VOV4.M’nông – Ta âk [on lan bah n’gor Gia Lai, kon se brêt têh, jêt rgay geh du\t âk, ngăn lah kon se bah dâng 5 năm deh. Âk nu\ih me bơ\ yor nău rêh jêr jo\t, mô ru kan lo\ mir jêng mô uănh di tât oh kon nơm. Du\t âk kon se ta ăp [on lan mô dơi pă to\ng ăp ndơ sa kah gay hun hao săk soan, jêng tât jêt rgay, brêt têh. Wa Rcom Win, rnoi Jarai, ta [on H’mrong Ngó, xă Ia Ka, nkuăl Chư Păh, n’gor Gia Lai, uănh na nê| ta [on nơm: “Âk kônh wa tâm [on, nu\ih Jarai ri a[aơ, n’hêl na nê| ma lah, mpeh nău khlay tât nău u\ch bah ăp mon jêt ri hôm e âk rnăk tâm [on đêt uănh tât săk soan n’hanh ndơ sa an ăp mon. Tâm [on geh tât 40-50% rnăk kơt ne\, khân pơng an kon se hăn pâl lêng lang mô ueh mât uănh an nău rêh n’hanh đăp mpăn săk soan an kon sau ri du\t đêt”.

Bah meng nău ach o, nău deh kon âk n’hanh nău wât bah ăp me bơ\ ta ăp nkual jru ngai, nkual rnoi mpôl đêt, mpeh ndơ sa kah an kon se hôm e đêt, hôm e jêr. Bah ne\, jêng tât nu nău brêt têh, jêt rgay ta kon se ta ăp nkual aơ du\t âk. Nău mât uănh săm ji Lưu Thị Tâm, Thư ký bôk nău kan rgâl nkra ndơ sa kah nkuăl Chư Păh, n’gor Gia Lai, an g^t: “Yor nău geh êng bah nkuăl Chư Păh lah nkual rnoi mpôl đêt geh tât 53% jêng nău wât mpeh ndơ sa kah hôm e đêt. Du gưl n’gul, lah nău nti nsơm đêt, du\t âk lah [ư mir jêng mô đăp mpăn ndơ sông sa, rnă njrăng. Kônh wa rêh hôm âk mpeh nău way ơm jêng nău mât uănh săk soan an kon se mô ho\ ueh. Tal 2, ntu\k ntô mô kloh ueh jêng nu nău kon se geh ntưp brun hôm e âk. Lơn lah, rnôk [ư luh phe ba, tơm play ta mir ri mô ho\ g^t do\ng ăp ndơ sa ơm geh ta ntu\k gay rgâl [ư ndơ sa ăp nar”.

Bol bôk nău kan rchăng n’gang brêt têh ta Gia Lai le\ dơi geh âk nău ueh. Yơn nău ngăn brêt têh ta nkual aơ dôl lah nău ntoh lư, ân dơi m^n uănh n’hanh mkra. T^ng rnoh mhe mbơh bah Viện Dinh dưỡng ngih dak, Gia Lai lah ngoay tâm âk n’gor geh rnoh brêt têh ta kon se âk ngăn lam dak. Na nê|, rnoh kon se bah dâng 5 năm deh geh brêt têh jêt rgăy đah năm deh năm 2014 ta n’gor ap lah bơi 25%; hôm rnoh kon se bah dâng 5 năm deh geh brêt têh (prêh đah năm deh lah 35,4%. Tâm rnôk ne\, ring geh lam dak, ăp rnoh tâm ban knu\ng lah 14,5 n’hanh 25%. Gay [ư t^ng nău kan têh lam dak mpeh ndơ sa kah an kon se ta Gia Lai, du\t u\ch geh nău lăp bah le\ trong chính trị ta n’gor. Nai dak si Lê Thị Thanh Hương, Groi kruanh Ntu\k mât uănh săk soan n’hanh deh nse n’gor Gia Lai, lah: “T^ng trong kan têh lam dak mpeh ndơ kah le\ lah rjăp n’hanh ndơ\ nău r[o\ng n’hu\ch rnoh brêt têh ta kon se bah dâng 5 năm deh. Aơ lah nău kan nsum bah le\ rngôch kon nu\ih n’hanh bah ăp nu\ih [on lan mô di êng n’gâng kan dak si. Jêng lah, gay mkra nu nău brêt têh ta kon se bah dâng 5 năm deh ri le\ rngôch ăp gưl nău kan, nsum mpôl ân lăp ndrel”.

Brêt têh mbra khuch tât tâm nău hao jêng n’hanh hun hao bah kon se, [ư n’hu\ch nău m^n bôk rngok, nău wât bah kơi. Nkre, brêt têh [ư kop ji dơh geh n’hanh rnôk ntưp ji kon se mbra du\t jo\ bah, geh rnôk hô lơn. Đê| đo\ng lah, kon se bah dâng 5 năm deh lah rnôk hun hao khlay n’hanh hao jâk săk ngăch ngăn, âk trong rse tâm săk dơi geh to\ng ăp, ngăn lah trong rse thần kinh trung ương n’hanh jâng ty. Yor ne\, n’hao wât rbăng an ăp me bơ\ mpeh nău pă to\ng ăp ndơ sa kah an kon se lah nău du\t n’hâm khlay ta n’gor Gia Lai, ngăn lah ta nkual jru ngai, nkual rnoi mpôl đêt, ntu\k nu\ih [on lan nti nsơm đêt, nău wa\ng sa rêh jêng hôm e jêr jo\t./.

            Nu\ih rblang: Y Sưng Phê Ja