VOV4.Mnông:Bah năp nơh, nu\ih Jarai mi\n lah, nau ji phu\ng sa “lah kon chak” mra [ư khuch ân [on lan, yor ri ma ntă dê nu\ih geh nau ji ko\ geh bu mprơh du. Săk nu\ih ji ko\ prêng, hăn lăp tâm bri ngai gay ma rêh. Me mbơ\ bu ranh Duit kăl e nơh geh phu\ng sa, yor ri ma tâm jă tâm têk n’ăp ma oh kon tât Plei Ngol Tah gay ndâk njêng nau rêh ntơm bar đah mpang ty dơm “Ntơm nơh [on nơm geh đê| ngăn, knu\ng geh 5 ngih dơm. Ntơm nơh nau rêh jêr jo\t ngăn. Bah năp ri knu\ng pih ja, gâp hăn sreh nkar, sreh gle gay ma nkra ntă ngih gu\. Neh lơi dơm ri âk nganư, gâp hăn pok nkra [ư mir, tăm bum, tăm bum tăm mbo. Rnôk gâp hôm ndăm, [on hên bu mô lăp pâl ôh, bu klach ntưp ji. A[aơ ri geh trong, geh điện, geh ngih săm [ut, [on kan [ư ngih vâl nâp nâl hôm:. Bu ranh Duit nkoch kơt nê.

Lah nu\ih rơh bôk năp geh deh n’hanh tệh ndăm tâm Plei Ngol Tah, mô u\ch ât đah nau ji ngot, ach o, nô Ksor Black (deh năm 1974) nsôih nti nau mât chăm cà phê, cao su, tiêu. Rnơm nê ma neh  tăm tơm jo\ năm bah Nô Black geh âk play mro, ăp năm leo nsi\t săk rnglay rlau 300 rkeh. Mô êng ndâk ngih têh ueh, a[aơ nô Ksor Black hôm ân kon hăn nti tât Đại học đo\ng. Đah nu\ih geh nsing rnơm n’hanh nau blau tuch tăm bah nơm, nô geh kônh wa đă [ư Kruanh [on gay nti nau tuch tăm kơl kônh wa rklaih ach o. Nkoch tât ăp nau rgâl bah [on, Kruanh [on Ksor Back ngơi:

 ‘[on lan tăm ba, tal bar đo\ng lah tamư cà phê, nti nau tuch tăm mhe, gay rnơm bah nê ma nau rêh hun hao. Rnơm Đảng, Ngih dak kơl an ntuh kơl nkra trong hăn, ngih săm [u\t, tă bah nê [on lan hun hao, ăp ngih rnăk geh ngih gu\, geh ndeh công-nông, ndeh hon-đa..oh kon geh hăn nti. Kônh wa [on lan mô geh nau đit prêng tay ôh. [on aơ bi\ch ur [on ri, [on ri ko\ bi\ch sai [on aơ”.

Rnơm nau kơl an bah Đảng n’hanh Ngih dak, tâm âk năm aơ nu\ih ji phu\ng ta [on Plei Ngol Tal ho\ geh pă dak si săm ji mô roh prăk. A[aơ le\ [on knu\ng hôm 2 nu\ih hôm ji, ăp rơh ba kơi geh deh ta aơ ri dăng ueh da dê. Plei Ngol ntơm nơh 100% rnăk ach o, yơn a[aơ bơi tât 40 rnăk, đah rlau 150 nu\ih, knu\ng hôm du rnăk ach o dơm. Nu\ih [on lan geh bu pă tơm tăm, mpa rong, geh nkra trong hăn, ngih r[un rgum, ngih săm [u\t…Nau rêh hơm răm, nu\ih [on lan ho\ mi\n tât kan ân kon hăn nti. Ngih săm [u\t ta Plei Ngol Tah geh ndâk 4 năm ma aơ, yơn geh âk ngăn kon se hăn nti. Yuh Phan Thị Bình, nai nti mầm non ta ngih săm [uưt Plei Ngol Tah, ngơi:

 ‘Rnôk gâp geh hăn dadư nti kon se ta aơ, ri me mbơ\ kon se rhơn ngăn, u\ch leo oh kon nơm hăn nti. Ăp khay bôk năp ri jêr jo\t ngăn, yơn nai nti gay leo lor, leo lor tâm nau mbơh ngăn, hăn ro..ăp nau kan bah nơm gay tâm di ân kon se nti ti\ng kơt. Bah năp nơh, gâp ko\ tăng lah geh nau ji  ri ko\ klach đo\ng. Yơn lah  kon se lu\t nglau ty, jêr kơt nê, lah nơm mô hăn put ân ri mbu ma janh hăn. Ntơm bah nê, gâp mô hôm klach geh nau ntưp tay ôh”.

A[aơ lam n’gor Gia Lai hôm rlau 10 [on geh phu\ng, tâm âk nkuăl kơt Đak Đoa, Ia Grai, Mnag Yang, Chư Pưh…Bol ma nu\ih [on lan gi\t mpeh phu\ng, yơn lah nu\ih ji aơ hôm geh ơm bu mưch nkhah. Ntop tay đo\ng, n’hâm soan mô dăng, [ư nau kan pah, rlet rlau bah khân păng ê âk rđil đah nu\ih dăng ngăn. Yor kơt ri, nau nsôih rklaih ach o, rklaih luh bah nau prêng gay ma rgâl nau rêh bah nu\ih [on Ngol Tah, xã Chư H’Drông lơn ma geh rnê. Wa Nguyễn Kim Hổ, Groi Kruanh UBND, Kruanh HĐND xã Chư H’Drông ân gi\t:

‘Ngih dak kơl an phân poh, ntil tơm, ntil ma rong…gay kônh wa [on lan tuch tăm, mât rong. Ăp ntu\k tâm njêng kơl an ăp năm kơt lah phe sa, dak măm, ndơ do\ng ân kônh wa tâm [on. 100% ngih geh tivi, 100% ngih geh ndeh, tâm [on geh 60 ngih xây. Plei Ngol Tah ho\ rgâl âk ntil. 90% tăm cà phê, tiêu, nau văng sa nar lơn hun hao. Nau  bah kônh wa nar lơn geh n’hao prêh”.

Gia Lai a[aơ ho\ mô hôm Plei Ngol Tah bri kro\ng ngai đah ăp nu\ih ji phu\ng sa r’o\ r’ah yor ji ngot, yor prêng bu ntôn chrak. Plei Ngol Tah a[aơ ho\ ju\t le\ rnăk geh phu\ng, geh trong hăn tâm [on lan, geh ngih vâl têh ueh, kon se geh hăn  nti play săm [u\t, ăp ngih ko\ geh ndơ sa, ndơ têm. Nau rgâl mhe  aơ mô êng [ư ting nau u\ch, nau nsôih tâm nau rêh bah nu\ih phu\ng sa mô hôm lah nau geh ueh bah nau tâm rnglăp, bah nau nsôih ndrel nuih n’hâm ndâk njêng [on lan, nau rêh ueh lăng lơn./.

                               Nu\ih rblang: H’Thi