Phân Urê-Silic mô lêk tâm dak bâh Cty TNHH Thiên Ngưu geh rnoh Phốt-pho roh bơi tât 70% đah nău nchih ta bao

Kơt way lah, tât du\t yan mih, nô Nguyễn Văn Bẩy ta thôn Phù Tiên, xă Ia Bă, nkuăl Ia Grai lo\ tât ntu\k tăch phân poh dak si lo\ mir têh ngăn xă rwa\t phân poh an rlău 2 ha cà phê n’hanh rlău 200 n’gâng tiêu bah nơm. Ntu\k tăch mbơh tơih an nô Bẩy ntil phân Urê-Silic bah Công ty Trách nhiệm hữu hạn Thiên Ngưu s^t rlong do\ng. Nô le\ do\ng du gưl tâm rnoh aơ srih wa\r tơm cà phê, yơn tât a[aơ le\ rlău 3 khay, jêh âk tơ\ to\ dak n’hanh chôk neh, yơn grăp ônh bah phân hôm e kơt lu\ chreh. Rlong mbli phân aơ tâm dak ri saơ knu\ng lêk n’gul. Hôm n’gul [a [a\ krêp rchoăl, kơt lu\ chreh. Nô Nguyễn Văn Bẩy lah:

 “Lah srih dâl tâm tơm ri gâp mô g^t saơ chất aơ. Yơn yor nar ne\ trôk duh, gâp an mbli phân tâm dak gay krih tiêu. Jêh trăm 10 mn^t tât 15 mn^t ri saơ krêp ko\t tâm dâng thu\ng phi rchoăl rbân. Tâm 2 kg  n’gul ri luh du kg ndơ rchoăl rbân”.

Sui phân rlăm, lôch 3 khay, găr phân hôm nha kơt lu\.

Djăt t^ng đo\ng rwa\t phân mhe yor ntu\k tăch mbơh tơih, wa Lê Đức Thiện thôn Phù Tiên, xă Ia Bă knu\ng saơ aơ lah phân rlăm rnôk le\ 2 ha cà phê bah nơm le\ geh ntoh roh ndơ kah n’hanh n’hu\ch săk play hô ngăn. Bah nău ăp năm pe\ geh 8 tấn rlăi, a[aơ mir bah pơng knu\ng hôm geh 2 tấn. Mhe aơ, rnăk wâl wa an so\k rlău 10 rkeh prăk gay rwa\t ăch ndrôk, rpu, phân vi sinh n’hanh âk ntil phân êng gay kơl wơt tay jêh du yan geh mô to\ng hô ndơ sa kah. Wa Thiện lah:

“Reh kon bah tơm cà phê le\ ju\r, le\ kh^t, ônh reh, khuh n’ha, ru\ng knu\ng hôm n’ging. Na nê| pơng lah tơm cà phê le\ mô to\ng ndơ sa kah an tơm. Gay mkra nău geh aơ ri an do\ng phân ăch ndrôk, rpu, phân vô cơ ueh tam kơt phân Bình Điền, mô lah ăp ntil phân êng kơt urê, kali. Di lah phân ueh ri pe\ du năm geh 4 tân rlăi/1 ha, yơn geh do\ng phân rlăm ri hôm du tấn rlăi dơm”.

Geh ntu\k gu\ ta nklang xă Ia Bă, du năm, ntu\k tăch Luyn Linh tăch 2-3 rbăn tấn phân vô cơ ăp ntil an kônh wa [on lan lam xă. Yơn lah, rnôk ntil phân Urê-Silic tăch bah ntu\k tăch aơ le\ saơ geh hàm lượng phốt-pho knu\ng geh 30% hàm lượng nchih dăn, mrô điện thoại tâm ka dô mô geh ngăn,… ri wa Nguyễn Hồng Luyn, nu\ih tơm ntu\k ta\ch an lah ne\ lah tih bah ngih pah kan mât uănh ntu\k tăch. Hôm ăp ntu\k tăch jêt knu\ng an geh tâm ton ueh jêng  bah Công ty n’hanh rnoh khlay tâm di lah nglăp rwa\t ndơ. Wa Nguyễn Hồng Luyn an g^t:

 Băng: “Mô ueh jêng mô lah mô đăp mpăn ueh jêng ri le\ geh ngih pah kan dơi kan uănh năl, pah kan. Na nê| bu mbơh ta\ch ri djôt n’ăp nău ueh di [ư nkô| nău n’hanh tâm ton bah công ty. Ueh jêng ndoh ndơ ri nsing t^ng tâm ton bah công ty. Mpôl hên lah nu\ih ta\ch ndơ, ri t^ng nău ne\ ma gâp rwa\t nglăp ndơ, tăch an kônh wa. Kơt aơ lah le\ ntưp, nău nsing knơm bah gâp le\ roh, jêng gâp njuăl tay ndơ an công ty”.

A[aơ hin, lam n’gor Gia Lai geh 15 ngih ma\y nkra njêng phân poh n’hanh rlău 300 ngih ta\ch, ntu\k tăch ntil ndơ aơ. T^ng wa Nguyễn Duy Lộc, Kruanh jrô kan mât uănh công nghiệp, N’gâng kan Công thương gưl n’gor Gia Lai, nkô| nău phân rlăm lir lar lah yor geh âk ntu\k tăch tâm pit, tâm hêk:

“Du dêt ntu\k, ngăn lah ntu\k tăch jêt ta [on lan rlăm nău mô g^t nu nău mhe bah nu\ih [on lan ta\ch ndơ rlăm, ndơ mô ueh jêng, ndơ mô g^t tu tơm an nu\ih do\ng, [ư khuch an n’gâng kan tuch tăm mât rong ta lam n’gor. Đah nău dâk [ư tơm mât uănh ngih dak, N’gâng kan Công thương nt^m rđau Ntu\k mât uănh ntu\k ta\ch ndơ njêng ăp mpôl uănh nđôi ăp n’gâng kan [ư mêt nđôi ăp ntu\k nkra njêng ta\ch phân poh, dak si tu ndru\ng. Năm bah năp, ăp ngih pah kan dơi kan le\ lăp du\t n’hâm đo\ng, mbơh [ư ăp trong nsrôih, nking n’gang”.

Wa Nguyễn Duy Lộc an lah đo\ng, n’gâng kan Công thương le\ lăp yơn mô ho\ dơi nking n’gâng phân rlăm, mô ueh jêng. Nkô| nău lah yor rnoh rmal t^ng Nghị định 163/2013 bah Chính phủ mô to\ng soan an nking n’gang. Bôl saơ phân poh mô ueh jêng ri trong rmal song dăng ngăn knu\ng ta rnoh đă công ty so\k lơi ndơ, ton mô ta\ch ndơ mô ueh jêng. Nău aơ [ư an nău rvê roh prăk, njê an nu\ih [on lan mô ho\ g^t ding tât mơ bah./.

                                                                                    BTV:Y’Sưng