VOV4.M’nông: Tây Nguyên le\ lăp tâm khay duh phang hô ta âk ntuk. N’gâng kan dơi kan ăp n’gor ndrel [on lan tâm nkual bol le\ nchrăp rdâng lơh, an [ư âk trong nkra rdâng lơh duh phang yơn nău mô to\ng dak to\ nar lơn ma hô đo\ng.

            Ăp dâng lo\ Ia Sah bah [on lan nu^h Jarai ta [on Mơ Rông Ýô 2, xã Ia Ka, nkuâl Chư Pah, n’gor Gia Lai dôl tâm rnôk duh phang hô. Hăn chop lo\ ta nâm bri duh nar n’heng, wa Rơ Châm Đủ an g^t, dâng lo\ dja hvi 30ha mô ho\ tă geh sơh kro yơn năm aơ ba le\ kh^t kro bơi du n’gul. Wa Rơ Châm Đủ lah:

            “Dâng lo\ dja mô ho\ tă geh sơh kro duh phang kơt năm aơ, kh^t bơi le\ hôm. Du\t mpo\ng n’gâng kan ta ntu\k geh trong ntop kơl an kônh wa [on lan”.

            Dơi nchroh bri duh phang du\t hô, jêng ntơm bah bôk khay puh wai 2015- 2016, UBND n’gor Gia Lai le\ rđău đă ăp n’gâng kan dơi kan rgo\ jă nu^h [on lan mô tuch tăm ta ntu\k mô to\ng dak, lor nchrăp an [ư ăp trong njrăng n’gang duh phang. Yơn lah, ta du đêt ntu\k, bol mô ho\ geh duh phang ri năm aơ nha mô to\ng dak to\ đo\ng. wa Phan Văn Thiên, Groi kruanh UBND xã Ia Ka, nkuâl Chư Păh an g^t, xã geh 170ha ba lo\. Gay lor nchrăp njrăng n’gang duh phang, kônh wa dơn srih tăm 100ha ta ăp ntu\k dơh geh dak to\ dơm, yơn tât a[aơ le\ geh rlău 10ha ba lo\ roh dơm, bar pe jât ha êng [a [a\ dôl mô to\ng dak hô:

            “Ăp ntu\k ntơm nơh geh duh phang [on lan le\ mô srih tăm, ăp ntu\k i geh duh phang năm aơ, rnôk rmôt tuch tăm ju\r nkoch trêng n’hanh ôp uănh ri ăp nkual dja geh dak, yơn tât rnôk a[aơ, păng le\ geh sơh kro hôm đo\ng. Năm 2014, 2015 neh geh duh phang dơn geh ta neh tăm ba dơm, đah tơm tiêu, cà phê ri lôch to\ dak tâl 3 mơ ntơm duh phang. Yơn năm aơ, lôch to\ rơh 1 ri le\ rngôch ăp n’glău dak suăt kro le\ rngôch hôm”.

            Khay puh- wai dja, lam n’gor Gia Lai srih tăm nklăp 64.000ha tơm tăm ăp ntil. Yơn lah, bơi 6 khay rlău aơ ta n’gor rnoh dak mih mô jêng âk, âk dak me, dak n’glău le\ suăt kroh. A[aơ le\ geh nklăp 900ha ba lo\ geh roh dơm, rlău 7.500 ha tơm tăm êng [a [a\ geh tât khuch. Tâm nê âk neh tăm tiêu, cà phê geh mô to\ng dak to\, mbra geh khuch tât jo\ jong. Ta ntu\k rgum âk tăm tiêu Chư Sê, Chư Pưh, âk rnăk le\ ntuh kơl hang rhiăng rkeh prăk gay ku^h ntu, lôk kôr ntu yơn mô jêng to\ng đo\ng. Nchroh, le\ geh nklăp 1000ha tiêu ta bar nkuâl Chư Sê n’hanh Chư Pưh geh kro phang, 20% tâm rnoh nê le\ geh kh^t. wa Đặng Thanh Long ta thôn Thuỷ Phú, xã Ia Blứh, nkuâl Chư Pưh, n’gor Gia Lai, lah:

            Trôk nar, duh phang du\t hô. Jêng, khay tiêu bah [on lan ta xã Ia Blứh lah nsum roh tât 90% tă bah duh phang ntoch jong. Tâm rnôk dja, ntu ku^h le\ suăt dak, ntu lôk ri dơn geh du đêt ntu\k dơm. Le\ rngôch rnoh khlay lôk du ntu ri roh bah 100- 150 rkeh prăk ma mô ho\ g^t to\ dah âk jo\ ơm”.

            Ndrel đah ba lo\, cà phê, tiêu, tơm tao ta Gia Lai geh tât khuch bah duh phang đo\ng. R^ng ăp ha tao hu\ch geh tât 10 tấn n’hanh rnoh âk dak tao hu\ch bah 15 tât 20% rđ^l đah ăp năm bah năp nơh đo\ng.

            Ta năp nô nău nê, n’gâng kan ta n’gor le\ rđău đă ăp n’gâng kan dơi kan ndrel [on lan nsrôih an [ư ăp trong rdâng lơh duh phang kơt kuar rvoach n’hong dak, tâm pă dak tâm di. Lơn lah đah ăp nkual tăm tiêu, cà phê nar lơn ma mpêt nkrem dak yor khay wai hôm ntoch jong. Wa Nguyễn Văn Lương, Chi cục trưởng Chi cục Thuỷ lợi, thủy sản n’gor Gia Lai, lah:

            “Ta năp nău tât bah trôk nar duh phang ntoch jong ntơm bah năm 2015 tât năm 2016 n’hanh a[aơ mô geh mih, jêng khuch tât nău kan tuch tăm n’hanh dak do\ng ta n’gor Gia Lai du\t âk đo\ng. Ăp rnăk do\ng dak to\ an tơm jong nar ri mô dơi to\ lăn rmeh ir dak. Tâm nô nău tuch tăm kơt a[aơ ri mât tơm tăm an năm bah kơi tay, jêng to\ ta rnoh dah găp gay mât l’^t mbe\, mô dơi to\ dak lăn l’^t mbe\ ir, [ư mpu\ng lir dak.”

            T^ng ntu\k nchroh lor trôk nar nkual Tây Nguyên, ân tât n’gul khay 6 ta nkual Tây Nguyên mơ geh tay mih. Khay wai năm aơ mbra ntoch jong n’hanh du\t duh hô tâm 60 năm aơ. Nklăp, rnoh khuch khat tă bah duh phang lơh ta n’gor Gia Lai lah êng n’hanh nkual Tây Nguyên lah nsum mbra du\t têh./.

Nu^h rblang: Điểu Thân