thị Blết-Đinh Liôch, wa Đinh Binh ta [on Dâng an wơt 6 nu\ih mon jêt s^t mât rong. Wa Binh nkoch, bôk năm 2013, yor ntôn ur sai rêh lôch săk păk ndra, oh bu ur wa lah Đinh Thị Blết hăn luh du hê tâm mir, jêh ngêt dak si ndru\ng nkh^t săk. 6 khay bah kơi, rnôk [on lan ăp nu\ih ntôn đo\ng nău rngot roh ur le\ dơi oi du gưl, ri lah rnôk Đinh Liôch yơt yôk nkh^t săk, ntlơi tay me ranh n’hanh 6 nu\ih kon jêt. Rnăk wâl wa Binh ơm le\ ach o, lo\ lơ njê lơn tay rnôk mât tay 6 nu\ih kon se. Bôl ach o, yơn wa hôm e nsrôih mât rong ăp mon têh jêng, knu\ng yô| ăp mon geh nău rngot tâm nuih n’hâm rnôk ơm kon đơi le\ me n’hanh bơ\. Wa Đinh Binh lah:

“Me kh^t, pơng klach. Bơ\ kh^t, pơng lơ klach tay. Pơng nh^m mro, râm mro dơm, geh rnôk hoơi tay đo\ng. Gâp geh âk kon, mât le\ mô dăng, a[aơ ntop tay âk kon se jêt (ăp mon) lah rlău 10 nu\ih. K[ah mô to\ng, mô geh ndơ sông sa. (mô geh phe ri hăn manh bu. Bah năp đaơ, 1 bao phe to\ng sa 2 khay, a[aơ 1 bao mô to\ng sa tâm 1 khay. Gâp ranh hôm, knu\ng m^n ngăn ăp kon se jêt kop ji. Lah pơng mô kop ji ri gâp rhơn ngăn”.

Hôm đah yuh Anheng (37 năm deh) ta [on Pyang, nkuăl têh Kông Chro, ri bah nar sai nkh^t săk, mô geh nu\ih kơl, wa\ng sa rnăk wâl nar lơ ju\r, 2 hê kon bah Anheng le\ rlu nti. Lo\ mir đêt, ăp nău do\ng tâm rnăk wâl knu\ng knơm tâm ăp prăk hăn luh bu đêt đă. Nău rngot njê lơn tay lah le\ 2 năm bah năp, yuh Anheng le\ m^n du\t âk mô dơi joi luh nkô| nău [ư sai nkh^t săk, ntlơi ur kon:

“Ur sai rêh ndrel, geh rnôk tâm nchră [ư sa geh nău tâm rkeh, tâm lah tâm dun, Sai gâp ngêt ndranh way ngơi têh đah ur kon, tâm janh đah ur ri way nkah tât nău nkh^t săk. Săk gâp nơm mô wât ndơ lơh sai gâp nkh^t săk. Rnôk hôm e sai gu\ ndrel, ri [ư sa dơh oi. A[aơ du hê gâp mât 2 ơ\ kon ri o\k r’ah, ndul nar hơm nar ji ngot, kho ao jêp klư an kon mô to\ng”.

T^ng nău mbơh bah Ban tuyên giáo Nkuăl uỷ Krông Chro, nu nău nkh^t săk ta nkuăl lah du\t rvê. Knu\ng bah năm 2010 tât 3 khay năm 2013, le\ geh tât 306 tơ\. Nkô| nău nkh^t săk way mô kloh na nê|, mô lah geh ri nchơm bah ăp nău du\t jêt tâm nău rêh kơt tâm janh đah nu\ih bên, geh băl mpôl mưi gơm, mô lah geh nu\ih ranh ndu\ih yor [ư tih… Dêr đah nău aơ, âk thôn [on ta nkual dôl nsrôih nkoch trêng [ư rgâl nău m^n wât rbăng nu\ih [on lan. Nô Đinh Chuyênh, kô kruanh [on Pyang, nkuăl têh Kông Chro:

“T^ng Nghị quyết Chi bộ, mpôl hên [ư r[u\n [on, gay nkoch trêng, moh rnăk geh nu\ih nkh^t săk kônh wa [on lan mô râng. Nu\ih kh^t yor nkh^t săk, kônh wa mô rânh kh^t. {ư njroh mprơ gay nkoch trêng nău nkh^t săk [ư njê rnăk wâl, roh drăm ndơ, roh kon nu\ih, mô mô geh nu\ih pah kan, wa\ng sa lơ njê, nu\ih kh^t roh n’ăp ndrôk, rpu, ndrănh, oh kon mô geh me bơ\ mât rong. Lah le\, nu\ih [on lan wât du đêt đah nău nkh^t săk”.

Bôk năm 2013, nkuăl Kông Chro le\ njêng Mpôl nt^m rđau nkoch trêng nking n’gang nău nkh^t săk n’hao nău wât nu\ih [on lan mbrơi mbrơi hăn tât ju\t jăng lơi nău nkh^t săk ta lam nkuăl. T^ng ne\, ăp khay, ntoh măt mpôl nkoch trên n’hanh ăp nsum mpôl [ư 4 nar njroh mprơ ta 4 thôn [on êng êng. Bah ne\, nu\ih [on lan dơi uănh rup mpeh nău rngot yô| bah ăp rnăk geh nu\ih nkh^t săk, dơi cán bộ nu\ih Bahnar nkoch trêng mpeh nău m^n tih nkh^t săk,…. Jêh 1 năm nsrôih [ư bơi 80 năr njroh mprơ, ntop nkoch trêng, rnoh nu\ih nkh^t săk năm 2014 hu\ch 28 tơ\ nkôp đah năm 2013. wa Đinh Keo, kruanh Ban nkoch trêng nkuăl uỷ Kông Chro lah:

“Ban Tuyên giáo Nkuăl uỷ n’hanh Ban rgo\ jă nkoch trêng tâm rgop đah mặt trận n’hanh ăp nsum mpôl nkoch trêng đah rup [a\ng. Mpôl hên do\ng ngơi nău Bahnar, săch nu\ih ueh ngăn ngơi kloh rah wah mpeh nău nkh^t săk. Kônh wa saơ nău m^n nkh^t săk lah m’hik. Tât a[aơ, mpôl hên le\ nkoch trêng tât 11/14 xă n’hanh nkuăl ta lam nkuăl. A[aơ, dơi lah nău nkh^t săk ta nkuăl Kông Chro le\ hu\ch”.

Nkuăl Kông Chro geh rlău 47 rbăn nu\ih [on lan, tâm ne\ rlău 85% lah [on lan rnoi đêt. Nău g^t wât nti nsơm đêt, âk nău rlu\k mâl ơm, nău rêh wa\ng sa hôm e jêr jo\t… dơi nkuăl uỷ Krông Chro m^n lah nkô| nău ăp nău tâm rklih rnăk wâl, jêng tât nău nkh^t săk. Yor r^, rlău ma nkoch trêng n’hao g^t wât bah  nu\ih [on lan mpeh ăp nău rêh jêng, mpeh le\ nău mât uănh đah rnăk wâl, oh kon n’hanh ăp nău glơi an tă bah nău nkh^t săk [ư, [on lan ân ntrôl dăng hun hao wa\ng sa, n’hao nău rêh drăp ndơ n’hanh nuih n’hâm an kônh wa [on lan, mơ nta an ăp nău tam ngăn./.